Саломни "алайка-с-салом" деб бошлашнинг макруҳлиги

Izn so'rash kitobi · 3 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي كَرَاهِيَةِ أَنْ يَقُولَ عَلَيْكَ السَّلاَمُ مُبْتَدِئًا

حَدَّثَنَا سُوَيْدٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ، عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ، عَنْ رَجُلٍ، مِنْ قَوْمِهِ قَالَ طَلَبْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ أَقْدِرْ عَلَيْهِ فَجَلَسْتُ فَإِذَا نَفَرٌ هُوَ فِيهِمْ وَلاَ أَعْرِفُهُ وَهُوَ يُصْلِحُ بَيْنَهُمْ فَلَمَّا فَرَغَ قَامَ مَعَهُ بَعْضُهُمْ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ فَلَمَّا رَأَيْتُ ذَلِكَ قُلْتُ عَلَيْكَ السَّلاَمُ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَيْكَ السَّلاَمُ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَيْكَ السَّلاَمُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّ عَلَيْكَ السَّلاَمُ تَحِيَّةُ الْمَيِّتِ إِنَّ عَلَيْكَ السَّلاَمُ تَحِيَّةُ الْمَيِّتِ ‏"‏ ‏.‏ ثَلاَثًا ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَىَّ فَقَالَ ‏"‏ إِذَا لَقِيَ الرَّجُلُ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ فَلْيَقُلِ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ رَدَّ عَلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ وَعَلَيْكَ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَعَلَيْكَ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَعَلَيْكَ وَرَحْمَةُ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَبُو غِفَارٍ، عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ، عَنْ أَبِي جُرَىٍّ، جَابِرِ بْنِ سُلَيْمٍ الْهُجَيْمِيِّ قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ الْحَدِيثَ ‏.‏ وَأَبُو تَمِيمَةَ اسْمُهُ طَرِيفُ بْنُ مُجَالِدٍ ‏

Бизга Сувайд ривоят қилди, у деди: бизга Абдуллаҳ хабар берди, (у деди:) бизга Холид ал-Ҳаззў хабар берди, Абу Тамима ал-Ҳужаймийдан, у ўз қавмидан бўлган бир кишидан (ривоят қилдики), у деди: мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни қидирдим, аммо топа олмадим, сўнг ўтирдим. Шунда бир гуруҳ кишилар (пайдо бўлди) — у (Набий) ҳам улар орасида эди, лекин мен уни танимасдим. У улар ўртасини ислоҳ қилар (яраштирар) эди. Иш тугагач, улардан баъзилари у билан бирга туриб: «Эй Аллаҳнинг Расули,» дейишди. Буни кўрганимда мен: «Алайкас-салом, эй Аллаҳнинг Расули! Алайкас-салом, эй Аллаҳнинг Расули! Алайкас-салом, эй Аллаҳнинг Расули!» дедим. У: «Албатта алайкас-салом — бу ўлганнинг саломи (табриги)дир, албатта алайкас-салом — бу ўлганнинг саломидир,» деб уч марта (айтдилар). Сўнг менга юзланиб: «Бир киши мусулмон биродарига йўлиққанида Ассалому алайкум ва раҳматуллаҳ десин,» дедилар. Сўнг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менга: «Ва алайка ва раҳматуллаҳ, ва алайка ва раҳматуллаҳ, ва алайка ва раҳматуллаҳ,» деб жавоб қайтардилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадисни Абу Ғифор ҳам, Абу Тамима ал-Ҳужаймийдан, у Абу Журай Жобир ибн Сулайм ал-Ҳужаймийдан (ривоят қилган), у деди: мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига келдим, деб ҳадисни зикр қилди. Абу Таминанинг исми Тариф ибн Мужолидир.

حَدَّثَنَا بِذَلِكَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ أَبِي غِفَارٍ الْمُثَنَّى بْنِ سَعِيدٍ الطَّائِيِّ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ سُلَيْمٍ قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ عَلَيْكَ السَّلاَمُ ‏.‏ فَقَالَ ‏ "‏ لاَ تَقُلْ عَلَيْكَ السَّلاَمُ وَلَكِنْ قُلِ السَّلاَمُ عَلَيْكَ ‏"‏ ‏.‏ وَذَكَرَ قِصَّةً طَوِيلَةً وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Буни бизга ал-Ҳасан ибн Али ал-Халлол ривоят қилди, у деди: бизга Абу Усома ривоят қилди, Абу Ғифор ал-Мусанна ибн Саид ат-Тоийдан, у Абу Тамима ал-Ҳужаймийдан, у Жобир ибн Сулаймдан (ривоят қилдики), у деди: мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига келдим ва: «Алайкас-салом,» дедим. Шунда у: «Алайкас-салом дема, балки Ассалому алайка деб айт,» дедилар. Ва у узун бир қиссани зикр қилди. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا سَلَّمَ سَلَّمَ ثَلاَثًا وَإِذَا تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ أَعَادَهَا ثَلاَثًا ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ ‏.‏

Бизга Ишоқ ибн Мансур ривоят қилди, у деди: бизга Абдуссамад ибн Абдулворис хабар берди, (у деди:) бизга Абдуллаҳ ибнул-Мусанна ривоят қилди, (у деди:) бизга Сумома ибн Абдуллаҳ ибн Анас ибн Молик ривоят қилди, Анас ибн Молик (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) салом берганларида уч марта салом берардилар, бир сўз сўзлаганларида эса уни уч марта такрорлардилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир.