Рукуда қўлларни кўтариш

Namoz kitobi · 2 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي رَفْعِ الْيَدَيْنِ عِنْدَ الرُّكُوعِ

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا افْتَتَحَ الصَّلاَةَ يَرْفَعُ يَدَيْهِ حَتَّى يُحَاذِيَ مَنْكِبَيْهِ وَإِذَا رَكَعَ وَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ ‏.‏ وَزَادَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ فِي حَدِيثِهِ وَكَانَ لاَ يَرْفَعُ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ ‏.‏

Бизга Қутайба ва Ибн Абу Умар ривоят қилдилар, улар дедилар: бизга Суфён ибн Уяйна ривоят қилди, аз-Зуҳрийдан, у Солимдан, у отаси (Ибн Умар)дан (ривоят қилдики), у деди: «Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни намозни бошлаганларида икки қўлларини елкалари баробарига қадар кўтарганларини, рукуга эгилганларида ва бошларини рукудан кўтарганларида ҳам (шундай қилганларини) кўрдим.» Ибн Абу Умар ўз ҳадисида зиёда қилди: «Ва у икки сажда орасида (қўлларини) кўтармас эдилар.»

قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَغْدَادِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي عُمَرَ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عُمَرَ، وَعَلِيٍّ، وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، وَمَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ، وَأَنَسٍ، وَأَبِي، هُرَيْرَةَ وَأَبِي حُمَيْدٍ وَأَبِي أُسَيْدٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَمُحَمَّدِ بْنِ مَسْلَمَةَ وَأَبِي قَتَادَةَ وَأَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ وَجَابِرٍ وَعُمَيْرٍ اللَّيْثِيِّ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَبِهَذَا يَقُولُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمُ ابْنُ عُمَرَ وَجَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبُو هُرَيْرَةَ وَأَنَسٌ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ وَغَيْرُهُمْ وَمِنَ التَّابِعِينَ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ وَعَطَاءٌ وَطَاوُسٌ وَمُجَاهِدٌ وَنَافِعٌ وَسَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَسَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَغَيْرُهُمْ ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَمَعْمَرٌ وَالأَوْزَاعِيُّ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ ‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ قَدْ ثَبَتَ حَدِيثُ مَنْ يَرْفَعُ يَدَيْهِ وَذَكَرَ حَدِيثَ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ وَلَمْ يَثْبُتْ حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَرْفَعْ يَدَيْهِ إِلاَّ فِي أَوَّلِ مَرَّةٍ ‏.‏ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الآمُلِيُّ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ زَمْعَةَ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ ‏.‏ قَالَ وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ قَالَ كَانَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ يَرَى رَفْعَ الْيَدَيْنِ فِي الصَّلاَةِ ‏.‏ وَقَالَ يَحْيَى وَحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ كَانَ مَعْمَرٌ يَرَى رَفْعَ الْيَدَيْنِ فِي الصَّلاَةِ ‏.‏ وَسَمِعْتُ الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ كَانَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ وَعُمَرُ بْنُ هَارُونَ وَالنَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ يَرْفَعُونَ أَيْدِيَهُمْ إِذَا افْتَتَحُوا الصَّلاَةَ وَإِذَا رَكَعُوا وَإِذَا رَفَعُوا رُءُوسَهُمْ ‏.‏

Абу Исо (Термизий) деди: Бизга ал-Фазл ибн ас-Саббоҳ ал-Бағдодий ривоят қилди, бизга Суфён ибн Уяйна ривоят қилди, бизга аз-Зуҳрий шу иснод билан Ибн Абу Умарнинг ҳадисига ўхшаш (ривоят) қилди. (Термизий) деди: Бу бобда Умар, Алий, Воил ибн Ҳужр, Молик ибн ал-Ҳувайрис, Анас, Абу Ҳурайра, Абу Ҳумайд, Абу Усайд, Саҳл ибн Саъд, Муҳаммад ибн Маслама, Абу Қатода, Абу Мусо ал-Ашъарий, Жобир ва Умайр ал-Лайсийдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Ибн Умарнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Буни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ашобларидан бўлган илм аҳлининг баъзилари айтадилар, улардан Ибн Умар, Жобир ибн Абдуллаҳ, Абу Ҳурайра, Анас, Ибн Аббос, Абдуллаҳ ибн аз-Зубайр ва бошқалар; тобеинлардан ал-Ҳасан ал-Басрий, Ато, Товус, Мужоҳид, Нофеъ, Солим ибн Абдуллаҳ, Саид ибн Жубайр ва бошқалар (шундай дейдилар). Буни Молик, Маъмар, ал-Авзоий, Ибн Уяйна, Абдуллаҳ ибн ал-Муборак, аш-Шофеий, Аҳмад ва Ишоқ ҳам айтадилар. Абдуллаҳ ибн ал-Муборак деди: «Қўлларини кўтарадиган (киши ҳақидаги) ҳадис собит бўлган,» — ва у аз-Зуҳрийнинг Солимдан, унинг отасидан (қилган ривояти) ҳадисини зикр қилди — «ва Ибн Масъуднинг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) қўлларини фақат биринчи марта кўтарган(лар) деган ҳадиси собит бўлмаган.» Буни бизга Аҳмад ибн Абда ал-Омулий ривоят қилди, бизга Ваҳб ибн Замъа ривоят қилди, Суфён ибн Абдулмаликдан, у Абдуллаҳ ибн ал-Муборакдан. (Термизий) деди: Ва бизга Яҳё ибн Мусо ривоят қилди, у деди: бизга Исмоил ибн Абу Увайс ривоят қилди, у деди: Молик ибн Анас намозда қўлларни кўтаришни (тўғри деб) кўрар эди. Яҳё деди: Ва бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, у деди: Маъмар намозда қўлларни кўтаришни (тўғри деб) кўрар эди. Ва мен ал-Жоруд ибн Муозни шундай деганини эшитдим: Суфён ибн Уяйна, Умар ибн Ҳорун ва ан-Назр ибн Шумайл намозни бошлаганларида, рукуга эгилганларида ва бошларини кўтарганларида қўлларини кўтарар эдилар.