حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ شُعَيْبِ بْنِ الْحَبْحَابِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِقِنَاعٍ عَلَيْهِ رُطَبٌ فَقَالَ " مَثَلُ كَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِي السَّمَاءِ تُؤْتِي أُكُلَهَا كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ : ( مَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الأَرْضِ مَا لَهَا مِنْ قَرَارٍ ) قَالَ هِيَ الْحَنْظَلُ " . قَالَ فَأَخْبَرْتُ بِذَلِكَ أَبَا الْعَالِيَةِ فَقَالَ صَدَقَ وَأَحْسَنَ . حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ الْحَبْحَابِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَلَمْ يَذْكُرْ قَوْلَ أَبِي الْعَالِيَةِ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ وَرَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ هَذَا مَوْقُوفًا وَلاَ نَعْلَمُ أَحَدًا رَفَعَهُ غَيْرَ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ وَرَوَاهُ مَعْمَرٌ وَحَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ وَلَمْ يَرْفَعُوهُ . حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ شُعَيْبِ بْنِ الْحَبْحَابِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، نَحْوَ حَدِيثِ قُتَيْبَةَ وَلَمْ يَرْفَعْهُ .
Бизга Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди, у деди: бизга Абул-Валид ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммод ибн Салама ривоят қилди, у Шуайб ибнул-Ҳабҳобдан, у Анас ибн Молик (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га устида янги пишган хурмо бўлган бир сават келтирилди, шунда У: «Яхши сўзнинг мисоли яхши дарахтга ўхшайдики, унинг илдизи маҳкам, шохи эса осмонда бўлиб, Роббисининг изни билан ҳар вақт мевасини бериб туради,» — дедилар ва: «У хурмо дарахтидир,» дедилар. «Ёмон сўзнинг мисоли ёмон дарахтга ўхшайдики, у ер юзидан илдизи билан қўпорилган, ҳеч қандай қарори йўқдир,» (деган оятни ўқиб): «У ҳанзал (аччиқ қувун) дарахтидир,» дедилар. (Анас) деди: мен буни Абул-Олияга айтиб бердим, у: «Рост айтди ва чиройли қилди,» деди. Бизга Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга Абу Бакр ибн Шуайб ибнул-Ҳабҳоб ривоят қилди, у отасидан, у Анас ибн Молик (розияллаҳу анҳу)дан шунга ўхшаш, маъноси билан (ривоят қилди), лекин уни (Набийга) марфуъ қилмади ва Абул-Олиянинг сўзини зикр қилмади. Бу Ҳаммод ибн Саламанинг ҳадисидан кўра саҳиҳроқдир. Буни бир нечтаси шундай мавқуф (саҳобада тўхтаган) ҳолда ривоят қилган, биз Ҳаммод ибн Саламадан бошқа ҳеч ким уни марфуъ қилганини билмаймиз. Буни Маъмар, Ҳаммод ибн Зайд ва бошқа бир нечтаси ривоят қилган, лекин уни марфуъ қилмаган. Бизга Аҳмад ибн Абда аз-Заббий ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммод ибн Зайд ривоят қилди, у Шуайб ибнул-Ҳабҳобдан, у Анас ибн Молик (розияллаҳу анҳу)дан Қутайбанинг ҳадисига ўхшаш (ривоят қилди) ва уни марфуъ қилмади.