Бачавознинг жазоси

Hadlar kitobi · 2 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي حَدِّ اللُّوطِيِّ

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو السَّوَّاقُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ وَجَدْتُمُوهُ يَعْمَلُ عَمَلَ قَوْمِ لُوطٍ فَاقْتُلُوا الْفَاعِلَ وَالْمَفْعُولَ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا يُعْرَفُ هَذَا الْحَدِيثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَرَوَى مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو فَقَالَ ‏"‏ مَلْعُونٌ مَنْ عَمِلَ عَمَلَ قَوْمِ لُوطٍ ‏"‏ ‏.‏ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الْقَتْلَ وَذَكَرَ فِيهِ مَلْعُونٌ مَنْ أَتَى بَهِيمَةً ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ اقْتُلُوا الْفَاعِلَ وَالْمَفْعُولَ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ فِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ وَلاَ نَعْرِفُ أَحَدًا رَوَاهُ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ غَيْرَ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ ‏.‏ وَعَاصِمُ بْنُ عُمَرَ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ ‏.‏ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي حَدِّ اللُّوطِيِّ فَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِ الرَّجْمَ أَحْصَنَ أَوْ لَمْ يُحْصِنْ وَهَذَا قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ فُقَهَاءِ التَّابِعِينَ مِنْهُمُ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ وَإِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَعَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ وَغَيْرُهُمْ قَالُوا حَدُّ اللُّوطِيِّ حَدُّ الزَّانِي وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Амр ас-Саввоқ ривоят қилди, у деди: бизга Абдулазиз ибн Муҳаммад ривоят қилди, Амр ибн Абу Амрдан, у Икримадан, у Ибн Аббосдан (ривоят қилди). У деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Кимни Лут қавмининг ишини қилаётган ҳолда топсангиз, қилувчини ҳам, қилинувчини ҳам ўлдиринглар,» дедилар. У деди: Бу бобда Жобир ва Абу Ҳурайрадан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Бу ҳадис Ибн Аббосдан, унинг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривояти) фақат шу йўлдан маълум. Муҳаммад ибн Ишоқ бу ҳадисни Амр ибн Абу Амрдан ривоят қилди ва: «Лут қавмининг ишини қилган киши малъундир,» деди. Унда ўлдиришни зикр қилмади, балки унда: «Ҳайвонга яқинлик қилган киши малъундир,» (деган)ни зикр қилди. Бу ҳадис Осим ибн Умардан, у Суҳайл ибн Абу Солиҳдан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ҳам ривоят қилинган. (Набий): «Қилувчини ҳам, қилинувчини ҳам ўлдиринглар,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: Бу ҳадиснинг иснодида гап (камчилик) бор; биз уни Осим ибн Умар ал-Умарийдан бошқа ҳеч ким Суҳайл ибн Абу Солиҳдан ривоят қилганини билмаймиз. Осим ибн Умар эса ҳофизаси томонидан ҳадисда заиф саналади. Илм аҳли лути(лавотчи)нинг ҳадди ҳақида ихтилоф қилдилар: уларнинг баъзилари унга, уйланган бўлсин ёки уйланмаган бўлсин, тошбўрон борлигини кўрди; бу Молик, Шофеъий, Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир. Тобеъинлардан бўлган баъзи фуқаҳолар — улар жумласидан ал-Ҳасан ал-Басрий, Иброҳим ан-Нахаъий, Ато ибн Абу Рабоҳ ва бошқалар: «Лути(лавотчи)нинг ҳадди зинокорнинг ҳаддидир,» дедилар; бу Саврий ва Куфа аҳлининг сўзидир.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ عَبْدِ الْوَاحِدِ الْمَكِّيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي عَمَلُ قَوْمِ لُوطٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ جَابِرٍ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Манииъ ривоят қилди, у деди: бизга Язид ибн Ҳорун ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммом ривоят қилди, ал-Қосим ибн Абдулвоҳид ал-Маккийдан, у Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ибн Ақилдан (ривоят қилдики), у Жобирнинг шундай деганини эшитди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта умматим ҳақида энг қўрқадиган нарсам Лут қавмининг ишидир,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: Бу ҳасан ғариб ҳадисдир; биз уни фақат шу йўлдан, Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ибн Ақил ибн Абу Толибдан, у Жобирдан (ривоят қилгани орқали) биламиз.