Тасбеҳ, такбир, таҳлил ва таҳмиднинг фазилати

Duolar kitobi · 2 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي فَضْلِ التَّسْبِيحِ وَالتَّكْبِيرِ وَالتَّهْلِيلِ وَالتَّحْمِيدِ

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ السَّهْمِيُّ، عَنْ حَاتِمِ بْنِ أَبِي صَغِيرَةَ، عَنْ أَبِي بَلْجٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَا عَلَى الأَرْضِ أَحَدٌ يَقُولُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ وَلاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ ‏.‏ إِلاَّ كُفِّرَتْ عَنْهُ خَطَايَاهُ وَلَوْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ ‏.‏ وَرَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي بَلْجٍ بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَأَبُو بَلْجٍ اسْمُهُ يَحْيَى بْنُ أَبِي سُلَيْمٍ وَيُقَالُ أَيْضًا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ ‏.‏ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حَاتِمِ بْنِ أَبِي صَغِيرَةَ، عَنْ أَبِي بَلْجٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ وَحَاتِمٌ يُكْنَى أَبَا يُونُسَ الْقُشَيْرِيَّ ‏.‏ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي بَلْجٍ، نَحْوَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ ‏.‏

Бизга Абдуллаҳ ибн Абу Зиёд ал-Куфий ривоят қилди, у деди: бизга Абдуллаҳ ибн Абу Бакр ас-Саҳмий ривоят қилди, у Ҳотим ибн Абу Сағирадан, у Абу Балждан, у Амр ибн Маймундан, у Абдуллаҳ ибн Амр (розияллаҳу анҳумо)дан ривоят қилдики, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ер юзида «Ла илаҳа иллаллаҳ вал-лоҳу акбар ва ла ҳавла ва ла қуввата илла биллаҳ» (Аллаҳдан ўзга илоҳ йўқ, Аллаҳ энг буюкдир, куч ва қувват фақат Аллаҳ биландир) деган бирор киши йўқки, унинг хатолари, гарчи денгиз кўпигича бўлса-да, кечирилмасин,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Шуъба бу ҳадисни Абу Балждан шу иснод билан шунга ўхшаш ривоят қилган, аммо уни (Набийга) рафеъ қилмаган (марфуъ қилмаган). Абу Балжнинг исми Яҳё ибн Абу Сулайм бўлиб, Яҳё ибн Сулайм ҳам дейилади. Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, бизга Ибн Абу Адий ривоят қилди, у Ҳотим ибн Абу Сағирадан, у Абу Балждан, у Амр ибн Маймундан, у Абдуллаҳ ибн Амрдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шунга ўхшаш ривоят қилди. Ҳотимнинг куняси Абу Юнус ал-Қушайрийдир. Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, у Шуъбадан, у Абу Балждан шунга ўхшаш ривоят қилди, аммо уни (марфуъ) рафеъ қилмади.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مَرْحُومُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ الْعَطَّارُ، حَدَّثَنَا أَبُو نَعَامَةَ السَّعْدِيُّ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ، عَنْ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ، قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي غَزَاةٍ فَلَمَّا قَفَلْنَا أَشْرَفْنَا عَلَى الْمَدِينَةِ فَكَبَّرَ النَّاسُ تَكْبِيرَةً وَرَفَعُوا بِهَا أَصْوَاتَهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ رَبَّكُمْ لَيْسَ بِأَصَمَّ وَلاَ غَائِبٍ هُوَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ رُءُوسِ رِحَالِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسِ أَلاَ أُعَلِّمُكَ كَنْزًا مِنْ كُنُوزِ الْجَنَّةِ لاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو عُثْمَانَ النَّهْدِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَلٍّ وَأَبُو نَعَامَةَ اسْمُهُ عَمْرُو بْنُ عِيسَى ‏.‏ وَمَعْنَى قَوْلِهِ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ رُءُوسِ رِحَالِكُمْ يَعْنِي عِلْمَهُ وَقُدْرَتَهُ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, бизга Марҳум ибн Абдулазиз ал-Аттор ривоят қилди, бизга Абу Наъома ас-Саъдий ривоят қилди, у Абу Усмон ан-Наҳдийдан, у Абу Мусо ал-Ашъарийдан (ривоят қилдики), у деди: Биз Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан бир ғазотда эдик. Қайтиб келганимизда Мадинага яқинлашдик, шунда одамлар такбир айтиб, овозларини кўтардилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта, Роббингиз кар эмас ва ғойиб ҳам эмас; У сизлар билан уловларингизнинг бошлари орасидадир,» дедилар. Кейин: «Эй Абдуллаҳ ибн Қайс, сенга жаннат хазиналаридан бир хазинани — «Ла ҳавла ва ла қуввата илла биллаҳ» (куч ва қувват фақат Аллаҳ биландир)ни ўргатмайми?» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Абу Усмон ан-Наҳдийнинг исми Абдурраҳмон ибн Малл, Абу Наъоманинг исми эса Амр ибн Исодир. «Сизлар билан уловларингизнинг бошлари орасида» деган сўзининг маъноси Унинг илми ва қудратидир.