حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ جَابِرٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ رُوِيَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَيْضًا . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ .
Бизга Ибн Аби Умар ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ибн Уяйна ривоят қилди, у Амр ибн Динордан, у аз-Зуҳрийдан, у Солимдан, у отасидан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), У жумадан кейин икки ракаат ўқир эдилар. У (Термизий) деди: бу бобда Жобирдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Ибн Умарнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Бу Нофеъдан, у Ибн Умардан ҳам ривоят қилинган. Бу борада амал баъзи илм аҳли наздида шундайдир, Шофеъий ва Аҳмад ҳам шуни айтишади.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ كَانَ إِذَا صَلَّى الْجُمُعَةَ انْصَرَفَ فَصَلَّى سَجْدَتَيْنِ فِي بَيْتِهِ ثُمَّ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصْنَعُ ذَلِكَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга ал-Лайс, Нофедан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), у жума намозини ўқигач, қайтиб уйида икки ракат (сажда) ўқир эди. Сўнг деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳам шундай қилар эдилар.» Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَانَ مِنْكُمْ مُصَلِّيًا بَعْدَ الْجُمُعَةِ فَلْيُصَلِّ أَرْبَعًا " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ كُنَّا نَعُدُّ سُهَيْلَ بْنَ أَبِي صَالِحٍ ثَبْتًا فِي الْحَدِيثِ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ . وَرُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي قَبْلَ الْجُمُعَةِ أَرْبَعًا وَبَعْدَهَا أَرْبَعًا . وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رضى الله عنه أَنَّهُ أَمَرَ أَنْ يُصَلَّى بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَرْبَعًا . وَذَهَبَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ إِلَى قَوْلِ ابْنِ مَسْعُودٍ . وَقَالَ إِسْحَاقُ إِنْ صَلَّى فِي الْمَسْجِدِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ صَلَّى أَرْبَعًا وَإِنْ صَلَّى فِي بَيْتِهِ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ . وَاحْتَجَّ بِأَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ فِي بَيْتِهِ وَحَدِيثِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَانَ مِنْكُمْ مُصَلِّيًا بَعْدَ الْجُمُعَةِ فَلْيُصَلِّ أَرْبَعًا " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَابْنُ عُمَرَ هُوَ الَّذِي رَوَى عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ فِي بَيْتِهِ وَابْنُ عُمَرَ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى فِي الْمَسْجِدِ بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ وَصَلَّى بَعْدَ الرَّكْعَتَيْنِ أَرْبَعًا . حَدَّثَنَا بِذَلِكَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ رَأَيْتُ ابْنَ عُمَرَ صَلَّى بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ صَلَّى بَعْدَ ذَلِكَ أَرْبَعًا . حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ قَالَ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَنَصَّ لِلْحَدِيثِ مِنَ الزُّهْرِيِّ وَمَا رَأَيْتُ أَحَدًا الدَّنَانِيرُ وَالدَّرَاهِمُ أَهْوَنُ عَلَيْهِ مِنْهُ إِنْ كَانَتِ الدَّنَانِيرُ وَالدَّرَاهِمُ عِنْدَهُ بِمَنْزِلَةِ الْبَعْرِ . قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت ابْنَ أَبِي عُمَرَ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ كَانَ عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ أَسَنَّ مِنْ الزُّهْرِيِّ
Бизга Ибн Абу Умар ривоят қилди, у деди: бизга Суфён, Суҳайл ибн Абу Солиҳдан, у отасидан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилди), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сизлардан ким жумадан кейин (нафл) намоз ўқимоқчи бўлса, тўрт ракат ўқисин,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бизга ал-Ҳасан ибн Али ривоят қилди, бизга Али ибн ал-Мадиний ривоят қилди, Суфён ибн Уяйнадан, у деди: биз Суҳайл ибн Абу Солиҳни ҳадисда ишончли (собит) деб ҳисоблар эдик. Баъзи илм аҳли ҳузурида амал шунга (биноан)дир. Абдуллаҳ ибн Масъуддан ривоят қилинишича, у жумадан олдин тўрт ракат ва ундан кейин тўрт ракат ўқир эди. Али ибн Абу Толиб (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилинишича, у жумадан кейин икки ракат, сўнг тўрт ракат ўқишни буюрган. Суфён ас-Саврий ва Ибн ал-Муборак Ибн Масъуднинг сўзига (амал қилишга) ўтдилар. Ишоқ эса деди: агар (киши) жума куни масжидда ўқиса, тўрт ракат ўқисин, агар уйида ўқиса, икки ракат ўқисин. У Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) жумадан кейин уйида икки ракат ўқиганликлари билан ва Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг: «Сизлардан ким жумадан кейин (нафл) намоз ўқимоқчи бўлса, тўрт ракат ўқисин,» деган ҳадислари билан далил келтирди. Абу Исо (Термизий) деди: Ибн Умар Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) жумадан кейин уйида икки ракат ўқиганликларини ривоят қилган кишидир, Ибн Умар Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан кейин масжидда жумадан сўнг икки ракат ўқиган, икки ракатдан кейин эса тўрт ракат ўқиган. Буни бизга Ибн Абу Умар ривоят қилди, бизга Суфён ибн Уяйна ривоят қилди, Ибн Журайждан, у Атодан, у деди: мен Ибн Умарни жумадан кейин икки ракат, сўнг ундан кейин тўрт ракат ўқиганини кўрдим. Бизга Саид ибн Абдурраҳмон ал-Махзумий ривоят қилди, бизга Суфён ибн Уяйна ривоят қилди, Амр ибн Динордан, у деди: мен аз-Зуҳрийдан кўра ҳадисни мукаммалроқ (ёдлаган) ҳеч кимни кўрмаганман ва динору дирҳамлар ундан кўра арзонроқ (кўринадиган) ҳеч кимни кўрмаганман; динору дирҳамлар унинг ҳузурида тезак ўрнида эди. Абу Исо (Термизий) деди: мен Ибн Абу Умардан эшитдим, у деди: мен Суфён ибн Уяйнадан эшитдим, у: «Амр ибн Динор аз-Зуҳрийдан ёши каттароқ эди,» дер эди.