حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عِيَاضٍ يَعْنِي ابْنَ هِلاَلٍ، قَالَ قُلْتُ لأَبِي سَعِيدٍ أَحَدُنَا يُصَلِّي فَلاَ يَدْرِي كَيْفَ صَلَّى فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمْ فَلَمْ يَدْرِ كَيْفَ صَلَّى فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عُثْمَانَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ . وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ . وَقَدْ رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " إِذَا شَكَّ أَحَدُكُمْ فِي الْوَاحِدَةِ وَالثِّنْتَيْنِ فَلْيَجْعَلْهُمَا وَاحِدَةً وَإِذَا شَكَّ فِي الثِّنْتَيْنِ وَالثَّلاَثِ فَلْيَجْعَلْهُمَا ثِنْتَيْنِ وَيَسْجُدْ فِي ذَلِكَ سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ " . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَصْحَابِنَا . وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا شَكَّ فِي صَلاَتِهِ فَلَمْ يَدْرِ كَمْ صَلَّى فَلْيُعِدْ .
Бизга Аҳмад ибн Манииъ ривоят қилди, у деди: бизга Исмоил ибн Иброҳим ривоят қилди, у деди: бизга Ҳишом ад-Даставоий ривоят қилди, Яҳё ибн Абу Касирдан, у Иёз, яъни ибн Ҳилолдан (ривоят қилдики), у деди: мен Абу Саидга: «Биримиз намоз ўқийдию қандай ўқиганини билмайди (қанча ўқиганини)» дедим. У: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бирингиз намоз ўқиб, қанча ўқиганини билмаса, ўтирган ҳолда икки марта сажда қилсин,» дедилар,» деди. (Термизий) деди: бу бобда Усмон, ибн Масъуд, Оиша ва Абу Ҳурайрадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Абу Саиднинг ҳадиси ҳасан ҳадисдир. Бу ҳадис Абу Саиддан бундан бошқа йўл билан ҳам ривоят қилинган. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилинишича, у: «Бирингиз бир (ракат) билан икки (ракат) орасида шубҳаланса, уни бир деб ҳисобласин; икки билан уч орасида шубҳаланса, уни икки деб ҳисобласин ва салом беришдан олдин шу (сабабли) икки марта сажда қилсин,» дедилар. Бизнинг ашобларимиз ҳузурида амал шунга. Баъзи илм аҳли эса: «Намозида шубҳаланиб, қанча ўқиганини билмаса, қайтадан ўқисин,» деди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الشَّيْطَانَ يَأْتِي أَحَدَكُمْ فِي صَلاَتِهِ فَيَلْبِسُ عَلَيْهِ حَتَّى لاَ يَدْرِي كَمْ صَلَّى فَإِذَا وَجَدَ ذَلِكَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга ал-Лайс ривоят қилди, ибн Шиҳобдан, у Абу Саламадан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта, шайтон бирингизнинг намозида унга келади ва уни шубҳага солади, ҳатто у қанча ўқиганини билмай қолади. Бирингиз буни сезса, ўтирган ҳолда икки марта сажда қилсин,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدٍ ابْنُ عَثْمَةَ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ مَكْحُولٍ، عَنْ كُرَيْبٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِذَا سَهَا أَحَدُكُمْ فِي صَلاَتِهِ فَلَمْ يَدْرِ وَاحِدَةً صَلَّى أَوْ ثِنْتَيْنِ فَلْيَبْنِ عَلَى وَاحِدَةٍ فَإِنْ لَمْ يَدْرِ ثِنْتَيْنِ صَلَّى أَوْ ثَلاَثًا فَلْيَبْنِ عَلَى ثِنْتَيْنِ فَإِنْ لَمْ يَدْرِ ثَلاَثًا صَلَّى أَوْ أَرْبَعًا فَلْيَبْنِ عَلَى ثَلاَثٍ وَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Холид ибн Асма ал-Басрий ривоят қилди, у деди: бизга Иброҳим ибн Саъд ривоят қилди, у деди: менга Муҳаммад ибн Ишоқ ривоят қилди, Макҳулдан, у Курайбдан, у ибн Аббосдан, у Абдураҳмон ибн Авфдан (ривоят қилдики), у деди: мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг шундай деганларини эшитдим: «Бирингиз намозида адашиб, бир (ракат) ўқиганми ё икки (ракат) ўқиганми билмай қолса, бир (ракат) устига қурсин (бир деб ҳисобласин); икки ўқиганми ё уч ўқиганми билмаса, икки устига қурсин; уч ўқиганми ё тўрт ўқиганми билмаса, уч устига қурсин ва салом беришдан олдин икки марта сажда қилсин.» Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу ҳадис Абдураҳмон ибн Авфдан бундан бошқа йўл билан ҳам ривоят қилинган; уни Зуҳрий, Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ибн Утбадан, у ибн Аббосдан, у Абдураҳмон ибн Авфдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилган.