Масжидда олди-сотди, йўқолган нарсани сўраш ва шеър айтишнинг макруҳлиги

Namoz kitobi · 1 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي كَرَاهِيَةِ الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ وَإِنْشَادِ الضَّالَّةِ وَالشِّعْرِ فِي الْمَسْجِدِ

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ نَهَى عَنْ تَنَاشُدِ الأَشْعَارِ فِي الْمَسْجِدِ وَعَنِ الْبَيْعِ وَالاِشْتِرَاءِ فِيهِ وَأَنْ يَتَحَلَّقَ النَّاسُ فِيهِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ قَبْلَ الصَّلاَةِ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ بُرَيْدَةَ وَجَابِرٍ وَأَنَسٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَعَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ هُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ ‏.‏ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ رَأَيْتُ أَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ وَذَكَرَ غَيْرَهُمَا يَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ ‏.‏ قَالَ مُحَمَّدٌ وَقَدْ سَمِعَ شُعَيْبُ بْنُ مُحَمَّدٍ مِنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَنْ تَكَلَّمَ فِي حَدِيثِ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ إِنَّمَا ضَعَّفَهُ لأَنَّهُ يُحَدِّثُ عَنْ صَحِيفَةِ جَدِّهِ كَأَنَّهُمْ رَأَوْا أَنَّهُ لَمْ يَسْمَعْ هَذِهِ الأَحَادِيثَ مِنْ جَدِّهِ ‏.‏ قَالَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ قَالَ حَدِيثُ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عِنْدَنَا وَاهِي ‏.‏ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبَيْعَ وَالشِّرَاءَ فِي الْمَسْجِدِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنَ التَّابِعِينَ رُخْصَةٌ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فِي الْمَسْجِدِ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي غَيْرِ حَدِيثٍ رُخْصَةٌ فِي إِنْشَادِ الشِّعْرِ فِي الْمَسْجِدِ ‏.‏

Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга ал-Лайс ривоят қилди, у Ибн Ажлондан, у Амр ибн Шуайбдан, у отасидан, у бобосидан, у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у масжидда шеърлар (ўқиб) мусобақалашишдан, унда сотиш ва сотиб олишдан ҳамда жума куни намоздан олдин одамларнинг унда ҳалқа қуриб ўтиришларидан қайтардилар. (Абу Исо) деди: бу бобда Бурайда, Жобир ва Анасдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Абдуллаҳ ибн Амр ибнул-Ос ҳадиси ҳасан ҳадисдир. Амр ибн Шуайб — у Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Амр ибнул-Оснинг ўғлидир. Муҳаммад ибн Исмоил (Бухорий) деди: мен Аҳмад ва Исъҳоқни — ва бошқаларни ҳам зикр қилди — Амр ибн Шуайб ҳадиси билан далил келтираётганларини кўрдим. Муҳаммад деди: Шуайб ибн Муҳаммад бобоси Абдуллаҳ ибн Амрдан (ҳадис) эшитган. Абу Исо (Термизий) деди: Амр ибн Шуайб ҳадиси ҳақида (танқидий) гапирганлар уни фақат шунинг учун заиф санаганки, у бобосининг саҳифасидан (ёзма тўпламидан) ривоят қилади; гўё улар у бу ҳадисларни бобосидан (бевосита) эшитмаган деб қарагандирлар. Али ибн Абдуллаҳ деди ва Яҳё ибн Саиддан зикр қилиндики, у: «Бизнинг олдимизда Амр ибн Шуайб ҳадиси воҳий (заиф)дир,» деган. Илм аҳлидан бир қавм масжидда сотиш ва сотиб олишни ёқтирмаганлар, буни Аҳмад ва Исъҳоқ айтади. Тобеинлардан бўлган баъзи илм аҳлидан масжидда сотиш ва сотиб олишда рухсат (борлиги) ривоят қилинган. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ҳам бир неча ҳадисда масжидда шеър ўқишга рухсат (борлиги) ривоят қилинган.