Валони сотиш ва ҳадя қилишнинг ман этилиши

Valo va hadyalar kitobi · 1 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي النَّهْىِ عَنْ بَيْعِ الْوَلاَءِ، وَعَنْ هِبَتِهِ ‏

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ، سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ بَيْعِ الْوَلاَءِ وَعَنْ هِبَتِهِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ نَهَى عَنْ بَيْعِ الْوَلاَءِ وَعَنْ هِبَتِهِ وَقَدْ رَوَاهُ شُعْبَةُ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ ‏.‏ وَيُرْوَى عَنْ شُعْبَةَ قَالَ لَوَدِدْتُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ دِينَارٍ حِينَ حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ أَذِنَ لِي حَتَّى كُنْتُ أَقُومُ إِلَيْهِ فَأُقَبِّلُ رَأْسَهُ ‏.‏ وَرَوَى يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ وَهَمٌ وَهِمَ فِيهِ يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ وَالصَّحِيحُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَتَفَرَّدَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ ‏.‏

Бизга Ибн Абу Умар ривоят қилди, бизга Суфён ибн Уяйна ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Динор ривоят қилди, у Абдуллаҳ ибн Умардан эшитди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) валони сотишдан ва уни ҳадя қилишдан қайтардилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир; уни фақат Абдуллаҳ ибн Динорнинг Ибн Умардан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан — У валони сотиш ва ҳадя қилишдан қайтарганликлари ҳақидаги ҳадисидан биламиз. Уни Шуъба, Суфён ас-Саврий ва Молик ибн Анас ҳам Абдуллаҳ ибн Динордан ривоят қилишган. Шуъбадан ривоят қилинадики, у деди: «Абдуллаҳ ибн Динор бу ҳадисни ривоят қилганда менга рухсат беришини жуда истардим, токи мен унинг олдига туриб бориб, бошидан ўпган бўлардим.» Яҳё ибн Сулайм бу ҳадисни Убайдуллаҳ ибн Умардан, у Нофедан, у Ибн Умардан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилди; бу эса хато — Яҳё ибн Сулайм унда янглишган. Тўғриси: Убайдуллаҳ ибн Умардан, у Абдуллаҳ ибн Динордан, у Ибн Умардан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан. Буни Убайдуллаҳ ибн Умардан бир неча киши шундай ривоят қилган. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис билан Абдуллаҳ ибн Динор ёлғиз қолган.