حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ آدَمَ ابْنُ بِنْتِ أَزْهَرَ السَّمَّانِ، قَالَ حَدَّثَنِي جَدِّي، أَزْهَرُ السَّمَّانُ عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي شَامِنَا اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي يَمَنِنَا " . قَالُوا وَفِي نَجْدِنَا . فَقَالَ " اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي شَامِنَا وَبَارِكْ لَنَا فِي يَمَنِنَا " . قَالُوا وَفِي نَجْدِنَا . قَالَ " هُنَالِكَ الزَّلاَزِلُ وَالْفِتَنُ وَبِهَا أَوْ قَالَ مِنْهَا يَخْرُجُ قَرْنُ الشَّيْطَانِ " . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عَوْنٍ . وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ أَيْضًا عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Бишр ибн Одам — Азҳар ас-Саммоннинг қизининг ўғли — ривоят қилди, у деди: менга бобом Азҳар ас-Саммон ривоят қилди, у Ибн Авндан, у Нофиъдан, у Ибн Умардан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Аллаҳим, бизга Шомимизда барака бер, Аллаҳим, бизга Яманимизда барака бер,» дедилар. Улар: «Наждимизда ҳам (денг),» дедилар. У: «Аллаҳим, бизга Шомимизда барака бер ва бизга Яманимизда барака бер,» дедилар. Улар: «Наждимизда ҳам (денг),» дедилар. У: «Ўша ерда зилзилалар ва фитналар бор ва шу ердан,» — ёки: «шундан,» дедилар, — «шайтон шохи чиқади,» дедилар. Бу ҳадис шу йўл билан, Ибн Авннинг ҳадисидан ҳасан саҳиҳ ғарибдир. Бу ҳадис Солим ибн Абдуллаҳ ибн Умардан, у отасидан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ҳам ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ أَيُّوبَ، يُحَدِّثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ شُمَاسَةَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نُؤَلِّفُ الْقُرْآنَ مِنَ الرِّقَاعِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " طُوبَى لِلشَّأْمِ " . فَقُلْنَا لأَىٍّ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " لأَنَّ مَلاَئِكَةَ الرَّحْمَنِ بَاسِطَةٌ أَجْنِحَتَهَا عَلَيْهَا " . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ أَيُّوبَ .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, у деди: бизга Ваҳб ибн Жарир ривоят қилди, у деди: бизга отам ривоят қилди, у деди: мен Яҳё ибн Айюбнинг Язид ибн Абу Ҳабибдан ривоят қилиб гапираётганини эшитдим, у Абдурраҳмон ибн Шумосадан, у Зайд ибн Собитдан (ривоят қилдики), у деди: Биз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурида чарм-латта парчаларидан Қуръанни жамлаб (тартиблаб) ўтирардик. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Шомга хуш бўлсин (туба),» дедилар. Биз: «Нима учун шундай, эй Расулуллаҳ?» дедик. У: «Чунки Раҳмоннинг малоикалари ўз қанотларини унинг устига ёйганлар,» дедилар. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Яҳё ибн Айюбнинг ҳадисидан биламиз.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَيَنْتَهِيَنَّ أَقْوَامٌ يَفْتَخِرُونَ بِآبَائِهِمُ الَّذِينَ مَاتُوا إِنَّمَا هُمْ فَحْمُ جَهَنَّمَ أَوْ لَيَكُونَنَّ أَهْوَنَ عَلَى اللَّهِ مِنَ الْجُعَلِ الَّذِي يُدَهْدِهُ الْخِرَاءَ بِأَنْفِهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَذْهَبَ عَنْكُمْ عُبِّيَّةَ الْجَاهِلِيَّةِ إِنَّمَا هُوَ مُؤْمِنٌ تَقِيٌّ وَفَاجِرٌ شَقِيٌّ النَّاسُ كُلُّهُمْ بَنُو آدَمَ وَآدَمُ خُلِقَ مِنْ تُرَابٍ " . وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ .وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, у деди: бизга Абу Омир ал-Ақадий ривоят қилди, у деди: бизга Ҳишом ибн Саъд ривоят қилди, Саид ибн Абу Саид ал-Мақбурийдан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у: «Албатта, вафот этган оталари билан фахрланадиган қавмлар (бу ишдан) тўхтасинлар; зеро, улар (оталар) жаҳаннамнинг кўмиридир. Акс ҳолда улар Аллаҳ ҳузурида тезагини бурни билан думалатиб юрадиган гўнг қўнғизидан ҳам хорроқ бўладилар. Албатта, Аллаҳ сизлардан жоҳилият такаббурлигини кетказди. (Энди инсон фақат) тақводор мўмин ёки бадбахт фожирдир. Одамларнинг барчаси Одамнинг болаларидир, Одам эса тупроқдан яратилган,» дедилар.» Бу бобда Ибн Умар ва Ибн Аббосдан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مُوسَى بْنِ أَبِي عَلْقَمَةَ الْفَرْوِيُّ الْمَدَنِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ هِشَامِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَدْ أَذْهَبَ اللَّهُ عَنْكُمْ عُبِّيَّةَ الْجَاهِلِيَّةِ وَفَخْرَهَا بِالآبَاءِ مُؤْمِنٌ تَقِيٌّ وَفَاجِرٌ شَقِيٌّ وَالنَّاسُ بَنُو آدَمَ وَآدَمُ مِنْ تُرَابٍ " . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَهَذَا أَصَحُّ عِنْدَنَا مِنَ الْحَدِيثِ الأَوَّلِ . وَسَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ قَدْ سَمِعَ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَيَرْوِي عَنْ أَبِيهِ أَشْيَاءَ كَثِيرَةً عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضى الله عنه . وَقَدْ رَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هِشَامِ ابْنِ سَعْدٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي عَامِرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَعْدٍ .
Бизга Ҳорун ибн Мусо ибн Абу Алқама ал-Фарвий ал-Маданий ривоят қилди, у деди: менга отам ривоят қилди, Ҳишом ибн Саъддан, у Саид ибн Абу Саиддан, у отасидан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Аллаҳ сизлардан жоҳилият такаббурлигини ва оталар билан фахрланишни кетказди. (Инсон фақат) тақводор мўмин ёки бадбахт фожирдир. Одамлар Одамнинг болаларидир, Одам эса тупроқдандир,» дедилар.» Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу (ривоят) бизнинг наздимизда биринчи ҳадисдан кўра саҳиҳроқдир. Саид ал-Мақбурий Абу Ҳурайрадан (бевосита) эшитган ва отасидан Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан кўп нарсаларни ривоят қилади. Суфён ас-Саврий ва бошқа бир неча киши ҳам бу ҳадисни Ҳишом ибн Саъддан, у Саид ал-Мақбурийдан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан, Абу Омирнинг Ҳишом ибн Саъддан (ривоят қилган) ҳадисига ўхшаш қилиб ривоят қилган.