حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَتَتْهُ امْرَأَةٌ فَكَلَّمَتْهُ فِي شَيْءٍ وَأَمَرَهَا بِأَمْرٍ فَقَالَتْ أَرَأَيْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ لَمْ أَجِدْكَ قَالَ " فَإِنْ لَمْ تَجِدِينِي فَأْتِ أَبَا بَكْرٍ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
Бизга Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди, у деди: бизга Яъқуб ибн Иброҳим ибн Саъд ривоят қилди, у деди: бизга отам, отасидан (ривоят қилди), у деди: менга Муҳаммад ибн Жубайр ибн Мутъим, отаси Жубайр ибн Мутъимдан хабар бердики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига бир аёл келди ва у зот билан бир нарса ҳақида гаплашди, у зот унга бир иш буюрдилар. Шунда у: «Эй Расулуллаҳ, сизни топмасам-чи?» деди. У зот: «Агар мени топмасанг, Абу Бакрнинг олдига бор,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис бу йўлдан саҳиҳ ғарибдир.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " بَيْنَا رَجُلٌ رَاكِبٌ بَقَرَةً إِذْ قَالَتْ لَمْ أُخْلَقْ لِهَذَا إِنَّمَا خُلِقْتُ لِلْحَرْثِ " . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " آمَنْتُ بِذَلِكَ أَنَا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ " . قَالَ أَبُو سَلَمَةَ وَمَا هُمَا فِي الْقَوْمِ يَوْمَئِذٍ وَاللَّهُ أَعْلَمُ . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Маҳмуд ибн Ғайлон ривоят қилди, у деди: бизга Абу Довуд ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба, Саъд ибн Иброҳимдан хабар берди, у деди: Мен Абу Салама ибн Абдурраҳмонни Абу Ҳурайрадан ривоят қилиб айтаётганини эшитдим, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бир киши сигирни миниб кетаётган эди, шунда у (сигир): ‹Мен бунинг учун яратилмадим, мен фақат ҳайдаш (ер ҳайдаш) учун яратилганман,› деди,» дедилар. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Мен, Абу Бакр ва Умар бунга имон келтирдик,» дедилар. Абу Салама деди: Ўша куни у иккови (Абу Бакр ва Умар) қавм орасида (ҳозир) эмас эдилар, Аллаҳ билгувчироқдир. Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба шу иснод билан шунга ўхшашини (ривоят қилди). Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُخْتَارِ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ رَاشِدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ بِسَدِّ الأَبْوَابِ إِلاَّ بَابَ أَبِي بَكْرٍ . هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ .
Бизга Муҳаммад ибн Ҳумайд ривоят қилди, у деди: бизга Иброҳим ибн ал-Мухтор, Ишоқ ибн Рошиддан, у аз-Зуҳрийдан, у Урвадан, у Оишадан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (масжидга очиладиган) эшикларни беркитишни, Абу Бакрнинг эшигидан бошқасини, буюрдилар. Бу ҳадис бу йўлдан ғарибдир. Бу бобда Абу Саиддан (ҳам ҳадис бор).
حَدَّثَنَا الأَنْصَارِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يَحْيَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ عَمِّهِ إِسْحَاقَ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ أَبَا بَكْرٍ، دَخَلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَنْتَ عَتِيقُ اللَّهِ مِنَ النَّارِ " . فَيَوْمَئِذٍ سُمِّيَ عَتِيقًا . هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ . وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مَعْنٍ وَقَالَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ .
Бизга ал-Ансорий ривоят қилди, у деди: бизга Маън ривоят қилди, у деди: бизга Ишоқ ибн Яҳё ибн Талҳа, амакиси Ишоқ ибн Талҳадан, у Оишадан (ривоят қилдики), Абу Бакр Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига кирди, шунда у зот: «Сен Аллаҳнинг оташдан озод қилган (бандаси)сан,» дедилар. Ўша кундан бошлаб у «Атиқ» (озод қилинган) деб номланди. Бу ҳадис ғарибдир. Баъзилар бу ҳадисни Маъндан ривоят қилиб: «Мусо ибн Талҳадан, у Оишадан,» дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ، قَالَ حَدَّثَنَا تَلِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي الْجَحَّافِ، عَنْ عَطِيَّةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا مِنْ نَبِيٍّ إِلاَّ لَهُ وَزِيرَانِ مِنْ أَهْلِ السَّمَاءِ وَوَزِيرَانِ مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ فَأَمَّا وَزِيرَاىَ مِنْ أَهْلِ السَّمَاءِ فَجِبْرِيلُ وَمِيكَائِيلُ وَأَمَّا وَزِيرَاىَ مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ فَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ " . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ . وَأَبُو الْجَحَّافِ اسْمُهُ دَاوُدُ بْنُ أَبِي عَوْفٍ . وَيُرْوَى عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ . قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَحَّافِ وَكَانَ مَرْضِيًّا وَتَلِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ يُكْنَى أَبَا إِدْرِيسَ وَهُوَ شِيعِيٌّ .
Бизга Абу Саид ал-Ашажж ривоят қилди, у деди: бизга Талид ибн Сулаймон, Абул-Жаҳҳофдан, у Атийядан, у Абу Саид ал-Худрийдан (ривоят қилди), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ҳар бир набийнинг осмон аҳлидан икки вазири ва ер аҳлидан икки вазири бўлган. Менинг осмон аҳлидан бўлган икки вазирим Жибрил ва Микоилдир, ер аҳлидан бўлган икки вазирим эса Абу Бакр ва Умардир,» дедилар. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Абул-Жаҳҳофнинг исми Довуд ибн Абу Авфдир. Суфён ас-Саврийдан ривоят қилинадики, у деди: бизга Абул-Жаҳҳоф ривоят қилди ва у (ишончли, ундан) рози бўлинадиган (киши) эди. Талид ибн Сулаймоннинг куняси Абу Идрисдир ва у шиаъдир.