Расулуллаҳнинг ёши ва вафот этган вақтдаги умри

Fazilatlar kitobi · 5 ҳадис

باب فِي سِنِّ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَابْنُ كَمْ كَانَ حِينَ مَاتَ

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، وَيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، حَدَّثَنِي عَمَّارٌ، مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، يَقُولُ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ ابْنُ خَمْسٍ وَسِتِّينَ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Манииъ ва Яъқуб ибн Иброҳим ад-Даврақий ривоят қилдилар, улар дедилар: бизга Исмоил ибн Улайя, Холид ал-Ҳаззодан (ривоят қилди), менга Бану Ҳошимнинг озод қилинган қули Аммор ривоят қилди, у деди: мен Ибн Аббоснинг шундай деётганини эшитдим: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтмиш беш ёшларида вафот этдилар.

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ،قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ،قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ،قَالَ حَدَّثَنَا عَمَّارٌ، مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تُوُفِّيَ وَهُوَ ابْنُ خَمْسٍ وَسِتِّينَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنُ الإِسْنَادِ صَحِيحٌ ‏.‏

Бизга Наср ибн Али ал-Жаҳзамий ривоят қилди, у деди: бизга Бишр ибн ал-Муфаззал ривоят қилди, у деди: бизга Холид ал-Ҳаззо ривоят қилди, у деди: бизга Бану Ҳошимнинг озод қилинган қули Аммор ривоят қилди, у деди: бизга Ибн Аббос ривоят қилдики, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтмиш беш ёшларида вафот этдилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу исноди ҳасан, саҳиҳ ҳадисдир.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ مَكَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِمَكَّةَ ثَلاَثَ عَشْرَةَ - يَعْنِي يُوحَى إِلَيْهِ وَتُوُفِّيَ وَهُوَ ابْنُ ثَلاَثٍ وَسِتِّينَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ عَائِشَةَ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَدَغْفَلِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَلاَ يَصِحُّ لِدَغْفَلٍ سَمَاعٌ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَلاَ رُؤْيَةٌ ‏.‏ وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Манииъ ривоят қилди, у деди: бизга Равҳ ибн Убода ривоят қилди, у деди: бизга Закариё ибн Ишоқ ривоят қилди, у деди: бизга Амр ибн Динор ривоят қилди, Ибн Аббосдан (ривоят қилиб), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Маккада ўн уч (йил) турдилар — яъни ўшанда у кишига ваҳий нозил бўларди — ва олтмиш уч ёшларида вафот этдилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу бобда Оиша, Анас ибн Молик ва Дағфал ибн Ҳанзаладан ҳам (ҳадис) бор. Дағфалнинг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан эшитгани ҳам, у кишини кўргани ҳам саҳиҳ эмас. Ибн Аббос ҳадиси эса Амр ибн Динор ҳадисидан ҳасан ғарибдир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ، أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُهُ يَخْطُبُ، يَقُولُ مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ ابْنُ ثَلاَثٍ وَسِتِّينَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَا ابْنُ ثَلاَثٍ وَسِتِّينَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба, Абу Ишоқдан, у Омир ибн Саъддан, у Жарир ибн Абдуллаҳдан, у Муовия ибн Абу Суфёндан (ривоят қилди); у шундай деди: мен унинг хутба қилиб туриб шундай деётганини эшитдим: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтмиш уч ёшларида вафот этдилар, Абу Бакр ҳам, Умар ҳам (шундай эди), мен ҳам олтмиш уч ёшдаман. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ الْعَنْبَرِيُّ وَالْحُسَيْنُ بْنُ مَهْدِيٍّ الْبَصْرِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أُخْبِرْتُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، وَقَالَ الْحُسَيْنُ بْنُ مَهْدِيٍّ، فِي حَدِيثِهِ ابْنُ جُرَيْجٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَاتَ وَهُوَ ابْنُ ثَلاَثٍ وَسِتِّينَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ رَوَاهُ ابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ مِثْلَ هَذَا ‏.‏

Бизга ал-Аббос ал-Анбарий ва ал-Ҳусайн ибн Маҳдий ал-Басрий ривоят қилдилар, улар дедилар: бизга Абдурраззоқ, Ибн Журайждан (ривоят қилди); у деди: менга Ибн Шиҳоб аз-Зуҳрийдан, у Урвадан, у Оишадан хабар берилди — ал-Ҳусайн ибн Маҳдий ўз ҳадисида: «Ибн Журайж, аз-Зуҳрийдан, у Урвадан, у Оишадан» деди — Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтмиш уч ёшларида вафот этдилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Буни аз-Зуҳрийнинг жияни ҳам аз-Зуҳрийдан, у Урвадан, у Оишадан худди шунга ўхшаш ривоят қилган.