Иқроридан қайтганда ҳаддни бартараф этиш

Hadlar kitobi · 2 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي دَرْءِ الْحَدِّ عَنِ الْمُعْتَرِفِ إِذَا رَجَعَ ‏.‏

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ جَاءَ مَاعِزٌ الأَسْلَمِيُّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّهُ قَدْ زَنَى ‏.‏ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ جَاءَ مِنْ شِقِّهِ الآخَرِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ قَدْ زَنَى ‏.‏ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ جَاءَ مِنْ شِقِّهِ الآخَرِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ قَدْ زَنَى ‏.‏ فَأَمَرَ بِهِ فِي الرَّابِعَةِ فَأُخْرِجَ إِلَى الْحَرَّةِ فَرُجِمَ بِالْحِجَارَةِ فَلَمَّا وَجَدَ مَسَّ الْحِجَارَةِ فَرَّ يَشْتَدُّ حَتَّى مَرَّ بِرَجُلٍ مَعَهُ لَحْىُ جَمَلٍ فَضَرَبَهُ بِهِ وَضَرَبَهُ النَّاسُ حَتَّى مَاتَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ فَرَّ حِينَ وَجَدَ مَسَّ الْحِجَارَةِ وَمَسَّ الْمَوْتِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ هَلاَّ تَرَكْتُمُوهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ‏.‏ وَرُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَ هَذَا ‏.‏

Бизга Абу Курайб ривоят қилди, у деди: бизга Абда ибн Сулаймон ривоят қилди, Муҳаммад ибн Амрдан, у деди: бизга Абу Салама ривоят қилди, Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Моиз ал-Асламий Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига келди ва: «Мен зино қилдим,» деди. У ундан юз ўгирдилар. Сўнг у бошқа томонидан келди ва: «Ё Расулуллаҳ, мен зино қилдим,» деди. У ундан юз ўгирдилар. Сўнг у яна бошқа томонидан келди ва: «Ё Расулуллаҳ, мен зино қилдим,» деди. Тўртинчисида у (ҳақида тошбўрон қилишга) буюрдилар ва у ал-Ҳаррага олиб чиқилди-да, тошлар билан тошбўрон қилинди. У тошларнинг тегишини ҳис қилганида, қочиб тез югурди, ҳатто қўлида туя жағи бўлган бир кишининг олдидан ўтганида, у (киши) уни шу билан урди, одамлар ҳам уни урдилар, ҳатто у ўлди. Буни Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га эслатиб, унинг тошлар тегиши ва ўлим (машаққатини) ҳис қилганида қочганини айтдилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Уни қўйиб юборсангизлар бўлмасмиди?!» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳасан ҳадисдир ва у Абу Ҳурайрадан бир неча йўл билан ривоят қилинган. Бу ҳадис аз-Зуҳрийдан, у Абу Саламадан, у Жобир ибн Абдуллаҳдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шунга ўхшаш ривоят қилинган.

حَدَّثَنَا بِذَلِكَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَجُلاً، مِنْ أَسْلَمَ جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَاعْتَرَفَ بِالزِّنَا فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ اعْتَرَفَ فَأَعْرَضَ عَنْهُ حَتَّى شَهِدَ عَلَى نَفْسِهِ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَبِكَ جُنُونٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَحْصَنْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَأَمَرَ بِهِ فَرُجِمَ بِالْمُصَلَّى فَلَمَّا أَذْلَقَتْهُ الْحِجَارَةُ فَرَّ فَأُدْرِكَ فَرُجِمَ حَتَّى مَاتَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَيْرًا وَلَمْ يُصَلِّ عَلَيْهِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمُعْتَرِفَ بِالزِّنَا إِذَا أَقَرَّ عَلَى نَفْسِهِ أَرْبَعَ مَرَّاتٍ أُقِيمَ عَلَيْهِ الْحَدُّ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَقَرَّ عَلَى نَفْسِهِ مَرَّةً أُقِيمَ عَلَيْهِ الْحَدُّ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيِّ ‏.‏ وَحُجَّةُ مَنْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ أَنَّ رَجُلَيْنِ اخْتَصَمَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَحَدُهُمَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي زَنَى بِامْرَأَةِ هَذَا الْحَدِيثَ بِطُولِهِ وَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اغْدُ يَا أُنَيْسُ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا فَإِنِ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا ‏"‏ ‏.‏ وَلَمْ يَقُلْ فَإِنِ اعْتَرَفَتْ أَرْبَعَ مَرَّاتٍ ‏.‏

Буни бизга ал-Ҳасан ибн Алий ал-Халлол ривоят қилди, у деди: бизга Абдураззоқ ривоят қилди, у деди: бизга Маъмар хабар берди, аз-Зуҳрийдан, у Абу Салама ибн Абдураҳмондан, у Жобир ибн Абдуллаҳдан (ривоят қилдики), Аслам (қабиласи)дан бир киши Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига келди ва зино қилганини иқрор қилди, у ундан юз ўгирдилар. Сўнг у (яна) иқрор қилди, у ундан юз ўгирдилар, ҳатто у ўз устига тўрт марта гувоҳлик бергунча. Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сенда жиннилик борми?» дедилар. У: «Йўқ,» деди. У: «Сен муҳсанмисан (уйланганмисан)?» дедилар. У: «Ҳа,» деди. (Рови) деди: у (ҳақида тошбўрон қилишга) буюрдилар ва у мусаллада (намозгоҳда) тошбўрон қилинди. Тошлар уни қийнаганида, у қочди, аммо қўлга олиниб, ўлгунча тошбўрон қилинди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) у ҳақида яхши (сўз) айтдилар, аммо унга (жаноза) намози ўқимадилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Илм аҳлининг баъзилари наздида амал шу ҳадис устидадир: зино қилганини иқрор қилган киши ўз устига тўрт марта иқрор қилса, унга ҳад ижро этилади; бу Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир. Илм аҳлининг баъзилари эса: «Бир марта ўз устига иқрор қилса, унга ҳад ижро этилади,» деганлар; бу Молик ибн Анас ва аш-Шофиийнинг сўзидир. Шу сўзни айтувчининг далили Абу Ҳурайра ва Зайд ибн Холиднинг ҳадисидир: икки киши Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га (даъволашиб) келди, улардан бири: «Ё Расулуллаҳ, менинг ўғлим бунисининг хотини билан зино қилди,» деди — бу узун ҳадис. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Эй Унайс, бунисининг хотинининг олдига бор; агар у иқрор қилса, уни тошбўрон қил,» дедилар. У: «Агар тўрт марта иқрор қилса,» демадилар.