Маслаҳат берилган киши омонатдордир

Odob kitobi · 6 ҳадис

باب إِنَّ الْمُسْتَشَارَ مُؤْتَمَنٌ

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ الْمُسْتَشَارُ مُؤْتَمَنٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ شَيْبَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ النَّحْوِيِّ وَشَيْبَانُ هُوَ صَاحِبُ كِتَابٍ وَهُوَ صَحِيحُ الْحَدِيثِ وَيُكْنَى أَبَا مُعَاوِيَةَ ‏.‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ الْعَلاَءِ الْعَطَّارُ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ قَالَ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ إِنِّي لأُحَدِّثُ الْحَدِيثَ فَمَا أَدَعُ مِنْهُ حَرْفًا ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Манииъ ривоят қилди, у деди: бизга ал-Ҳасан ибн Мусо ривоят қилди, у деди: бизга Шайбон ривоят қилди, у Абдулмалик ибн Умайрдан, у Абу Салама ибн Абдурраҳмондан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Маслаҳат сўралган киши ишончли (омонатдор)дир,» дедилар. (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасандир. Буни Шайбан ибн Абдурраҳмон ан-Наҳавийдан бир нечта киши ривоят қилган. Шайбан китоб соҳиби бўлиб, ҳадиси саҳиҳдир ва у Абу Муовия куняси билан аталади. Бизга Абдулжаббор ибн ал-Алаа ал-Аттор Суфён ибн Уяйнадан ривоят қилдики, Абдулмалик ибн Умайр деди: «Мен ҳадисни ривоят қиламан, ундан бирорта ҳарфни ҳам ташлаб кетмайман.»

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ جُدْعَانَ، عَنْ جَدَّتِهِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ الْمُسْتَشَارُ مُؤْتَمَنٌ ‏"‏ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ أُمِّ سَلَمَةَ ‏.‏

Бизга Абу Курайб ривоят қилди, у деди: бизга Вакииъ ривоят қилди, у Довуд ибн Абу Абдуллаҳдан, у Ибн Жудъондан, у бувисидан, у Умму Салама (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Маслаҳат сўралган киши ишончли (омонатдор)дир,» дедилар. Бу бобда Ибн Масъуд, Абу Ҳурайра ва Ибн Умардан ҳам (ҳадислар) бор. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис Умму Салама ҳадисидан ғарибдир.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، وَحَمْزَةَ، ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِمَا، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الشُّؤْمُ فِي ثَلاَثَةٍ فِي الْمَرْأَةِ وَالْمَسْكَنِ وَالدَّابَّةِ ‏". ‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبَعْضُ أَصْحَابِ الزُّهْرِيِّ لاَ يَذْكُرُونَ فِيهِ عَنْ حَمْزَةَ إِنَّمَا يَقُولُونَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَرَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الزُّهْرِيِّ فَقَالَ عَنْ سَالِمٍ وَحَمْزَةَ ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِمَا وَهَكَذَا رَوَى لَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ وَحَمْزَةَ ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِمَا عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِنَحْوِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَمْزَةَ، وَرِوَايَةُ، سَعِيدٍ أَصَحُّ لأَنَّ عَلِيَّ بْنَ الْمَدِينِيِّ وَالْحُمَيْدِيَّ رَوَيَا عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، وَذَكَرَا، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ لَمْ يَرْوِ لَنَا الزُّهْرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ إِلاَّ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ ‏.‏ وَرَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ عَنْ سَالِمٍ وَحَمْزَةَ ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِمَا ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَعَائِشَةَ وَأَنَسٍ ‏.‏ - وَقَدْ رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ إِنْ كَانَ الشُّؤْمُ فِي شَيْءٍ فَفِي الْمَرْأَةِ وَالدَّابَّةِ وَالْمَسْكَنِ ‏"‏ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ مُعَاوِيَةَ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ لاَ شُؤْمَ وَقَدْ يَكُونُ الْيُمْنُ فِي الدَّارِ وَالْمَرْأَةِ وَالْفَرَسِ ‏"‏ ‏.‏ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ جَابِرٍ الطَّائِيِّ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ عَمِّهِ حَكِيمِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا ‏.‏

Бизга Ибн Абу Умар ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у аз-Зуҳрийдан, у Абдуллаҳ ибн Умарнинг икки ўғли Солим ва Ҳамзадан, улар оталаридан (ривоят қилдиларки), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Шўмлик (келинглик бўлиб қолса) уч нарсада: аёлда, уй-жойда ва уловда (бўлади),» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Зуҳрийнинг баъзи шогирдлари унда Ҳамзани зикр қилмайдилар, балки: «Солимдан, у отасидан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан,» дейдилар. Малик ибн Анас бу ҳадисни аз-Зуҳрийдан ривоят қилиб: «Абдуллаҳ ибн Умарнинг икки ўғли Солим ва Ҳамзадан, улар оталаридан,» деди. Ибн Абу Умар ҳам бизга бу ҳадисни Суфён ибн Уяйнадан, у аз-Зуҳрийдан, у Абдуллаҳ ибн Умарнинг икки ўғли Солим ва Ҳамзадан, улар оталаридан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шу тарзда ривоят қилди. Бизга Саид ибн Абдурраҳмон ал-Махзумий ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у аз-Зуҳрийдан, у Солимдан, у отасидан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шунга ўхшаш (ривоят қилди) ва Саид ибн Абдурраҳмон унда Ҳамзани зикр қилмади. Саиднинг ривояти саҳиҳроқдир, чунки Али ибн ал-Мадиний ва ал-Ҳумайдий Суфёндан, у аз-Зуҳрийдан, у Солимдан, у отасидан (ривоят қилдилар) ва Суфёндан зикр қилиб: «Аз-Зуҳрий бизга бу ҳадисни фақат Солимдан, у Ибн Умардан (ривоят қилиб) келтирди,» деди. Малик ибн Анас бу ҳадисни аз-Зуҳрийдан ривоят қилиб: «Абдуллаҳ ибн Умарнинг икки ўғли Солим ва Ҳамзадан, улар оталаридан,» деди. Бу бобда Саҳл ибн Саъд, Оиша ва Анасдан ҳам (ҳадислар) бор. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилинганки, улар: «Агар шўмлик бирор нарсада бўлса, аёлда, уловда ва уй-жойда (бўлади),» дедилар. Ҳаким ибн Муовиядан ҳам ривоят қилинганки, у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Шўмлик йўқ, балки баракат уйда, аёлда ва отда бўлиши мумкин,» деганларини эшитдим. Буни бизга Али ибн Ҳужр ривоят қилди, у деди: бизга Исмоил ибн Айёш ривоят қилди, у Сулаймон ибн Сулаймдан, у Яҳё ибн Жобир ат-Тоийдан, у Муовия ибн Ҳакимдан, у амакиси Ҳаким ибн Муовиядан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шуни (ривоят қилди).

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، وَحَمْزَةَ، ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِمَا، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الشُّؤْمُ فِي ثَلاَثَةٍ فِي الْمَرْأَةِ وَالْمَسْكَنِ وَالدَّابَّةِ ‏". ‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبَعْضُ أَصْحَابِ الزُّهْرِيِّ لاَ يَذْكُرُونَ فِيهِ عَنْ حَمْزَةَ إِنَّمَا يَقُولُونَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَرَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الزُّهْرِيِّ فَقَالَ عَنْ سَالِمٍ وَحَمْزَةَ ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِمَا وَهَكَذَا رَوَى لَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ وَحَمْزَةَ ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِمَا عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِنَحْوِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَمْزَةَ، وَرِوَايَةُ، سَعِيدٍ أَصَحُّ لأَنَّ عَلِيَّ بْنَ الْمَدِينِيِّ وَالْحُمَيْدِيَّ رَوَيَا عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، وَذَكَرَا، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ لَمْ يَرْوِ لَنَا الزُّهْرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ إِلاَّ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ ‏.‏ وَرَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ عَنْ سَالِمٍ وَحَمْزَةَ ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِمَا ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَعَائِشَةَ وَأَنَسٍ ‏.‏ - وَقَدْ رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ إِنْ كَانَ الشُّؤْمُ فِي شَيْءٍ فَفِي الْمَرْأَةِ وَالدَّابَّةِ وَالْمَسْكَنِ ‏"‏ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ مُعَاوِيَةَ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ لاَ شُؤْمَ وَقَدْ يَكُونُ الْيُمْنُ فِي الدَّارِ وَالْمَرْأَةِ وَالْفَرَسِ ‏"‏ ‏.‏ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ جَابِرٍ الطَّائِيِّ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ عَمِّهِ حَكِيمِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا ‏.‏

Бизга Ибн Абу Умар ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у аз-Зуҳрийдан, у Абдуллаҳ ибн Умарнинг икки ўғли Солим ва Ҳамзадан, улар оталаридан (ривоят қилдиларки), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Шўмлик (келинглик бўлиб қолса) уч нарсада: аёлда, уй-жойда ва уловда (бўлади),» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Зуҳрийнинг баъзи шогирдлари унда Ҳамзани зикр қилмайдилар, балки: «Солимдан, у отасидан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан,» дейдилар. Малик ибн Анас бу ҳадисни аз-Зуҳрийдан ривоят қилиб: «Абдуллаҳ ибн Умарнинг икки ўғли Солим ва Ҳамзадан, улар оталаридан,» деди. Ибн Абу Умар ҳам бизга бу ҳадисни Суфён ибн Уяйнадан, у аз-Зуҳрийдан, у Абдуллаҳ ибн Умарнинг икки ўғли Солим ва Ҳамзадан, улар оталаридан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шу тарзда ривоят қилди. Бизга Саид ибн Абдурраҳмон ал-Махзумий ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у аз-Зуҳрийдан, у Солимдан, у отасидан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шунга ўхшаш (ривоят қилди) ва Саид ибн Абдурраҳмон унда Ҳамзани зикр қилмади. Саиднинг ривояти саҳиҳроқдир, чунки Али ибн ал-Мадиний ва ал-Ҳумайдий Суфёндан, у аз-Зуҳрийдан, у Солимдан, у отасидан (ривоят қилдилар) ва Суфёндан зикр қилиб: «Аз-Зуҳрий бизга бу ҳадисни фақат Солимдан, у Ибн Умардан (ривоят қилиб) келтирди,» деди. Малик ибн Анас бу ҳадисни аз-Зуҳрийдан ривоят қилиб: «Абдуллаҳ ибн Умарнинг икки ўғли Солим ва Ҳамзадан, улар оталаридан,» деди. Бу бобда Саҳл ибн Саъд, Оиша ва Анасдан ҳам (ҳадислар) бор. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилинганки, улар: «Агар шўмлик бирор нарсада бўлса, аёлда, уловда ва уй-жойда (бўлади),» дедилар. Ҳаким ибн Муовиядан ҳам ривоят қилинганки, у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Шўмлик йўқ, балки баракат уйда, аёлда ва отда бўлиши мумкин,» деганларини эшитдим. Буни бизга Али ибн Ҳужр ривоят қилди, у деди: бизга Исмоил ибн Айёш ривоят қилди, у Сулаймон ибн Сулаймдан, у Яҳё ибн Жобир ат-Тоийдан, у Муовия ибн Ҳакимдан, у амакиси Ҳаким ибн Муовиядан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шуни (ривоят қилди).

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، وَحَمْزَةَ، ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِمَا، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الشُّؤْمُ فِي ثَلاَثَةٍ فِي الْمَرْأَةِ وَالْمَسْكَنِ وَالدَّابَّةِ ‏". ‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبَعْضُ أَصْحَابِ الزُّهْرِيِّ لاَ يَذْكُرُونَ فِيهِ عَنْ حَمْزَةَ إِنَّمَا يَقُولُونَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَرَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الزُّهْرِيِّ فَقَالَ عَنْ سَالِمٍ وَحَمْزَةَ ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِمَا وَهَكَذَا رَوَى لَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ وَحَمْزَةَ ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِمَا عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِنَحْوِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَمْزَةَ، وَرِوَايَةُ، سَعِيدٍ أَصَحُّ لأَنَّ عَلِيَّ بْنَ الْمَدِينِيِّ وَالْحُمَيْدِيَّ رَوَيَا عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، وَذَكَرَا، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ لَمْ يَرْوِ لَنَا الزُّهْرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ إِلاَّ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ ‏.‏ وَرَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ عَنْ سَالِمٍ وَحَمْزَةَ ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِمَا ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَعَائِشَةَ وَأَنَسٍ ‏.‏ - وَقَدْ رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ إِنْ كَانَ الشُّؤْمُ فِي شَيْءٍ فَفِي الْمَرْأَةِ وَالدَّابَّةِ وَالْمَسْكَنِ ‏"‏ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ مُعَاوِيَةَ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ لاَ شُؤْمَ وَقَدْ يَكُونُ الْيُمْنُ فِي الدَّارِ وَالْمَرْأَةِ وَالْفَرَسِ ‏"‏ ‏.‏ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ جَابِرٍ الطَّائِيِّ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ عَمِّهِ حَكِيمِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا ‏.‏

Бизга Ибн Абу Умар ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у аз-Зуҳрийдан, у Абдуллаҳ ибн Умарнинг икки ўғли Солим ва Ҳамзадан, улар оталаридан (ривоят қилдиларки), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Шўмлик (келинглик бўлиб қолса) уч нарсада: аёлда, уй-жойда ва уловда (бўлади),» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Зуҳрийнинг баъзи шогирдлари унда Ҳамзани зикр қилмайдилар, балки: «Солимдан, у отасидан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан,» дейдилар. Малик ибн Анас бу ҳадисни аз-Зуҳрийдан ривоят қилиб: «Абдуллаҳ ибн Умарнинг икки ўғли Солим ва Ҳамзадан, улар оталаридан,» деди. Ибн Абу Умар ҳам бизга бу ҳадисни Суфён ибн Уяйнадан, у аз-Зуҳрийдан, у Абдуллаҳ ибн Умарнинг икки ўғли Солим ва Ҳамзадан, улар оталаридан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шу тарзда ривоят қилди. Бизга Саид ибн Абдурраҳмон ал-Махзумий ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у аз-Зуҳрийдан, у Солимдан, у отасидан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шунга ўхшаш (ривоят қилди) ва Саид ибн Абдурраҳмон унда Ҳамзани зикр қилмади. Саиднинг ривояти саҳиҳроқдир, чунки Али ибн ал-Мадиний ва ал-Ҳумайдий Суфёндан, у аз-Зуҳрийдан, у Солимдан, у отасидан (ривоят қилдилар) ва Суфёндан зикр қилиб: «Аз-Зуҳрий бизга бу ҳадисни фақат Солимдан, у Ибн Умардан (ривоят қилиб) келтирди,» деди. Малик ибн Анас бу ҳадисни аз-Зуҳрийдан ривоят қилиб: «Абдуллаҳ ибн Умарнинг икки ўғли Солим ва Ҳамзадан, улар оталаридан,» деди. Бу бобда Саҳл ибн Саъд, Оиша ва Анасдан ҳам (ҳадислар) бор. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилинганки, улар: «Агар шўмлик бирор нарсада бўлса, аёлда, уловда ва уй-жойда (бўлади),» дедилар. Ҳаким ибн Муовиядан ҳам ривоят қилинганки, у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Шўмлик йўқ, балки баракат уйда, аёлда ва отда бўлиши мумкин,» деганларини эшитдим. Буни бизга Али ибн Ҳужр ривоят қилди, у деди: бизга Исмоил ибн Айёш ривоят қилди, у Сулаймон ибн Сулаймдан, у Яҳё ибн Жобир ат-Тоийдан, у Муовия ибн Ҳакимдан, у амакиси Ҳаким ибн Муовиядан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шуни (ривоят қилди).

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، وَحَمْزَةَ، ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِمَا، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الشُّؤْمُ فِي ثَلاَثَةٍ فِي الْمَرْأَةِ وَالْمَسْكَنِ وَالدَّابَّةِ ‏". ‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبَعْضُ أَصْحَابِ الزُّهْرِيِّ لاَ يَذْكُرُونَ فِيهِ عَنْ حَمْزَةَ إِنَّمَا يَقُولُونَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَرَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الزُّهْرِيِّ فَقَالَ عَنْ سَالِمٍ وَحَمْزَةَ ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِمَا وَهَكَذَا رَوَى لَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ وَحَمْزَةَ ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِمَا عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِنَحْوِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَمْزَةَ، وَرِوَايَةُ، سَعِيدٍ أَصَحُّ لأَنَّ عَلِيَّ بْنَ الْمَدِينِيِّ وَالْحُمَيْدِيَّ رَوَيَا عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، وَذَكَرَا، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ لَمْ يَرْوِ لَنَا الزُّهْرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ إِلاَّ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ ‏.‏ وَرَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ عَنْ سَالِمٍ وَحَمْزَةَ ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِمَا ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَعَائِشَةَ وَأَنَسٍ ‏.‏ - وَقَدْ رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ إِنْ كَانَ الشُّؤْمُ فِي شَيْءٍ فَفِي الْمَرْأَةِ وَالدَّابَّةِ وَالْمَسْكَنِ ‏"‏ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ مُعَاوِيَةَ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ لاَ شُؤْمَ وَقَدْ يَكُونُ الْيُمْنُ فِي الدَّارِ وَالْمَرْأَةِ وَالْفَرَسِ ‏"‏ ‏.‏ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ جَابِرٍ الطَّائِيِّ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ عَمِّهِ حَكِيمِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا ‏.‏

Бизга Ибн Абу Умар ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у аз-Зуҳрийдан, у Абдуллаҳ ибн Умарнинг икки ўғли Солим ва Ҳамзадан, улар оталаридан (ривоят қилдиларки), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Шўмлик (келинглик бўлиб қолса) уч нарсада: аёлда, уй-жойда ва уловда (бўлади),» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Зуҳрийнинг баъзи шогирдлари унда Ҳамзани зикр қилмайдилар, балки: «Солимдан, у отасидан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан,» дейдилар. Малик ибн Анас бу ҳадисни аз-Зуҳрийдан ривоят қилиб: «Абдуллаҳ ибн Умарнинг икки ўғли Солим ва Ҳамзадан, улар оталаридан,» деди. Ибн Абу Умар ҳам бизга бу ҳадисни Суфён ибн Уяйнадан, у аз-Зуҳрийдан, у Абдуллаҳ ибн Умарнинг икки ўғли Солим ва Ҳамзадан, улар оталаридан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шу тарзда ривоят қилди. Бизга Саид ибн Абдурраҳмон ал-Махзумий ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у аз-Зуҳрийдан, у Солимдан, у отасидан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шунга ўхшаш (ривоят қилди) ва Саид ибн Абдурраҳмон унда Ҳамзани зикр қилмади. Саиднинг ривояти саҳиҳроқдир, чунки Али ибн ал-Мадиний ва ал-Ҳумайдий Суфёндан, у аз-Зуҳрийдан, у Солимдан, у отасидан (ривоят қилдилар) ва Суфёндан зикр қилиб: «Аз-Зуҳрий бизга бу ҳадисни фақат Солимдан, у Ибн Умардан (ривоят қилиб) келтирди,» деди. Малик ибн Анас бу ҳадисни аз-Зуҳрийдан ривоят қилиб: «Абдуллаҳ ибн Умарнинг икки ўғли Солим ва Ҳамзадан, улар оталаридан,» деди. Бу бобда Саҳл ибн Саъд, Оиша ва Анасдан ҳам (ҳадислар) бор. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилинганки, улар: «Агар шўмлик бирор нарсада бўлса, аёлда, уловда ва уй-жойда (бўлади),» дедилар. Ҳаким ибн Муовиядан ҳам ривоят қилинганки, у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Шўмлик йўқ, балки баракат уйда, аёлда ва отда бўлиши мумкин,» деганларини эшитдим. Буни бизга Али ибн Ҳужр ривоят қилди, у деди: бизга Исмоил ибн Айёш ривоят қилди, у Сулаймон ибн Сулаймдан, у Яҳё ибн Жобир ат-Тоийдан, у Муовия ибн Ҳакимдан, у амакиси Ҳаким ибн Муовиядан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шуни (ривоят қилди).