Ажамлар фазилати

Fazilatlar kitobi · 2 ҳадис

باب فِي فَضْلِ الْعَجَمِ

أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ، قَالَ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ، مَوْلَى عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ ذُكِرَتِ الأَعَاجِمُ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لأَنَا بِهِمْ أَوْ بِبَعْضِهِمْ أَوْثَقُ مِنِّي بِكُمْ أَوْ بِبَعْضِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ ‏.‏ وَصَالِحُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ هَذَا يُقَالُ لَهُ صَالِحُ بْنُ مِهْرَانَ مَوْلَى عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ ‏.‏

Бизга Суфён ибн Вакииъ хабар берди, у деди: бизга Яҳё ибн Одам, Абу Бакр ибн Айёшдан ривоят қилди. У деди: бизга Солиҳ ибн Абу Солиҳ — Амр ибн Ҳурайснинг мавлоси — ривоят қилди. У деди: Мен Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдида ажамлар (араб бўлмаганлар) тилга олинди. Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Мен улардан, ёки уларнинг баъзиларидан, сизлардан, ёки сизларнинг баъзиларингиздан кўра кўпроқ ишончдаман,» дедилар. Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат Абу Бакр ибн Айёшнинг ҳадиси орқалигина биламиз. Бу Солиҳ ибн Абу Солиҳга Амр ибн Ҳурайснинг мавлоси Солиҳ ибн Миҳрон ҳам дейилади.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي ثَوْرُ بْنُ زَيْدٍ الدِّيلِيُّ، عَنْ أَبِي الْغَيْثِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ أُنْزِلَتْ سُورَةُ الْجُمُعَةِ فَتَلاَهَا فَلَمَّا بَلَغَ ‏:‏ ‏(‏ وآخَرِينَ مِنْهُمْ لَمَّا يَلْحَقُوا بِهِمْ ‏)‏ قَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ هَؤُلاَءِ الَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِنَا فَلَمْ يُكَلِّمْهُ ‏.‏ قَالَ وَسَلْمَانُ الْفَارِسِيُّ فِينَا ‏.‏ قَالَ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ عَلَى سَلْمَانَ فَقَالَ ‏"‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ كَانَ الإِيمَانُ بِالثُّرَيَّا لَتَنَاوَلَهُ رِجَالٌ مِنْ هَؤُلاَءِ ‏"‏ ‏.‏ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَأَبُو الْغَيْثِ اسْمُهُ سَالِمٌ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُطِيعٍ مَدَنِيٌّ ‏.‏

Бизга Али ибн Ҳужр ривоят қилди, у деди: бизга Абдуллаҳ ибн Жаъфар ривоят қилди, у деди: менга Савр ибн Зайд ад-Дийлий, Абул-Ғайсдан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилди. У деди: Биз Жумаъ сураси нозил қилинган пайтда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдида эдик. У уни тиловат қилдилар. «Ва улардан бошқаларга ҳам, улар ҳали (аввалгиларга) қўшилмаганлар» (Жума сураси, 3) (оятига) етганларида, бир киши унга: «Эй Расулуллаҳ, буларга ҳали бизга қўшилмаган кишилар кимлар?» деди. (Расулуллаҳ) унга (жавоб) гапирмадилар. (Рови) деди: Салмон Форсий бизнинг ичимизда эди. (Рови) деди: Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) қўлларини Салмоннинг устига қўйиб: «Жоним Қўлида бўлган Зотга қасамки, агар имон Сурайё (юлдузи)да бўлса ҳам, албатта булардан (Салмоннинг қавмидан) кишилар уни олар эдилар,» дедилар. Бу ҳадис ҳасандир; у Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан бир неча йўлдан ривоят қилинган. Абул-Ғайснинг исми Солим бўлиб, у Абдуллаҳ ибн Мутииънинг мавлоси, мадиналикдир.