حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنِ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْعُطَاسُ مِنَ اللَّهِ وَالتَّثَاؤُبُ مِنَ الشَّيْطَانِ فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَضَعْ يَدَهُ عَلَى فِيهِ وَإِذَا قَالَ آهْ آهْ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَضْحَكُ مِنْ جَوْفِهِ وَإِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْعُطَاسَ وَيَكْرَهُ التَّثَاؤُبَ فَإِذَا قَالَ الرَّجُلُ آهْ آهْ إِذَا تَثَاءَبَ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَضْحَكُ فِي جَوْفِهِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Ибн Абу Умар ривоят қилди, у деди: бизга Суфён, Ибн Ажлондан, у ал-Мақбурийдан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Акса уриш Аллаҳдан, эснаш эса шайтондандир. Бирингиз эснаганда қўлини оғзига қўйсин. Зеро, у «оҳ, оҳ» деганида шайтон унинг ичидан кулади. Аллаҳ акса уришни яхши кўради, эснашни эса ёмон кўради. Бас, киши эснаганда «оҳ, оҳ» деса, шайтон унинг ичида кулади,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْعُطَاسَ وَيَكْرَهُ التَّثَاؤُبَ فَإِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَقَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ فَحَقٌّ عَلَى كُلِّ مَنْ سَمِعَهُ أَنْ يَقُولَ يَرْحَمُكَ اللَّهُ وَأَمَّا التَّثَاؤُبُ فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَرُدَّهُ مَا اسْتَطَاعَ وَلاَ يَقُولَنَّ هَاهْ هَاهْ فَإِنَّمَا ذَلِكَ مِنَ الشَّيْطَانِ يَضْحَكُ مِنْهُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عَجْلاَنَ . وَابْنُ أَبِي ذِئْبٍ أَحْفَظُ لِحَدِيثِ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ وَأَثْبَتُ مِنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلاَنَ . قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الْعَطَّارَ الْبَصْرِيَّ يَذْكُرُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلاَنَ أَحَادِيثُ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ رَوَى بَعْضَهَا سَعِيدٌ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَرَوَى بَعْضَهَا سَعِيدٌ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ فَاخْتَلَطَتْ عَلَىَّ فَجَعَلْتُهَا عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ .
Бизга ал-Ҳасан ибн Али ал-Халлол ривоят қилди, у деди: бизга Язид ибн Ҳорун ривоят қилди, у деди: бизга Ибн Абу Зиъб, Саид ибн Абу Саид ал-Мақбурийдан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан хабар бериб деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Аллаҳ акса уришни яхши кўради, эснашни эса ёмон кўради. Бас, бирингиз акса уриб «алҳамдулиллаҳ» деса, уни эшитган ҳар бир кишига «ярҳамукаллаҳ» дейиш ҳақдир. Эснашга келсак, бирингиз эснаганда, имкони борича уни қайтарсин ва асло «ҳаҳ, ҳаҳ» демасин. Зеро, бу шайтондандир, у ундан кулади,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис саҳиҳдир ва бу Ибн Ажлоннинг ҳадисидан саҳиҳроқдир. Ибн Абу Зиъб Саид ал-Мақбурийнинг ҳадисини Муҳаммад ибн Ажлондан кўра кўпроқ ёдда сақлагувчи ва мустаҳкамроқдир. У (Термизий) деди: Абу Бакр ал-Аттор ал-Басрий, Али ибн ал-Мадинийдан, у Яҳё ибн Саиддан зикр қилганини эшитдим. У деди: Муҳаммад ибн Ажлон дедики: Саид ал-Мақбурийнинг ҳадисларидан баъзиларини Саид Абу Ҳурайрадан ривоят қилган, баъзиларини эса Саид бир кишидан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилган. Улар менга аралашиб кетди, шунинг учун уларнинг ҳаммасини Саиддан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилинган) деб қилдим.