Имом ўтириб ўқиса, сизлар ҳам ўтириб ўқинг

Namoz kitobi · 1 ҳадис

باب مَا جَاءَ ‏"‏ إِذَا صَلَّى الإِمَامُ قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا ‏"‏

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ قَالَ خَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ فَصَلَّى بِنَا قَاعِدًا فَصَلَّيْنَا مَعَهُ قُعُودًا ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ ‏ "‏ إِنَّمَا الإِمَامُ أَوْ إِنَّمَا جُعِلَ الإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ وَإِذَا سَجَدَ فَاسْجُدُوا وَإِذَا صَلَّى قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا أَجْمَعُونَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ وَمُعَاوِيَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَرَّ عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَأَبُو هُرَيْرَةَ وَغَيْرُهُمْ ‏.‏ وَبِهَذَا الْحَدِيثِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا صَلَّى الإِمَامُ جَالِسًا لَمْ يُصَلِّ مَنْ خَلْفَهُ إِلاَّ قِيَامًا فَإِنْ صَلَّوْا قُعُودًا لَمْ تُجْزِهِمْ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ ‏.‏

Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга ал-Лайс Ибн Шиҳобдан, у Анас ибн Моликдан (ривоят қилди)ки, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) отдан йиқилиб, (баданлари) шилинди. Сўнг бизга ўтирган ҳолда намоз ўқиб бердилар, биз ҳам у зот билан ўтирган ҳолда намоз ўқидик. Кейин (намоздан) бурилиб: «Имом — ёки имом — унга эргашилиши учун тайинланган. У такбир айтса, сиз ҳам такбир айтинг; у руку қилса, сиз ҳам руку қилинг; у бошини кўтарса, сиз ҳам кўтаринг; у «Самиаллаҳу лиман ҳамидаҳ» деса, сиз «Роббано ва лакал-ҳамд» денг; у сажда қилса, сиз ҳам сажда қилинг; агар у ўтирган ҳолда намоз ўқиса, ҳаммангиз ўтирган ҳолда ўқинг,» дедилар. (Термизий) деди: Бу бобда Оиша, Абу Ҳурайра, Жобир, Ибн Умар ва Муовиядан ҳам (ривоятлар бор). Абу Исо (Термизий) деди: Анаснинг «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) отдан йиқилиб, баданлари шилинди» деган ҳадиси ҳасан саҳиҳдир. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг баъзи саҳобалари ушбу ҳадисга (амал қилиш) тарафига ўтганлар — улар ичида Жобир ибн Абдуллаҳ, Усайд ибн Ҳузайр, Абу Ҳурайра ва бошқалар бор. Аҳмад ва Ишоқ ҳам ушбу ҳадис билан (фатво) айтадилар. Баъзи илм аҳли эса: «Имом ўтирган ҳолда намоз ўқиса, унинг орқасидагилар фақат тик турган ҳолдагина ўқийдилар; агар ўтирган ҳолда ўқисалар, (намозлари) уларга кифоя қилмайди,» дедилар. Бу Суфён ас-Саврий, Молик ибн Анас, Ибнул-Муборак ва Шофеийнинг сўзидир.