حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ، عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَىُّ النَّاسِ أَشَدُّ بَلاَءً قَالَ " الأَنْبِيَاءُ ثُمَّ الأَمْثَلُ فَالأَمْثَلُ فَيُبْتَلَى الرَّجُلُ عَلَى حَسَبِ دِينِهِ فَإِنْ كَانَ دِينُهُ صُلْبًا اشْتَدَّ بَلاَؤُهُ وَإِنْ كَانَ فِي دِينِهِ رِقَّةٌ ابْتُلِيَ عَلَى حَسَبِ دِينِهِ فَمَا يَبْرَحُ الْبَلاَءُ بِالْعَبْدِ حَتَّى يَتْرُكَهُ يَمْشِي عَلَى الأَرْضِ مَا عَلَيْهِ خَطِيئَةٌ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأُخْتِ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَشَدُّ بَلَاءً قَالَ الْأَنْبِيَاءُ ثُمَّ الْأَمْثَلُ فَالْأَمْثَلُ
Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга Ҳаммод ибн Зайд ривоят қилди, Осим ибн Баҳдаладан, у Мусъаб ибн Саъддан, у отасидан (ривоят қилдики), у деди: Мен: «Эй Расулуллаҳ, одамларнинг қайсиси бало (синов) жиҳатидан энг қаттиғи (синаладигани)дир?» дедим. У: «Пайғамбарлар, сўнг (уларга) энг ўхшашлар, кейин (уларга) энг ўхшашлар. Киши ўз динига қараб синалади: агар унинг дини мустаҳкам бўлса, балоси қаттиқлашади; агар динида юмшоқлик (заифлик) бўлса, динига қараб синалади. Бас, бало бандадан кетмайди, ҳатто уни гуноҳсиз ҳолда ер юзида юрадиган қилиб қўйгунча (давом этади),» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу бобда Абу Ҳурайрадан ва Ҳузайфа ибнул-Ямоннинг синглисидан ҳам (ривоят) бор: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан «Одамларнинг қайсиси бало жиҳатидан энг қаттиғидир?» деб сўралганда, у: «Пайғамбарлар, сўнг (уларга) энг ўхшашлар, кейин (уларга) энг ўхшашлар,» дедилар.