Ёмон ва яхши фол

Janglar kitobi · 3 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي الطِّيَرَةِ وَالْفَأْلِ

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ عِيسَى بْنِ عَاصِمٍ، عَنْ زِرٍّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الطِّيَرَةُ مِنَ الشِّرْكِ ‏"‏ ‏.‏ وَمَا مِنَّا إِلاَّ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُذْهِبُهُ بِالتَّوَكُّلِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَحَابِسٍ التَّمِيمِيِّ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَعْدٍ ‏.‏ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ وَرَوَى شُعْبَةُ أَيْضًا عَنْ سَلَمَةَ هَذَا الْحَدِيثَ ‏.‏ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ يَقُولُ كَانَ سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ يَقُولُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ ‏"‏ وَمَا مِنَّا إِلاَّ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُذْهِبُهُ بِالتَّوَكُّلِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ سُلَيْمَانُ هَذَا عِنْدِي قَوْلُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَمَا مِنَّا‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, у деди: бизга Абдурраҳмон ибн Маҳдий ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у Салама ибн Куҳайлдан, у Исо ибн Осимдан, у Зиррдан, у Абдуллаҳ ибн Масъуддан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Фол очиш (қуш учириб башорат қилиш) ширкдандир,» дедилар. «Ва биздан бирор киши йўқки, (кўнглига шундай нарса келмаса), лекин Аллаҳ уни таваккул билан кетказади.» Абу Исо (Термизий) деди: бу бобда Абу Ҳурайра, Ҳобис ат-Тамимий, Оиша, Ибн Умар ва Саъддан ҳам (ривоятлар бор). Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир, биз уни фақат Салама ибн Куҳайл ҳадисидан биламиз. Шуъба ҳам бу ҳадисни Саламадан ривоят қилган. У деди: мен Муҳаммад ибн Исмоилнинг шундай деганини эшитдим: Сулаймон ибн Ҳарб бу ҳадис ҳақида: «Ва биздан бирор киши йўқки, (кўнглига шундай нарса келмаса), лекин Аллаҳ уни таваккул билан кетказади,» дерди. Сулаймон деди: «Менинг назаримда бу — Абдуллаҳ ибн Масъуднинг сўзидир: Ва биздан...»

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتَوَائِيِّ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ عَدْوَى وَلاَ طِيَرَةَ وَأُحِبُّ الْفَأْلَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْفَأْلُ قَالَ ‏"‏ الْكَلِمَةُ الطَّيِّبَةُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, у деди: бизга Ибн Абу Адий ривоят қилди, у Ҳишом ад-Даставоийдан, у Қатодадан, у Анасдан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Юқумли касаллик (ўз-ўзидан) ўтмайди, фол (қуш билан башорат) ҳам йўқ, мен яхши фол (яхши сўз)ни ёқтираман,» дедилар. Улар: «Ё Расулуллаҳ, фол нима?» дейишди. У: «Яхши сўз,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُعْجِبُهُ إِذَا خَرَجَ لِحَاجَةٍ أَنْ يَسْمَعَ يَا رَاشِدُ يَا نَجِيحُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Рофиъ ривоят қилди, у деди: бизга Абу Омир ал-Ақадий ривоят қилди, у Ҳаммод ибн Саламадан, у Ҳумайддан, у Анас ибн Моликдан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бирор иш учун чиққанида «Ё Рошид, ё Нажиҳ (эй тўғри йўл топган, эй муваффақ бўлган)» деган (сўзлар)ни эшитишни ёқтирардилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан ғариб саҳиҳдир.