Зиммийлар молидан нима ҳалол

Janglar kitobi · 1 ҳадис

باب مَا يَحِلُّ مِنْ أَمْوَالِ أَهْلِ الذِّمَّةِ

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي الْخَيْرِ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَمُرُّ بِقَوْمٍ فَلاَ هُمْ يُضَيِّفُونَا وَلاَ هُمْ يُؤَدُّونَ مَا لَنَا عَلَيْهِمْ مِنَ الْحَقِّ وَلاَ نَحْنُ نَأْخُذُ مِنْهُمْ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنْ أَبَوْا إِلاَّ أَنْ تَأْخُذُوا كَرْهًا فَخُذُوا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَقَدْ رَوَاهُ اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ أَيْضًا ‏.‏ وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُمْ كَانُوا يَخْرُجُونَ فِي الْغَزْوِ فَيَمُرُّونَ بِقَوْمٍ وَلاَ يَجِدُونَ مِنَ الطَّعَامِ مَا يَشْتَرُونَ بِالثَّمَنِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنْ أَبَوْا أَنْ يَبِيعُوا إِلاَّ أَنْ تَأْخُذُوا كَرْهًا فَخُذُوا ‏"‏ ‏.‏ هَكَذَا رُوِيَ فِي بَعْضِ الْحَدِيثِ مُفَسَّرًا وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رضى الله عنه أَنَّهُ كَانَ يَأْمُرُ بِنَحْوِ هَذَا ‏.‏

Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга Ибн Лаҳиа ривоят қилди, у Язид ибн Абу Ҳабибдан, у Абул-Хайрдан, у Уқба ибн Омирдан (ривоят қилдики), у деди: мен: «Ё Расулуллаҳ! Биз бир қавм олдидан ўтамиз, улар бизни меҳмон ҳам қилишмайди, бизнинг улар зиммасидаги ҳаққимизни ҳам адо этишмайди, биз ҳам улардан (зўрлик билан бирор нарса) олмаймиз,» дедим. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Агар улар (ҳақни бермасликдан) бош тортиб, фақат мажбурлаб (куч билан) олишингиздан бошқа чора қолдирмасалар, олинг,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасандир. Уни ал-Лайс ибн Саъд ҳам Язид ибн Абу Ҳабибдан ривоят қилган. Бу ҳадиснинг маъноси шуки, улар жангга чиқиб, бир қавм олдидан ўтар эдилар ва улардан пулга сотиб олишга таом топа олмас эдилар. Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Агар улар сотишдан бош тортиб, фақат мажбурлаб олишингиздан бошқа чора қолдирмасалар, олинг,» дедилар. Баъзи ҳадисларда у шундай шарҳланган ҳолда ривоят қилинган. Умар ибн ал-Хаттоб (розияллаҳу анҳу)дан ҳам, у шунга ўхшаш нарсага буюрар эди, деб ривоят қилинган.