Макка ҳурмати

Haj kitobi · 1 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي حُرْمَةِ مَكَّةَ

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْعَدَوِيِّ، أَنَّهُ قَالَ لِعَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ وَهُوَ يَبْعَثُ الْبُعُوثَ إِلَى مَكَّةَ ائْذَنْ لِي أَيُّهَا الأَمِيرُ أُحَدِّثْكَ قَوْلاً قَامَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْغَدَ مِنْ يَوْمِ الْفَتْحِ سَمِعَتْهُ أُذُنَاىَ وَوَعَاهُ قَلْبِي وَأَبْصَرَتْهُ عَيْنَاىَ حِينَ تَكَلَّمَ بِهِ أَنَّهُ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّ مَكَّةَ حَرَّمَهَا اللَّهُ وَلَمْ يُحَرِّمْهَا النَّاسُ وَلاَ يَحِلُّ لاِمْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ يَسْفِكَ فِيهَا دَمًا أَوْ يَعْضِدَ بِهَا شَجَرَةً فَإِنْ أَحَدٌ تَرَخَّصَ بِقِتَالِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيهَا فَقُولُوا لَهُ إِنَّ اللَّهَ أَذِنَ لِرَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ يَأْذَنْ لَكَ وَإِنَّمَا أَذِنَ لِي فِيهِ سَاعَةً مِنَ النَّهَارِ وَقَدْ عَادَتْ حُرْمَتُهَا الْيَوْمَ كَحُرْمَتِهَا بِالأَمْسِ وَلْيُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ ‏"‏ ‏.‏ فَقِيلَ لأَبِي شُرَيْحٍ مَا قَالَ لَكَ عَمْرُو بْنُ سَعِيدٍ قَالَ أَنَا أَعْلَمُ مِنْكَ بِذَلِكَ يَا أَبَا شُرَيْحٍ إِنَّ الْحَرَمَ لاَ يُعِيذُ عَاصِيًا وَلاَ فَارًّا بِدَمٍ وَلاَ فَارًّا بِخَرْبَةٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَيُرْوَى وَلاَ فَارًّا بِخِزْيَةٍ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي شُرَيْحٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَأَبُو شُرَيْحٍ الْخُزَاعِيُّ اسْمُهُ خُوَيْلِدُ بْنُ عَمْرٍو وَهُوَ الْعَدَوِيُّ وَهُوَ الْكَعْبِيُّ ‏.‏ وَمَعْنَى قَوْلِهِ ‏"‏ وَلاَ فَارًّا بِخَرْبَةٍ ‏"‏ يَعْنِي الْجِنَايَةَ يَقُولُ مَنْ جَنَى جِنَايَةً أَوْ أَصَابَ دَمًا ثُمَّ لَجَأَ إِلَى الْحَرَمِ فَإِنَّهُ يُقَامُ عَلَيْهِ الْحَدُّ ‏.‏

Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга ал-Лайс ибн Саъд ривоят қилди, у Саид ибн Абу Саид ал-Мақбурийдан, у Абу Шурайҳ ал-Адавийдан (ривоят қилдики), у Маккага қўшинлар жўнатаётган Амр ибн Саидга деди: «Эй амир, менга рухсат бер, сизга Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Фатҳ (Макка фатҳи) кунининг эртасига айтган бир сўзни сўзлаб берай. Уни қулоқларим эшитди, қалбим англаб олди ва кўзларим У киши гапираётганларида кўрди: У киши Аллаҳга ҳамд айтиб, У Зотни мақтадилар, сўнг: «Албатта, Маккани Аллаҳ ҳаром (муқаддас) қилган, уни одамлар ҳаром қилган эмас. Аллаҳга ва охират кунига имон келтирган кишига унда қон тўкиши ёки бир дарахтини кесиши ҳалол эмас. Агар кимдир Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг унда жанг қилганларини (баҳона қилиб ўзига) рухсат олмоқчи бўлса, унга айтинглар: «Албатта, Аллаҳ ўз Расулига (соллаллаҳу алайҳи васаллам) рухсат берди, сенга рухсат берган эмас.» Менга ҳам унда фақат кундузнинг бир соатигина рухсат берилган эди, бугун эса унинг ҳурмати кечаги ҳурматидек қайтди. Ҳозир бўлган ғойибга етказсин,» дедилар.» Абу Шурайҳга: «Амр ибн Саид сенга нима деди?» дейилди. У деди: «Эй Абу Шурайҳ, мен буни сендан кўра яхшироқ биламан: Ҳаром (Макка) гуноҳкорни, қон (қотиллик) туфайли қочоқни ва талончилик (харба) туфайли қочоқни ҳимоя қилмайди.» Абу Исо (Термизий) деди: «...хизя (шармандалик) туфайли қочоқни,» деб ҳам ривоят қилинади. У деди: Бу бобда Абу Ҳурайра ва ибн Аббосдан (ҳам ривоятлар) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Абу Шурайҳнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Абу Шурайҳ ал-Хузоийнинг исми Хувайлид ибн Амрдир, у ал-Адавий ҳам, ал-Каъбий ҳамдир. Унинг «...харба туфайли қочоқни» деган сўзининг маъноси — жиноят (дегани)дир; у: «Ким бир жиноят қилса ёки қон тўкса, сўнг Ҳарам (Макка)га паноҳ тортса, унга (барибир) ҳад (жазо) татбиқ қилинади,» демоқчи.