Қиёматда бандадан биринчи сўраладиган амал намоз

Namoz kitobi · 1 ҳадис

باب مَا جَاءَ أَنَّ أَوَّلَ مَا يُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الصَّلاَةُ

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، قَالَ حَدَّثَنِي قَتَادَةُ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ حُرَيْثِ بْنِ قَبِيصَةَ، قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَقُلْتُ اللَّهُمَّ يَسِّرْ لِي جَلِيسًا صَالِحًا ‏.‏ قَالَ فَجَلَسْتُ إِلَى أَبِي هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ إِنِّي سَأَلْتُ اللَّهَ أَنْ يَرْزُقَنِي جَلِيسًا صَالِحًا فَحَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَنْفَعَنِي بِهِ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ إِنَّ أَوَّلَ مَا يُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ عَمَلِهِ صَلاَتُهُ فَإِنْ صَلُحَتْ فَقَدْ أَفْلَحَ وَأَنْجَحَ وَإِنْ فَسَدَتْ فَقَدْ خَابَ وَخَسِرَ فَإِنِ انْتَقَصَ مِنْ فَرِيضَتِهِ شَيْءٌ قَالَ الرَّبُّ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا هَلْ لِعَبْدِي مِنْ تَطَوُّعٍ فَيُكَمَّلَ بِهَا مَا انْتَقَصَ مِنَ الْفَرِيضَةِ ثُمَّ يَكُونُ سَائِرُ عَمَلِهِ عَلَى ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَقَدْ رَوَى بَعْضُ أَصْحَابِ الْحَسَنِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ حُرَيْثٍ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَالْمَشْهُورُ هُوَ قَبِيصَةُ بْنُ حُرَيْثٍ ‏.‏ وَرُوِيَ عَنْ أَنَسِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوُ هَذَا ‏.‏

Бизга Али ибн Наср ибн Али ал-Жаҳзамий ривоят қилди, у деди: бизга Саҳл ибн Ҳаммод ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммом ривоят қилди, у деди: менга Қатода ривоят қилди, ал-Ҳасандан, у Ҳурайс ибн Қабисадан (ривоят қилдики), у деди: мен Мадинага келдим ва: «Аллаҳим, менга солиҳ ҳамсуҳбат муяссар қил,» дедим. У деди: шунда мен Абу Ҳурайранинг олдига ўтирдим ва: «Мен Аллаҳдан менга солиҳ ҳамсуҳбат беришини сўрадим; менга Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан эшитган бир ҳадисингни ривоят қил, шояд Аллаҳ у билан менга наф берса,» дедим. У деди: мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг шундай деганларини эшитдим: «Албатта, қиёмат кунида банда ўз амалидан биринчи бўлиб ҳисоб берадиган нарса намозидир. Агар у дуруст (тўғри) бўлса, у нажот топди ва муваффақ бўлди; агар бузилган бўлса, у зарар кўрди ва ютқазди. Агар унинг фарзидан бирор нарса кам бўлса, Робб (азза ва жалла): «Бандамнинг нафл (намози) борми, қаранг — у билан фарздан кам бўлгани тўлдирилсин,» дейди. Сўнг унинг қолган амаллари ҳам шунга биноан (ҳисобланади).» (Термизий) деди: бу бобда Тамим ад-Дорийдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Абу Ҳурайранинг ҳадиси шу йўл билан ҳасан ғарибдир. Бу ҳадис Абу Ҳурайрадан бундан бошқа йўл билан ҳам ривоят қилинган. ал-Ҳасаннинг ашобларидан баъзилари ал-Ҳасандан, у Қабиса ибн Ҳурайсдан бундан бошқа ҳадис ривоят қилди; машҳури эса Қабиса ибн Ҳурайсдир. Анас ибн Ҳакимдан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шунга ўхшаши ривоят қилинган.