Ҳаром нарсалардан сақланган энг обид киши

Zuhd kitobi · 1 ҳадис

باب مَنِ اتَّقَى الْمَحَارِمَ فَهُوَ أَعْبَدُ النَّاسِ ‏‏

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ هِلاَلٍ الصَّوَّافُ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي طَارِقٍ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ يَأْخُذُ عَنِّي هَؤُلاَءِ الْكَلِمَاتِ فَيَعْمَلُ بِهِنَّ أَوْ يُعَلِّمُ مَنْ يَعْمَلُ بِهِنَّ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَخَذَ بِيَدِي فَعَدَّ خَمْسًا وَقَالَ ‏"‏ اتَّقِ الْمَحَارِمَ تَكُنْ أَعْبَدَ النَّاسِ وَارْضَ بِمَا قَسَمَ اللَّهُ لَكَ تَكُنْ أَغْنَى النَّاسِ وَأَحْسِنْ إِلَى جَارِكَ تَكُنْ مُؤْمِنًا وَأَحِبَّ لِلنَّاسِ مَا تُحِبُّ لِنَفْسِكَ تَكُنْ مُسْلِمًا وَلاَ تُكْثِرِ الضَّحِكَ فَإِنَّ كَثْرَةَ الضَّحِكِ تُمِيتُ الْقَلْبَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ جَعْفَرِ بْنِ سُلَيْمَانَ ‏.‏ وَالْحَسَنُ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ شَيْئًا هَكَذَا رُوِيَ عَنْ أَيُّوبَ وَيُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ وَعَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ قَالُوا لَمْ يَسْمَعِ الْحَسَنُ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ‏.‏ وَرَوَى أَبُو عُبَيْدَةَ النَّاجِيُّ عَنِ الْحَسَنِ هَذَا الْحَدِيثَ قَوْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Бизга Бишр ибн Ҳилол ас-Саввоф ал-Басрий ривоят қилди, бизга Жаъфар ибн Сулаймон ривоят қилди, у Абу Ториқдан, у ал-Ҳасандан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким мендан бу калималарни олиб, улар билан амал қилади ёки улар билан амал қиладиганга ўргатади?» дедилар. Абу Ҳурайра деди: Мен: «Мен (оламан), эй Расулуллаҳ,» дедим. Шунда улар қўлимдан ушлаб, бештани санаб: «Ҳаром (ишлар)дан сақлан, одамларнинг энг обиди бўласан; Аллаҳ сенга тақсим қилган нарсага рози бўл, одамларнинг энг бойи бўласан; қўшнингга яхшилик қил, мўмин бўласан; ўзингга ёқтирган нарсани одамларга ҳам ёқтир, мусулмон бўласан; кўп кулма, чунки кулгининг кўплиги қалбни ўлдиради,» дедилар. Абу Исо деди: Бу ҳадис ғарибдир, уни фақат Жаъфар ибн Сулаймоннинг ҳадиси орқалигина биламиз. ал-Ҳасан Абу Ҳурайрадан ҳеч нарса эшитмаган, Айюбдан, Юнус ибн Убайддан ва Али ибн Зайддан ана шундай ривоят қилинган — улар: «ал-Ҳасан Абу Ҳурайрадан эшитмаган,» дейишган. Абу Убайда ан-Ножий бу ҳадисни ал-Ҳасандан унинг ўз сўзи сифатида ривоят қилган ва унда Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (деб) зикр қилмаган.