حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ أَنَّ النِّكَاحَ كَانَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ عَلَى أَرْبَعَةِ أَنْحَاءٍ فَنِكَاحٌ مِنْهَا نِكَاحُ النَّاسِ الْيَوْمَ يَخْطُبُ الرَّجُلُ إِلَى الرَّجُلِ وَلِيَّتَهُ فَيُصْدِقُهَا ثُمَّ يَنْكِحُهَا وَنِكَاحٌ آخَرُ كَانَ الرَّجُلُ يَقُولُ لاِمْرَأَتِهِ إِذَا طَهُرَتْ مِنْ طَمْثِهَا أَرْسِلِي إِلَى فُلاَنٍ فَاسْتَبْضِعِي مِنْهُ وَيَعْتَزِلُهَا زَوْجُهَا وَلاَ يَمَسُّهَا أَبَدًا حَتَّى يَتَبَيَّنَ حَمْلُهَا مِنْ ذَلِكَ الرَّجُلِ الَّذِي تَسْتَبْضِعُ مِنْهُ فَإِذَا تَبَيَّنَ حَمْلُهَا أَصَابَهَا زَوْجُهَا إِنْ أَحَبَّ وَإِنَّمَا يَفْعَلُ ذَلِكَ رَغْبَةً فِي نَجَابَةِ الْوَلَدِ فَكَانَ هَذَا النِّكَاحُ يُسَمَّى نِكَاحَ الاِسْتِبْضَاعِ وَنِكَاحٌ آخَرُ يَجْتَمِعُ الرَّهْطُ دُونَ الْعَشَرَةِ فَيَدْخُلُونَ عَلَى الْمَرْأَةِ كُلُّهُمْ يُصِيبُهَا فَإِذَا حَمَلَتْ وَوَضَعَتْ وَمَرَّ لَيَالٍ بَعْدَ أَنْ تَضَعَ حَمْلَهَا أَرْسَلَتْ إِلَيْهِمْ فَلَمْ يَسْتَطِعْ رَجُلٌ مِنْهُمْ أَنْ يَمْتَنِعَ حَتَّى يَجْتَمِعُوا عِنْدَهَا فَتَقُولُ لَهُمْ قَدْ عَرَفْتُمُ الَّذِي كَانَ مِنْ أَمْرِكُمْ وَقَدْ وَلَدْتُ وَهُوَ ابْنُكَ يَا فُلاَنُ فَتُسَمِّي مَنْ أَحَبَّتْ مِنْهُمْ بِاسْمِهِ فَيُلْحَقُ بِهِ وَلَدُهَا وَنِكَاحٌ رَابِعٌ يَجْتَمِعُ النَّاسُ الْكَثِيرُ فَيَدْخُلُونَ عَلَى الْمَرْأَةِ لاَ تَمْتَنِعُ مِمَّنْ جَاءَهَا وَهُنَّ الْبَغَايَا كُنَّ يَنْصِبْنَ عَلَى أَبْوَابِهِنَّ رَايَاتٍ يَكُنَّ عَلَمًا لِمَنْ أَرَادَهُنَّ دَخَلَ عَلَيْهِنَّ فَإِذَا حَمَلَتْ فَوَضَعَتْ حَمْلَهَا جُمِعُوا لَهَا وَدَعَوْا لَهُمُ الْقَافَةَ ثُمَّ أَلْحَقُوا وَلَدَهَا بِالَّذِي يَرَوْنَ فَالْتَاطَهُ وَدُعِيَ ابْنَهُ لاَ يَمْتَنِعُ مِنْ ذَلِكَ فَلَمَّا بَعَثَ اللَّهُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم هَدَمَ نِكَاحَ أَهْلِ الْجَاهِلِيَّةِ كُلَّهُ إِلاَّ نِكَاحَ أَهْلِ الإِسْلاَمِ الْيَوْمَ .
Бизга Аҳмад ибн Солиҳ ривоят қилди, бизга Анбаса ибн Холид ривоят қилди, менга Юнус ибн Язид ривоят қилди, у деди: Муҳаммад ибн Муслим ибн Шиҳоб деди: Менга Урва ибнуз-Зубайр хабар бердики, Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг хотини Оиша розияллаҳу анҳо унга хабар бердики, жоҳилиятда никоҳ тўрт хил бўлган: Улардан бири бугунги одамларнинг никоҳи — киши бошқа кишига унинг қарамоғидаги аёлга (қизига) совчилик қилади, маҳр беради, сўнг унга уйланади. Бошқа бир никоҳ шундай эдики, киши хотинига ҳайздан покланганда: ‹Фалончининг олдига бор ва ундан уруғ ол (ҳомиладор бўл)›, дерди, эри эса ундан четланарди ва унинг фалон кишидан ҳомиласи билиниб улгурмагунча унга асло тегмасди. Ҳомиласи билингач, агар эри хоҳласа унга яқинлик қиларди. Буни фақат боланинг асилзодалигини истаб қилишарди. Бу никоҳ «истибзў никоҳи» деб аталарди. Яна бир никоҳ шундай эдики, ўндан кам кишилар тўпланиб аёлнинг олдига кирарди, ҳаммаси унга яқинлик қиларди. У ҳомиладор бўлиб туғгач, туққанидан кейин бир неча кун ўтиб уларни чақирарди ва уларнинг ҳеч бири қочиб қутула олмасди, ҳатто унинг олдида тўпланардилар. Сўнг у уларга: ‹Сизларнинг ишингиз нима бўлганини биласизлар. Мен туғдим, бу сенинг ўғлинг, эй фалон!›, дерди ва улардан ўзи хоҳлаганини исми билан атарди, бола унга қўшиларди. Тўртинчи никоҳ шундай эдики, кўп одамлар тўпланиб аёлнинг олдига кирарди, у келганларнинг ҳеч кимидан бош тортмасди — улар фоҳишалар эди, эшикларига байроқлар тикиб қўярдилар, бу уларни истаганларга белги эди, кириб борарди. У ҳомиладор бўлиб туғгач, уларни унинг олдига тўплашарди ва қиёфашуносларни (қофаларни) чақириб, сўнг болани улар кўрсатган кишига қўшардилар — у (киши) уни ўзига олиб, ўғлим деб атарди, бундан бош тортолмасди. Аллаҳ Муҳаммадни соллаллаҳу алайҳи васаллам юборгач, жоҳилият аҳлининг барча никоҳларини бузди (бекор қилди), фақат бугунги Ислом аҳлининг никоҳини қолдирди.