Тоҳа сураси ҳақида

Tafsir kitobi · 1 ҳадис

باب وَمِنْ سُورَةِ طه

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ، أَخْبَرَنَا صَالِحُ بْنُ أَبِي الأَخْضَرِ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا قَفَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ خَيْبَرَ أَسْرَى لَيْلَةً حَتَّى أَدْرَكَهُ الْكَرَى أَنَاخَ فَعَرَّسَ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ يَا بِلاَلُ اكْلأْ لَنَا اللَّيْلَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَصَلَّى بِلاَلٌ ثُمَّ تَسَانَدَ إِلَى رَاحِلَتِهِ مُسْتَقْبَلَ الْفَجْرِ فَغَلَبَتْهُ عَيْنَاهُ فَنَامَ فَلَمْ يَسْتَيْقِظْ أَحَدٌ مِنْهُمْ وَكَانَ أَوَّلَهُمُ اسْتِيقَاظًا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَىْ بِلاَلُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ بِلاَلٌ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخَذَ بِنَفْسِي الَّذِي أَخَذَ بِنَفْسِكَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اقْتَادُوا ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ أَنَاخَ فَتَوَضَّأَ فَأَقَامَ الصَّلاَةَ ثُمَّ صَلَّى مِثْلَ صَلاَتِهِ لِلْوَقْتِ فِي تَمَكُّثٍ ث��مَّ قَالَ ‏:‏ ‏(‏وأقِمِ الصَّلاَةَ لِذِكْرِي ‏)‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنَ الْحُفَّاظِ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ‏.‏ وَصَالِحُ بْنُ أَبِي الأَخْضَرِ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ ‏.‏

Бизга Маҳмуд ибн Ғайлон ривоят қилди, (у деди:) бизга ан-Назр ибн Шумайл ривоят қилди, (у деди:) бизга Солиҳ ибн Абул-Ахзар хабар берди, у аз-Зуҳрийдан, у Саъид ибн ал-Мусайябдан, у Абу Ҳурайрадан (розияллаҳу анҳу) (ривоят қилдики), у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Хайбардан қайтаётганида, бир кечани юриб ўтди, ҳатто уйқу уни қистаб қолди, шунда (туяни) чўктириб, кеча тушашга тўхтади. Сўнг: ‹Эй Билол, бу кеча биз учун (уйғоқлик) қоравуллик қилгин,› дедилар.» (Рови) деди: «Билол намоз ўқиди, сўнг тонгга юзланиб улови (эгар-жабдуқи)га суянди, кўзлари уни енгиб, ухлаб қолди ва улардан бирортаси уйғонмади. Уларнинг биринчи уйғонганлари Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бўлдилар. У: ‹Эй Билол!› дедилар. Билол: ‹Отам сенга фидо бўлсин, эй Расулуллаҳ! Сизнинг жонингизни олган (уйқу) менинг ҳам жонимни олди,› деди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): ‹(Уловларингизни) етаклаб боринглар,› дедилар. Сўнг (бир жойга бориб туяни) чўктирдилар, таҳорат олдилар, намозга иқомат айтдилар ва ўз вақтидаги намоздек шошмасдан намоз ўқидилар. Сўнг: «Мени эслаш учун намозни барпо қилгин» (Тоҳа сураси, 14) дедилар.» (Термизий) деди: бу ҳадис маҳфуз эмас (собит эмас). Уни ҳуффозлардан бир неча киши аз-Зуҳрийдан, у Саъид ибн ал-Мусайябдан, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (ҳақида) ривоят қилиб, ундан Абу Ҳурайрани зикр қилмаганлар. Солиҳ ибн Абул-Ахзар эса ҳадисда заиф (деб ҳисобланади); уни Яҳё ибн Саъид ал-Қаттон ва бошқалар ҳофизаси (заифлиги) сабабли заиф санаганлар.