حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ يَفْتَتِحُونَ الْقِرَاءَةَ بِـ (الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ) قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ كَانُوا يَسْتَفْتِحُونَ الْقِرَاءَةَ بِـ (الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ) . قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا مَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَأَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ كَانُوا يَفْتَتِحُونَ الْقِرَاءَةَ بِـ (الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ) مَعْنَاهُ أَنَّهُمْ كَانُوا يَبْدَءُونَ بِقِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ قَبْلَ السُّورَةِ وَلَيْسَ مَعْنَاهُ أَنَّهُمْ كَانُوا لاَ يَقْرَءُونَ ( بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ) . وَكَانَ الشَّافِعِيُّ يَرَى أَنْ يُبْدَأَ بِـ( بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ) وَأَنْ يُجْهَرَ بِهَا إِذَا جُهِرَ بِالْقِرَاءَةِ .
Бизга Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга Абу Авона Қатодадан, у Анас (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилди), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам), Абу Бакр, Умар ва Усмон қироатни «ал-Ҳамду ли-Ллаҳи Раббил-оламийн (Ҳамд оламлар Робби Аллаҳга хосдир)» билан бошлардилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан, тобеинлардан ва улардан кейингилардан бўлган илм аҳли ҳузурида амал шунга биноандир; улар қироатни «ал-Ҳамду ли-Ллаҳи Раббил-оламийн» билан бошлардилар. Шофиий деди: бу ҳадиснинг маъноси шуки, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам), Абу Бакр, Умар ва Усмон қироатни «ал-Ҳамду ли-Ллаҳи Раббил-оламийн» билан бошлардилар — унинг маъноси улар сурадан олдин Фотиҳатул-Китобни ўқишни бошлардилар (дегани)дир, улар «Бисми-Ллаҳир-Раҳмонир-Раҳийм»ни ўқимасдилар дегани эмас. Шофиий «Бисми-Ллаҳир-Раҳмонир-Раҳийм» билан бошланишини ва қироат жаҳрий ўқилганда уни ҳам жаҳрий (овоз чиқариб) айтилишини (лозим) кўрарди.