Сунани Термизий — 1366-ҳадис

Ҳукмлар китоби · Бировнинг ерига рухсатсиз экин эккан киши

1366-ҳадисСунани Термизий · Ҳукмлар китоби

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا شَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ النَّخَعِيُّ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ زَرَعَ فِي أَرْضِ قَوْمٍ بِغَيْرِ إِذْنِهِمْ فَلَيْسَ لَهُ مِنَ الزَّرْعِ شَيْءٌ وَلَهُ نَفَقَتُهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِسْحَاقَ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ ‏.‏ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَقَالَ لاَ أَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِسْحَاقَ إِلاَّ مِنْ رِوَايَةِ شَرِيكٍ ‏.‏ قَالَ مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا مَعْقِلُ بْنُ مَالِكٍ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ الأَصَمِّ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ ‏.‏

Бизга Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга Шарик ибн Абдуллаҳ ан-Нахаий ривоят қилди, у Абу Ишоқдан, у Атодан, у Рофеъ ибн Хадиждан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким бир қавмнинг ерида уларнинг рухсатисиз экин экса, экиндан унга ҳеч нарса йўқ, балки (қилган) харажати уники (қайтарилади),» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни Абу Ишоқнинг ҳадисидан фақат шу йўл билан — Шарик ибн Абдуллаҳнинг ҳадиси орқали биламиз. Баъзи илм аҳли шу ҳадисга амал қилади, бу Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир. Мен Муҳаммад ибн Исмоилдан (Бухорийдан) бу ҳадис ҳақида сўрадим, у: бу ҳасан ҳадисдир, деди. Ва у: мен уни Абу Ишоқнинг ҳадисидан фақат Шарикнинг ривояти орқали биламан, деди. Муҳаммад деди: бизга Маъқил ибн Молик ал-Басрий ривоят қилди, у деди: бизга Уқба ибн ал-Асамм ривоят қилди, у Атодан, у Рофеъ ибн Хадиждан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шунга ўхшашини (ривоят қилди).

Ўхшаш ҳадислар

Мавзуси яқин ҳадислар — бошқа тўпламлардан ҳам

Сунани Абу Довуд, 3403-ҳадисСавдо китоби

Ким бир қавмнинг ерига уларнинг изнисиз экин экса, унга экиндан ҳеч нарса йўқ, фақат харажати бордир.

Сунани Термизий, 1378-ҳадисҲукмлар китоби

Ким ўлик (эгасиз) ерни обод қилса, у уники бўлади; золим (кишининг) томирига эса ҳақ йўқдир, золим томирига ҳақ йўқдир

Сунани Насоий, 4860-ҳадисҚасома, қисос ва дият китоби

Ким бир қавмнинг уйига уларнинг изнисиз мўраласа, улар эса унинг кўзини чиқариб қўйсалар, унга на дият, на қасос (йўқдир),

Сунани Насоий, 4051-ҳадисҚон тўкишни ман қилиш китоби

Қул ширк юртига қочиб кетса, унга (ҳеч қандай) зимма (ҳимоя) йўқ.

Сунани Абу Довуд, 3073-ҳадисХирож ва бошқарув

Ким ўлик (эгасиз) ерни обод қилса, у ўшаникидиридир, золим илдиз (бегона экиш) учун ҳақ йўқ

Саҳиҳи Муслим, 3931-ҳадисСавдо китоби

Кимнинг ери бўлса, уни эксин ёки уни биродарига (бепул) берсин; агар унамаса, ерини (ўзида) ушлаб турсин