Илми билан дунёни кўзлаган киши

Ilm kitobi · 2 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِيمَنْ يَطْلُبُ بِعِلْمِهِ الدُّنْيَا ‏

حَدَّثَنَا أَبُو الأَشْعَثِ، أَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ الْعِجْلِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يَحْيَى بْنِ طَلْحَةَ، حَدَّثَنِي ابْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ مَنْ طَلَبَ الْعِلْمَ لِيُجَارِيَ بِهِ الْعُلَمَاءَ أَوْ لِيُمَارِيَ بِهِ السُّفَهَاءَ أَوْ يَصْرِفَ بِهِ وُجُوهَ النَّاسِ إِلَيْهِ أَدْخَلَهُ اللَّهُ النَّارَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏ وَإِسْحَاقُ بْنُ يَحْيَى بْنِ طَلْحَةَ لَيْسَ بِذَاكَ الْقَوِيِّ عِنْدَهُمْ تُكُلِّمَ فِيهِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ ‏.‏

Бизга Абул-Ашъас Аҳмад ибнул-Миқдом ал-Ижлий ал-Басрий ривоят қилди, бизга Умайя ибн Холид ривоят қилди, бизга Ишоқ ибн Яҳё ибн Талҳа ривоят қилди, менга Каъб ибн Моликнинг ўғли ривоят қилди, у отасидан (ривоят қилди), у деди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг шундай деганларини эшитдим: «Ким илмни уламолар билан баҳслашиш учун ёки унинг воситасида аҳмоқлар билан тортишиш учун ёхуд у билан одамларнинг юзларини ўзига қаратиш учун талаб қилса, Аллаҳ уни дўзахга киритади,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат шу йўл билан биламиз. Ишоқ ибн Яҳё ибн Талҳа улар наздида унчалик кучли (рови) эмас, у ўзининг ёдлаш (қобилияти) жиҳатидан танқид қилинган.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ الْهُنَائِيُّ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ أَيُّوبَ السِّخْتِيَانِيِّ، عَنْ خَالِدِ بْنِ دُرَيْكٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ تَعَلَّمَ عِلْمًا لِغَيْرِ اللَّهِ أَوْ أَرَادَ بِهِ غَيْرَ اللَّهِ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ ‏"‏ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ جَابِرٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَيُّوبَ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏

Бизга Али ибн Наср ибн Али ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Аббод ал-Ҳуноий ривоят қилди, бизга Али ибнул-Муборак ривоят қилди, у Айюб ас-Сихтиёнийдан, у Холид ибн Дурайкдан, у Ибн Умардан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди), У: «Ким Аллаҳдан ўзга (учун) бирор илм ўрганса ёки у билан Аллаҳдан ўзгани кўзласа, дўзахдан ўрин тайёрлаб олсин,» дедилар. Бу бобда Жобирдан ҳам (ривоят бор). Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни Айюб ҳадисидан фақат шу йўл билан биламиз.