Намозни ухлаб қолдириш

Namoz kitobi · 1 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي النَّوْمِ عَنِ الصَّلاَةِ

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، قَالَ ذَكَرُوا لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَوْمَهُمْ عَنِ الصَّلاَةِ فَقَالَ ‏ "‏ إِنَّهُ لَيْسَ فِي النَّوْمِ تَفْرِيطٌ إِنَّمَا التَّفْرِيطُ فِي الْيَقَظَةِ فَإِذَا نَسِيَ أَحَدُكُمْ صَلاَةً أَوْ نَامَ عَنْهَا فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَا ‏"‏ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي مَرْيَمَ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَأَبِي جُحَيْفَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيِّ وَذِي مِخْبَرٍ وَيُقَالُ ذِي مِخْمَرٍ وَهُوَ ابْنُ أَخِي النَّجَاشِيِّ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي قَتَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدِ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الرَّجُلِ يَنَامُ عَنِ الصَّلاَةِ أَوْ يَنْسَاهَا فَيَسْتَيْقِظُ أَوْ يَذْكُرُ وَهُوَ فِي غَيْرِ وَقْتِ صَلاَةٍ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ أَوْ عِنْدَ غُرُوبِهَا ‏.‏ فَقَالَ بَعْضُهُمْ يُصَلِّيهَا إِذَا اسْتَيْقَظَ أَوْ ذَكَرَ وَإِنْ كَانَ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ أَوْ عِنْدَ غُرُوبِهَا ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ وَالشَّافِعِيِّ وَمَالِكٍ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لاَ يُصَلِّي حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ أَوْ تَغْرُبَ ‏.‏

Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга Ҳаммод ибн Зайд, Собит ал-Бунонийдан, у Абдуллаҳ ибн Рабоҳ ал-Ансорийдан, у Абу Қатодадан (ривоят қилди), у деди: Улар Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га намозни (уйқу сабаб) ўтказиб юборганларини айтдилар. У: «Албатта уйқуда (қилинган) тақсир (айбдорлик) йўқдир, тақсир фақат уйғоқликдадир. Бирингиз бирор намозни унутса ёки ухлаб уни (ўтказиб) қолса, эслаган пайтида ўқисин,» дедилар. Бу бобда Ибн Масъуд, Абу Марям, Имрон ибн Ҳусайн, Жубайр ибн Мутъим, Абу Жуҳайфа, Абу Саид, Амр ибн Умайя аз-Замрий ва Зу Михбар (уни Зу Михмар ҳам дейилади, у Нажошийнинг жияни эди)дан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Абу Қатоданинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Илм аҳли намозни ухлаб ёки унутиб ўтказган, сўнг қуёш чиқаётган ёки ботаётган намоз бўлмаган вақтда уйғонган ёхуд эслаган киши тўғрисида ихтилоф қилганлар. Баъзилари: «Қуёш чиқаётган ёки ботаётган пайтда бўлса ҳам, уйғонган ёки эслаган пайтида уни ўқийди,» деганлар. Бу Аҳмад, Ишоқ, Шофеий ва Моликнинг сўзидир. Баъзилари эса: «Қуёш чиқиб бўлгунига ёки ботиб бўлгунига қадар ўқимайди,» деганлар.