حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ حَمَّادٍ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ لِلَّهِ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ اسْمًا مِائَةً غَيْرَ وَاحِدٍ مَنْ أَحْصَاهَا دَخَلَ الْجَنَّةَ " . قَالَ يُوسُفُ وَحَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، رضى الله عنه عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم
Бизга Юсуф ибн Ҳаммод ал-Басрий ривоят қилди, у деди: бизга Абдул-Аъло ривоят қилди, Саиддан, у Қатодадан, у Абу Рофиъдан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), У: «Албатта, Аллаҳнинг тўқсон тўққизта — юздан биттаси кам — исми бор. Ким уларни (санаб) ёдласа, Жаннатга киради,» дедилар. Юсуф деди: бизга Абдул-Аъло, Ҳишом ибн Ҳассондан, у Муҳаммаддан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ҳам) ривоят қилди. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. У бир неча йўл билан Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ الْجُوزَجَانِيُّ، حَدَّثَنِي صَفْوَانُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ لِلَّهِ تَعَالَى تِسْعَةً وَتِسْعِينَ اسْمًا مِائَةً غَيْرَ وَاحِدَةٍ مَنْ أَحْصَاهَا دَخَلَ الْجَنَّةَ هُوَ اللَّهُ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِيمُ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلاَمُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ الْغَفَّارُ الْقَهَّارُ الْوَهَّابُ الرَّزَّاقُ الْفَتَّاحُ الْعَلِيمُ الْقَابِضُ الْبَاسِطُ الْخَافِضُ الرَّافِعُ الْمُعِزُّ الْمُذِلُّ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ الْحَكَمُ الْعَدْلُ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ الْحَلِيمُ الْعَظِيمُ الْغَفُورُ الشَّكُورُ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ الْحَفِيظُ الْمُقِيتُ الْحَسِيبُ الْجَلِيلُ الْكَرِيمُ الرَّقِيبُ الْمُجِيبُ الْوَاسِعُ الْحَكِيمُ الْوَدُودُ الْمَجِيدُ الْبَاعِثُ الشَّهِيدُ الْحَقُّ الْوَكِيلُ الْقَوِيُّ الْمَتِينُ الْوَلِيُّ الْحَمِيدُ الْمُحْصِي الْمُبْدِئُ الْمُعِيدُ الْمُحْيِي الْمُمِيتُ الْحَىُّ الْقَيُّومُ الْوَاجِدُ الْمَاجِدُ الْوَاحِدُ الصَّمَدُ الْقَادِرُ الْمُقْتَدِرُ الْمُقَدِّمُ الْمُؤَخِّرُ الأَوَّلُ الآخِرُ الظَّاهِرُ الْبَاطِنُ الْوَالِي الْمُتَعَالِي الْبَرُّ التَّوَّابُ الْمُنْتَقِمُ الْعَفُوُّ الرَّءُوفُ مَالِكُ الْمُلْكِ ذُو الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِ الْمُقْسِطُ الْجَامِعُ الْغَنِيُّ الْمُغْنِي الْمَانِعُ الضَّارُّ النَّافِعُ النُّورُ الْهَادِي الْبَدِيعُ الْبَاقِي الْوَارِثُ الرَّشِيدُ الصَّبُورُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ حَدَّثَنَا بِهِ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ صَالِحٍ . وَلاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ صَفْوَانَ بْنِ صَالِحٍ وَهُوَ ثِقَةٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ . وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَلاَ نَعْلَمُ - فِي كَبِيرِ شَيْءٍ مِنَ الرِّوَايَاتِ لَهُ إِسْنَادٌ صَحِيحٌ ذِكْرَ الأَسْمَاءِ إِلاَّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ . وَقَدْ رَوَى آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ هَذَا الْحَدِيثَ بِإِسْنَادٍ غَيْرِ هَذَا عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَذَكَرَ فِيهِ الأَسْمَاءَ وَلَيْسَ لَهُ إِسْنَادٌ صَحِيحٌ .
Бизга Иброҳим ибн Яъқуб ал-Жузажоний ривоят қилди, у деди: менга Сафвон ибн Солиҳ ривоят қилди, у деди: бизга ал-Валид ибн Муслим ривоят қилди, у деди: бизга Шуайб ибн Аби Ҳамза ривоят қилди, Абуз-Зиноддан, у ал-Аъраждан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилди). У деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта, Аллаҳ таолонинг тўқсон тўққизта — юздан биттаси кам — исми бор. Ким уларни (санаб) ёдласа, Жаннатга киради: У Аллаҳ — Ундан ўзга илоҳ йўқ (Аллаҳу Лази ла илаҳа илла Ҳу), Ар-Раҳмон (меҳрибон), Ар-Раҳим (раҳмли), Ал-Малик (подшоҳ), Ал-Қуддус (энг пок), Ас-Салом (тинчлик берувчи), Ал-Муъмин (омонлик берувчи), Ал-Муҳаймин (кузатувчи, қўриқловчи), Ал-Азиз (қудратли), Ал-Жаббор (қаҳри кучли), Ал-Мутакаббир (улуғликка лойиқ), Ал-Холиқ (яратувчи), Ал-Бориъ (пайдо қилувчи), Ал-Мусаввир (шакл берувчи), Ал-Ғаффор (жуда мағфират қилувчи), Ал-Қаҳҳор (ғолиб), Ал-Ваҳҳоб (кўп ато қилувчи), Ар-Раззоқ (ризқ берувчи), Ал-Фаттоҳ (очувчи), Ал-Алим (билувчи), Ал-Қобиз (қисувчи), Ал-Босит (кенгайтирувчи), Ал-Хофиз (пасайтирувчи), Ар-Рофиъ (кўтарувчи), Ал-Муъизз (иззат берувчи), Ал-Музилл (хор қилувчи), Ас-Самиъ (эшитувчи), Ал-Басир (кўрувчи), Ал-Ҳакам (ҳукм қилувчи), Ал-Адл (адолатли), Ал-Латиф (меҳрибон, нозик), Ал-Хабир (хабардор), Ал-Ҳалим (ҳалим, ҳовури кенг), Ал-Азим (улуғ), Ал-Ғафур (мағфиратли), Аш-Шакур (шукрни қабул қилувчи), Ал-Алийй (юксак), Ал-Кабир (буюк), Ал-Ҳафиз (сақловчи), Ал-Муқит (ризқ берувчи, қудратли), Ал-Ҳасиб (ҳисоб олувчи), Ал-Жалил (жалолатли), Ал-Карим (карамли), Ар-Роқиб (кузатувчи), Ал-Мужиб (дуоларни ижобат қилувчи), Ал-Восиъ (раҳмати кенг), Ал-Ҳаким (ҳикматли), Ал-Вадуд (севувчи), Ал-Мажид (шарафли), Ал-Бўис (тирилтирувчи), Аш-Шаҳид (гувоҳ), Ал-Ҳаққ (ҳақ), Ал-Вакил (вакил), Ал-Қавийй (кучли), Ал-Матин (мустаҳкам), Ал-Валийй (дўст, ёрдамчи), Ал-Ҳамид (мақталган), Ал-Муҳси (ҳисобловчи), Ал-Мубдиъ (бошловчи), Ал-Муъид (қайтарувчи), Ал-Муҳйи (тирилтирувчи), Ал-Мумит (ўлдирувчи), Ал-Ҳайй (тирик), Ал-Қайюм (абадий турувчи), Ал-Вожид (топувчи), Ал-Можид (улуғвор), Ал-Воҳид (ягона), Ас-Самад (ҳожатсиз, ҳожатлар қаратиладиган зот), Ал-Қодир (қудратли), Ал-Муқтадир (қодир), Ал-Муқаддим (олдинга сурувчи), Ал-Муъаххир (орқага сурувчи), Ал-Аввал (аввалги), Ал-Охир (охирги), Аз-Зоҳир (зоҳир), Ал-Ботин (ботин), Ал-Воли (бошқарувчи), Ал-Мутаъоли (юксак), Ал-Барр (эҳсон қилувчи), Ат-Таввоб (тавбаларни қабул қилувчи), Ал-Мунтақим (интиқом олувчи), Ал-Афувв (афв этувчи), Ар-Рауф (шафқатли), Моликул-Мулк (мулк эгаси), Зул-Жалали вал-Икром (улуғлик ва карам эгаси), Ал-Муқсит (адолат ўрнатувчи), Ал-Жомиъ (тўпловчи), Ал-Ғаний (бой), Ал-Муғни (бой қилувчи), Ал-Мониъ (тўсувчи), Аз-Зорр (зарар етказувчи), Ан-Нофиъ (манфаат берувчи), Ан-Нур (нур), Ал-Ҳоди (ҳидоят қилувчи), Ал-Бадиъ (мисли йўқ яратувчи), Ал-Боқий (боқий), Ал-Ворис (мерос олувчи), Ар-Рошид (тўғри йўлга бошловчи), Ас-Сабур (сабрли),» дедилар.» Абу Исо деди: бу ҳадис ғарибдир, уни бизга бир неча киши Сафвон ибн Солиҳдан ривоят қилди. Биз уни фақат Сафвон ибн Солиҳнинг ҳадисидан биламиз, у эса ҳадис аҳли наздида ишончли (сиқа)дир. Бу ҳадис бир неча йўл билан Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилинган, лекин биз кўп ривоятларда исмларнинг зикр қилиниши учун саҳиҳ иснод борлигини билмаймиз, фақат шу ҳадисдан бошқа. Одам ибн Аби Иёс бу ҳадисни бундан бошқа иснод билан Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилиб, унда исмларни зикр қилган, лекин унинг саҳиҳ исноди йўқ.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ لِلَّهِ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ اسْمًا مَنْ أَحْصَاهَا دَخَلَ الْجَنَّةَ " . قَالَ وَلَيْسَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ ذِكْرُ الأَسْمَاءِ . قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . رَوَاهُ أَبُو الْيَمَانِ عَنْ شُعَيْبِ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الأَسْمَاءَ .
Бизга Ибн Аби Умар ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ибн Уяйна ривоят қилди, Абуз-Зиноддан, у ал-Аъраждан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), У: «Албатта, Аллаҳнинг тўқсон тўққизта исми бор. Ким уларни (санаб) ёдласа, Жаннатга киради,» дедилар. У деди: бу ҳадисда исмларнинг зикри йўқ. У деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Уни Абул-Ямон, Шуайб ибн Аби Ҳамзадан, у Абуз-Зиноддан ривоят қилиб, унда исмларни зикр қилмаган.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ، أَنَّ حُمَيْدًا الْمَكِّيَّ، مَوْلَى ابْنِ عَلْقَمَةَ حَدَّثَهُ أَنَّ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا مَرَرْتُمْ بِرِيَاضِ الْجَنَّةِ فَارْتَعُوا " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا رِيَاضُ الْجَنَّةِ قَالَ " الْمَسَاجِدُ " . قُلْتُ وَمَا الرَّتْعُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ .
Бизга Иброҳим ибн Яъқуб ривоят қилди, у деди: бизга Зайд ибн Ҳубоб ривоят қилдики, Ҳумайд ал-Маккий — Ибн Алқаманинг озод қилган қули — унга ривоят қилдики, Ато ибн Аби Робоҳ унга Абу Ҳурайрадан ривоят қилди. У деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Жаннат боғларидан ўтганингизда, (улардан) яйраб тўйиб олинг,» дедилар. Мен: «Ё Расулаллаҳ, Жаннат боғлари нима?» дедим. У: «Масжидлар,» дедилар. Мен: «Ё Расулаллаҳ, яйраб тўйиш нима?» дедим. У: «Субҳаналлаҳ, вал-ҳамду лиллаҳ, ва ла илаҳа иллаллаҳ, валлаҳу акбар (Аллаҳ покдир, ҳамд Аллаҳга хосдир, Аллаҳдан ўзга илоҳ йўқ ва Аллаҳ энг буюкдир),» дедилар.» Абу Исо деди: бу ҳадис ҳасан ғарибдир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ ثَابِتٍ الْبُنَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا مَرَرْتُمْ بِرِيَاضِ الْجَنَّةِ فَارْتَعُوا " . قَالَ وَمَا رِيَاضُ الْجَنَّةِ قَالَ " حِلَقُ الذِّكْرِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ .
Бизга Абдул-Ворис ибн Абдис-Самад ибн Абдил-Ворис ривоят қилди, у деди: менга отам ривоят қилди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Собит ал-Буноний ривоят қилди, у деди: менга отам, Анас ибн Молик (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Жаннат боғларидан ўтганингизда, (улардан) яйраб тўйиб олинг,» дедилар. (Рови) деди: «Жаннат боғлари нима?» (дейилди). У: «Зикр ҳалқалари,» дедилар. Абу Исо деди: бу ҳадис шу йўлдан — Собитнинг Анасдан ривоятидан — ҳасан ғарибдир.