حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنِ الْمُثَنَّى بْنِ الصَّبَّاحِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ " أَلاَ مَنْ وَلِيَ يَتِيمًا لَهُ مَالٌ فَلْيَتَّجِرْ فِيهِ وَلاَ يَتْرُكْهُ حَتَّى تَأْكُلَهُ الصَّدَقَةُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَفِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ لأَنَّ الْمُثَنَّى بْنَ الصَّبَّاحِ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ . وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ . فَذَكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ . وَقَدِ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْبَابِ فَرَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي مَالِ الْيَتِيمِ زَكَاةً . مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَلِيٌّ وَعَائِشَةُ وَابْنُ عُمَرَ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ . وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ فِي مَالِ الْيَتِيمِ زَكَاةٌ . وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ . وَعَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ هُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَشُعَيْبٌ قَدْ سَمِعَ مِنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو . وَقَدْ تَكَلَّمَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ فِي حَدِيثِ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ وَقَالَ هُوَ عِنْدَنَا وَاهٍ . وَمَنْ ضَعَّفَهُ فَإِنَّمَا ضَعَّفَهُ مِنْ قِبَلِ أَنَّهُ يُحَدِّثُ مِنْ صَحِيفَةِ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَمَّا أَكْثَرُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فَيَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ وَيُثْبِتُونَهُ مِنْهُمْ أَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ وَغَيْرُهُمَا .
Бизга Муҳаммад ибн Исмоил ривоят қилди, у деди: бизга Иброҳим ибн Мусо ривоят қилди, у деди: бизга ал-Валид ибн Муслим ривоят қилди, Мусанно ибн ас-Саббоҳдан, у Амр ибн Шуайбдан, у отасидан, у бобосидан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) одамларга хутба қилиб: «Огоҳ бўлинглар! Ким мол-мулкка эга етимга васий бўлса, у (мол) билан тижорат қилсин ва уни садақа (закот) еб тугатмагунча қолдириб қўймасин,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис фақат шу йўл билан ривоят қилинган ва иснодида (эътироз) сўз бор, чунки Мусанно ибн ас-Саббоҳ ҳадисда заиф саналади. Баъзилари бу ҳадисни Амр ибн Шуайбдан: «Умар ибн ал-Хаттоб (айтди),» деб ривоят қилиб, шу ҳадисни келтиришган. Илм аҳли бу бобда ихтилоф қилишган: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) саҳобаларидан бир нечалари етим молида закот борлигини кўришган; улар орасида Умар, Али, Оиша ва Ибн Умар (бор). Буни Молик, Шофеъий, Аҳмад ва Ишоқ айтишади. Илм аҳлидан бир тўда эса: «Етим молида закот йўқ,» дейишган. Буни Суфён ас-Саврий ва Абдуллаҳ ибн ал-Муборак айтишади. Амр ибн Шуайб — у Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Амр ибн ал-Оснинг ўғлидир ва Шуайб бобоси Абдуллаҳ ибн Амрдан эшитган. Яҳё ибн Саид Амр ибн Шуайбнинг ҳадиси ҳақида (танқид билан) гапириб: «У бизнинг ҳузуримизда заифдир,» деган. Уни заиф санаган киши фақат шу сабабдан заиф санаган: у (Амр) бобоси Абдуллаҳ ибн Амрнинг саҳифасидан ривоят қилади. Ҳадис аҳлининг аксарияти эса Амр ибн Шуайбнинг ҳадиси билан ҳужжат келтиришади ва уни исботлашади; улар орасида Аҳмад, Ишоқ ва бошқалар (бор).