حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا مَنْصُورٌ، وَهُوَ ابْنُ زَاذَانَ عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو الْعَالِيَةِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ سَمِعْتُ غَيْرَ، وَاحِدٍ، مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَكَانَ مِنْ أَحَبِّهِمْ إِلَىَّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الصَّلاَةِ بَعْدَ الْفَجْرِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَعَنِ الصَّلاَةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَمُعَاذِ بْنِ عَفْرَاءَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَلَمْ يَسْمَعْ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَسَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَعَائِشَةَ وَكَعْبِ بْنِ مُرَّةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَيَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ وَمُعَاوِيَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّهُمْ كَرِهُوا الصَّلاَةَ بَعْدَ صَلاَةِ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ صَلاَةِ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَأَمَّا الصَّلَوَاتُ الْفَوَائِتُ فَلاَ بَأْسَ أَنْ تُقْضَى بَعْدَ الْعَصْرِ وَبَعْدَ الصُّبْحِ . قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ قَتَادَةُ مِنْ أَبِي الْعَالِيَةِ إِلاَّ ثَلاَثَةَ أَشْيَاءَ حَدِيثَ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الصَّلاَةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَحَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لا يَنْبَغِي لأَحَدٍ أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى " . وَحَدِيثَ عَلِيٍّ " الْقُضَاةُ ثَلاَثَةٌ " .
Бизга Аҳмад ибн Манииъ ривоят қилди, у деди: бизга Ҳушайм ривоят қилди, бизга Мансур — у Ибн Зазон — хабар берди, у Қатодадан (ривоят қилдики), у деди: бизга Абул-Олия хабар берди, у Ибн Аббосдан (ривоят қилиб) деди: мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан кўпларидан — улар орасида Умар ибн ал-Хаттоб ҳам бор эди, у менга уларнинг энг севимлиларидан эди — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бомдоддан кейин қуёш кўтарилгунча ва асрдан кейин қуёш ботгунча намоз ўқишдан қайтарганини эшитганман. (Рови) деди: бу бобда Али, Ибн Масъуд, Абу Саид, Уқба ибн Омир, Абу Ҳурайра, Ибн Умар, Самура ибн Жундаб, Абдуллаҳ ибн Амр, Муоз ибн Афро, ас-Сунобиҳий — у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан эшитмаган — Салама ибн ал-Акваъ, Зайд ибн Собит, Оиша, Каъб ибн Мурра, Абу Умома, Амр ибн Абаса, Яъло ибн Умайя ва Муовиядан ҳам (ҳадислар) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Ибн Аббоснинг Умардан (ривоят қилган) ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Бу Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан ва улардан кейингилардан кўпчилик фақиҳларнинг сўзидирки, улар бомдод намозидан кейин қуёш кўтарилгунча ва аср намозидан кейин қуёш ботгунча намоз ўқишни макруҳ санаганлар. Қазо намозларига келсак, уларни асрдан кейин ва бомдоддан кейин ўқишда зарар йўқдир. Али ибн ал-Мадиний деди: Яҳё ибн Саид деди: Шуъба деди: Қатода Абул-Олиядан фақат уч нарсани эшитган: Умарнинг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) асрдан кейин қуёш ботгунча ва бомдоддан кейин қуёш кўтарилгунча намоз ўқишдан қайтаргани ҳақидаги ҳадисини; Ибн Аббоснинг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилган) ҳадиси: «Ҳеч кимга: мен Юнус ибн Маттодан яхшироқман, дейиш лойиқ эмас,» деган ҳадисни; ва Алининг: «Қозилар уч турлидир,» деган ҳадисини.