حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى، مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ لَيْثٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ تَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ وَأَوَّلُ مَنْ نَهَى عَنْهَا مُعَاوِيَةُ
Бизга Абу Мусо Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди: бизга Абдуллаҳ ибн Идрис, Лайсдан, у Товусдан, у Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам), Абу Бакр, Умар ва Усмон таматтуъ қилдилар, ундан биринчи бўлиб қайтарган (ман қилган) киши Муовия бўлди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ، أَنَّهُ سَمِعَ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ، وَالضَّحَّاكَ بْنَ قَيْسٍ، وَهُمَا، يَذْكُرَانِ التَّمَتُّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَقَالَ الضَّحَّاكُ بْنُ قَيْسٍ لاَ يَصْنَعُ ذَلِكَ إِلاَّ مَنْ جَهِلَ أَمْرَ اللَّهِ . فَقَالَ سَعْدٌ بِئْسَ مَا قُلْتَ يَا ابْنَ أَخِي . فَقَالَ الضَّحَّاكُ بْنُ قَيْسٍ فَإِنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَدْ نَهَى عَنْ ذَلِكَ . فَقَالَ سَعْدٌ قَدْ صَنَعَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَصَنَعْنَاهَا مَعَهُ . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ .
Бизга Қутайба, Молик ибн Анасдан ривоят қилди: у Ибн Шиҳобдан, у Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн ал-Ҳорис ибн Навфалдан (ривоят қилдики), у Саъд ибн Абу Ваққос ва Заҳҳок ибн Қайсни — улар Умра билан ҳажга таматтуъ қилиш ҳақида гаплашаётганларида — эшитди. Заҳҳок ибн Қайс: «Буни фақат Аллаҳнинг амрини билмаган киши қилади,» деди. Саъд: «Сен айтган нарса қанчалар ёмон, эй жияним!» деди. Заҳҳок ибн Қайс: «Ахир Умар ибн ал-Хаттоб бундан қайтарган (ман қилган)-ку,» деди. Саъд: «Буни Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) қилганлар ва биз у билан бирга қилганмиз,» деди. (Абу Исо) деди: бу ҳадис саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنِي يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ رَجُلاً، مِنْ أَهْلِ الشَّامِ وَهُوَ يَسْأَلُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ عَنِ التَّمَتُّعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ هِيَ حَلاَلٌ . فَقَالَ الشَّامِيُّ إِنَّ أَبَاكَ قَدْ نَهَى عَنْهَا . فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ أَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ أَبِي نَهَى عَنْهَا وَصَنَعَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَأَمْرَ أَبِي نَتَّبِعُ أَمْ أَمْرَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ الرَّجُلُ بَلْ أَمْرَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَقَالَ لَقَدْ صَنَعَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَعُثْمَانَ وَجَابِرٍ وَسَعْدٍ وَأَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ وَابْنِ عُمَرَ . وَقَدِ اخْتَارَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمُ التَّمَتُّعَ بِالْعُمْرَةِ . وَالتَّمَتُّعُ أَنْ يَدْخُلَ الرَّجُلُ بِعُمْرَةٍ فِي أَشْهُرِ الْحَجِّ ثُمَّ يُقِيمَ حَتَّى يَحُجَّ فَهُوَ مُتَمَتِّعٌ وَعَلَيْهِ دَمٌ مَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْىِ فَإِنْ لَمْ يَجِدْ صَامَ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيُسْتَحَبُّ لِلْمُتَمَتِّعِ إِذَا صَامَ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ أَنْ يَصُومَ فِي الْعَشْرِ وَيَكُونَ آخِرُهَا يَوْمَ عَرَفَةَ فَإِنْ لَمْ يَصُمْ فِي الْعَشْرِ صَامَ أَيَّامَ التَّشْرِيقِ فِي قَوْلِ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمُ ابْنُ عُمَرَ وَعَائِشَةُ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ . وَقَالَ بَعْضُهُمْ لاَ يَصُومُ أَيَّامَ التَّشْرِيقِ . وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَهْلُ الْحَدِيثِ يَخْتَارُونَ التَّمَتُّعَ بِالْعُمْرَةِ فِي الْحَجِّ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ .
Бизга Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди: менга Яъқуб ибн Иброҳим ибн Саъд хабар берди: бизга отам, Солиҳ ибн Кайсондан, у Ибн Шиҳобдан (ривоят қилдики), Солим ибн Абдуллаҳ унга ҳадис айтиб бердики, у Шомликлардан бир кишини Абдуллаҳ ибн Умардан Умра билан ҳажга таматтуъ қилиш ҳақида сўраётганини эшитди. Абдуллаҳ ибн Умар: «У ҳалолдир,» деди. Шомлик: «Отанг эса бундан қайтарган (ман қилган)-ку,» деди. Абдуллаҳ ибн Умар: «Айтгин-чи, агар отам бундан қайтарган бўлса-ю, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) буни қилган бўлсалар, биз отамнинг амрига эргашайликми ёки Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг амригами?» деди. У киши: «Албатта, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг амрига,» деди. Шунда у: «Буни Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) қилганлар,» деди. (Абу Исо) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. (Ровий) деди: бу бобда Али, Усмон, Жобир, Саъд, Асмо бинт Абу Бакр ва Ибн Умардан (ҳам ривоятлар) бор. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ашобларидан ва бошқалардан бир қавм илм аҳли Умра билан таматтуъ қилишни ихтиёр қилишган. Таматтуъ шуки, киши ҳаж ойларида Умра билан (эҳромга) киради, сўнг ҳаж қилгунча (Маккада) туради, шунда у мутаматтиъ бўлади ва унга муяссар бўлганча қурбонлик (дам) лозим бўлади. Агар (қурбонликни) топа олмаса, ҳажда уч кун ва аҳли олдига қайтгач етти кун рўза тутади. Мутаматтиъ ҳажда уч кун рўза тутса, уни (Зул-ҳижжанинг) ўн кунлигида тутиши ва охири Арафа куни бўлиши мустаҳабдир. Агар ўн кунликда тута олмаса, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ашобларидан баъзи илм аҳлининг — улар орасида Ибн Умар ва Оиша — сўзига кўра Ташриқ кунларида рўза тутади. Молик, Шофеъий, Аҳмад ва Ишоқ ҳам шуни айтадилар. Баъзилари эса: «Ташриқ кунларида рўза тутмайди,» дейдилар. Бу — Куфа аҳлининг сўзидир. Абу Исо (Термизий) деди: ҳадис аҳли ҳажда Умра билан таматтуъ қилишни ихтиёр қиладилар ва бу Шофеъий, Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир.