حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ سِنَانٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِعَبْدِهِ الْخَيْرَ عَجَّلَ لَهُ الْعُقُوبَةَ فِي الدُّنْيَا وَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِعَبْدِهِ الشَّرَّ أَمْسَكَ عَنْهُ بِذَنْبِهِ حَتَّى يُوَفَّى بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . وَبِهَذَا الإِسْنَادِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ عِظَمَ الْجَزَاءِ مَعَ عِظَمِ الْبَلاَءِ وَإِنَّ اللَّهَ إِذَا أَحَبَّ قَوْمًا ابْتَلاَهُمْ فَمَنْ رَضِيَ فَلَهُ الرِّضَا وَمَنْ سَخِطَ فَلَهُ السَّخَطُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга ал-Лайс ривоят қилди, Язид ибн Абу Ҳабибдан, у Саъд ибн Синондан, у Анасдан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Аллаҳ бандасига яхшиликни ирода қилса, унга жазони дунёда тезлаштиради; Аллаҳ бандасига ёмонликни ирода қилса, унинг гуноҳини (жазосиз) ушлаб туради, ҳатто Қиёмат куни унга тўла (жазо) берилади,» дедилар. Шу иснод билан Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилинишича), у: «Албатта мукофотнинг улуғлиги бало (синов)нинг улуғлиги билан (боғлиқ)дир ва албатта Аллаҳ бир қавмни севса, уларни синайди; бас, ким рози бўлса, унга ризо (Аллаҳнинг розилиги) бор, ким норози бўлса, унга ғазаб бор,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу шу йўл (бўйича) ҳасан ғариб ҳадисдир.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ، يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ مَا رَأَيْتُ الْوَجَعَ عَلَى أَحَدٍ أَشَدَّ مِنْهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Маҳмуд ибн Ғайлон ривоят қилди, бизга Абу Довуд ривоят қилди, бизга Шуъба хабар берди, ал-Аъмашдан (ривоят қилдики), у деди: Мен Абу Воилнинг шундай деганини эшитдим: Оиша (розияллаҳу анҳо) деди: «Мен оғриқни ҳеч кимда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дагидан қаттиқроқ кўрмадим.» Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ، عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَىُّ النَّاسِ أَشَدُّ بَلاَءً قَالَ " الأَنْبِيَاءُ ثُمَّ الأَمْثَلُ فَالأَمْثَلُ فَيُبْتَلَى الرَّجُلُ عَلَى حَسَبِ دِينِهِ فَإِنْ كَانَ دِينُهُ صُلْبًا اشْتَدَّ بَلاَؤُهُ وَإِنْ كَانَ فِي دِينِهِ رِقَّةٌ ابْتُلِيَ عَلَى حَسَبِ دِينِهِ فَمَا يَبْرَحُ الْبَلاَءُ بِالْعَبْدِ حَتَّى يَتْرُكَهُ يَمْشِي عَلَى الأَرْضِ مَا عَلَيْهِ خَطِيئَةٌ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأُخْتِ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَشَدُّ بَلَاءً قَالَ الْأَنْبِيَاءُ ثُمَّ الْأَمْثَلُ فَالْأَمْثَلُ
Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга Ҳаммод ибн Зайд ривоят қилди, Осим ибн Баҳдаладан, у Мусъаб ибн Саъддан, у отасидан (ривоят қилдики), у деди: Мен: «Эй Расулуллаҳ, одамларнинг қайсиси бало (синов) жиҳатидан энг қаттиғи (синаладигани)дир?» дедим. У: «Пайғамбарлар, сўнг (уларга) энг ўхшашлар, кейин (уларга) энг ўхшашлар. Киши ўз динига қараб синалади: агар унинг дини мустаҳкам бўлса, балоси қаттиқлашади; агар динида юмшоқлик (заифлик) бўлса, динига қараб синалади. Бас, бало бандадан кетмайди, ҳатто уни гуноҳсиз ҳолда ер юзида юрадиган қилиб қўйгунча (давом этади),» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу бобда Абу Ҳурайрадан ва Ҳузайфа ибнул-Ямоннинг синглисидан ҳам (ривоят) бор: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан «Одамларнинг қайсиси бало жиҳатидан энг қаттиғидир?» деб сўралганда, у: «Пайғамбарлар, сўнг (уларга) энг ўхшашлар, кейин (уларга) энг ўхшашлар,» дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا يَزَالُ الْبَلاَءُ بِالْمُؤْمِنِ وَالْمُؤْمِنَةِ فِي نَفْسِهِ وَوَلَدِهِ وَمَالِهِ حَتَّى يَلْقَى اللَّهَ وَمَا عَلَيْهِ خَطِيئَةٌ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдул-Аъло ривоят қилди, бизга Язид ибн Зурайъ ривоят қилди, Муҳаммад ибн Амрдан, у Абу Саламадан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бало (синов) мўмин эркак ва мўмина аёлнинг ўзида, боласида ва молида (давом этиб), ҳатто у гуноҳсиз ҳолда Аллаҳга йўлиққунча (тўхтамайди),» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.