حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ الْحَسَنِ الْمَرْوَزِيُّ، بِمَكَّةَ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ قَالاَ حَدَّثَنَا الأَحْوَصُ بْنُ جَوَّابٍ، عَنْ سُعَيْرِ بْنِ الْخِمْسِ، عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ صُنِعَ إِلَيْهِ مَعْرُوفٌ فَقَالَ لِفَاعِلِهِ جَزَاكَ اللَّهُ خَيْرًا فَقَدْ أَبْلَغَ فِي الثَّنَاءِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ جَيِّدٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا فَلَمْ يَعْرِفْهُ . حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ حَازِمٍ الْبَلْخِيُّ قَالَ سَمِعْتُ الْمَكِّيَّ بْنَ إِبْرَاهِيمَ يَقُولُ كُنَّا عِنْدَ ابْنِ جُرَيْجٍ الْمَكِّيِّ فَجَاءَ سَائِلٌ فَسَأَلَهُ فَقَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ لِخَازِنِهِ أَعْطِهِ دِينَارًا . فَقَالَ مَا عِنْدِي إِلاَّ دِينَارٌ إِنْ أَعْطَيْتُهُ لَجُعْتَ وَعِيَالَكَ . قَالَ فَغَضِبَ وَقَالَ أَعْطِهِ . قَالَ الْمَكِّيُّ فَنَحْنُ عِنْدَ ابْنِ جُرَيْجٍ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ بِكِتَابٍ وَصُرَّةٍ وَقَدْ بَعَثَ إِلَيْهِ بَعْضُ إِخْوَانِهِ وَفِي الْكِتَابِ إِنِّي قَدْ بَعَثْتُ خَمْسِينَ دِينَارًا . قَالَ فَحَلَّ ابْنُ جُرَيْجٍ الصُّرَّةَ فَعَدَّهَا فَإِذَا هِيَ أَحَدٌ وَخَمْسُونَ دِينَارًا . قَالَ فَقَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ لِخَازِنِهِ قَدْ أَعْطَيْتَ وَاحِدًا فَرَدَّهُ اللَّهُ عَلَيْكَ وَزَادَكَ خَمْسِينَ دِينَارًا .
Бизга ал-Ҳусайн ибн ал-Ҳасан ал-Марвазий Маккада ва Иброҳим ибн Саид ал-Жавҳарий ривоят қилдилар, улар дедилар: бизга ал-Аҳвас ибн Жаввоб ривоят қилди, у Суайр ибн ал-Химсдан, у Сулаймон ат-Таймийдан, у Абу Усмон ан-Наҳдийдан, у Усома ибн Зайд (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Кимга яхшилик қилинса-ю, у яхшилик қилган кишига: „Жазокаллаҳу хайрон“ (Аллаҳ сенга яхшилик билан мукофот берсин), деса, у мақтовни (шукрни) сўнгги даражасига етказибди,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан, жаййид, ғарибдир; биз уни Усома ибн Зайд ривоятидан фақат шу йўлдан биламиз. Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ҳам шунга ўхшаши ривоят қилинган; мен Муҳаммаддан (Бухорийдан) сўрадим, у уни танимади. Менга Абдурраҳим ибн Ҳозим ал-Балхий ривоят қилди, у деди: мен ал-Маккий ибн Иброҳимни шундай деганини эшитганман: биз Ибн Журайж ал-Маккийнинг олдида эдик, бир гадо келиб сўради. Ибн Журайж хазинабонига: «Унга бир динор бер,» деди. У: «Менде бир динордан бошқаси йўқ; агар уни унга берсам, сен ва оиланг оч қоласиз,» деди. (Рови) деди: у (Ибн Журайж) ғазабланиб: «Унга бер,» деди. ал-Маккий деди: биз Ибн Журайжнинг олдида эдик, шу пайт бир киши китоб (хат) ва ҳамён (пул тугун) кўтариб келди — уни унга биродарларидан бири юборган экан, хатда эса: «Мен эллик динор юбордим,» (деб ёзилган эди). (Рови) деди: Ибн Журайж ҳамённи очиб, санади: у эллик бир динор экан. (Рови) деди: шунда Ибн Журайж хазинабонига: «Сен бир (динор) берган эдинг, Аллаҳ уни сенга қайтарди ва устига яна эллик динор зиёда қилди,» деди.