Маҳшар ҳақида

Qiyomat kuni, riqaq va vara' kitobi · 2 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي شَأْنِ الْحَشْرِ

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يُحْشَرُ النَّاسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلاً كَمَا خُلِقُوا ثُمَّ قَرَأََ ‏(‏كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْدًا عَلَيْنَا إِنَّا كُنَّا فَاعِلِينَ ‏)‏ وَأَوَّلُ مَنْ يُكْسَى مِنَ الْخَلاَئِقِ إِبْرَاهِيمُ وَيُؤْخَذُ مِنْ أَصْحَابِي بِرِجَالٍ ذَاتَ الْيَمِينِ وَذَاتَ الشِّمَالِ فَأَقُولُ يَا رَبِّ أَصْحَابِي ‏.‏ فَيُقَالُ إِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ إِنَّهُمْ لَمْ يَزَالُوا مُرْتَدِّينَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ مُنْذُ فَارَقْتَهُمْ ‏.‏ فَأَقُولُ كَمَا قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُْ‏:‏ ‏(‏إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ وَإِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ‏)‏ ‏"‏‏.‏ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ فَذَكَرَ نَحْوَهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Бизга Маҳмуд ибн Ғайлон ривоят қилди, бизга Абу Аҳмад аз-Зубайрий ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди, ал-Муғийра ибн ан-Нуъмондан, у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Одамлар қиёмат кунида ялангоёқ, яланғоч ва хатна қилинмаган ҳолда — яратилган ҳолатларидагидек тўпланадилар,» дедилар. Сўнг (бу оятни) ўқидилар: «Биз дастлабки яратишни қандай бошлаган бўлсак, уни қайтарамиз; бу Бизнинг зиммамиздаги ваъда бўлиб, албатта, Биз буни бажарувчилармиз.» (Сўнг дедилар:) «Махлуқотдан биринчи кийимга буранадигани Иброҳимдир. Ашобларимдан баъзи кишилар ўнгга ва сўлга олиб кетилади. Мен: «Эй Роббим, ашобларим!» дейман. Шунда: «Сен улардан кейин нималар янгилик чиқарганларини билмайсан; улар сен улардан ажралганингдан бери ортларига (куфрга) қайтиб бордилар,» дейилади. Шунда мен солиҳ банда (Исо) айтганидек айтаман: «Агар уларни азобласанг, улар Сенинг бандаларингдир, агар уларни мағфират қилсанг, албатта Сен — Азиз ва Ҳакимсан.» Бизга Муҳаммад ибн Башшор ва Муҳаммад ибнул-Мусанно ривоят қилиб, деди: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, Шуъбадан, у ал-Муғийра ибн ан-Нуъмондан шу иснод билан шунга ўхшаш (ривоят) зикр қилди. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا بَهْزُ بْنُ حَكِيمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ إِنَّكُمْ مَحْشُورُونَ رِجَالاً وَرُكْبَانًا وَتُجَرُّونَ عَلَى وُجُوهِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Манииъ ривоят қилди, бизга Язид ибн Ҳорун ривоят қилди, бизга Баҳз ибн Ҳаким хабар берди, отасидан, у бобосидан (ривоят қилдики), у деди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта сизлар пиёда, уловда ва юзларингизда судралган ҳолда тўпланасизлар,» деяётганларини эшитдим. Бу бобда Абу Ҳурайрадан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасандир.