باب فِي الرُّخْصَةِ فِي تَرْكِ الْغُسْلِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ النَّاسُ مُهَّانَ أَنْفُسِهِمْ فَيَرُوحُونَ إِلَى الْجُمُعَةِ بِهَيْئَتِهِمْ فَقِيلَ لَهُمْ لَوِ اغْتَسَلْتُمْ .
Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Ҳаммод ибн Зайд ривоят қилди, Яҳё ибн Саъиддан, Амрадан, Оишадан: У деди: Одамлар ўзлари иш қилувчилар эдилар, жумага ўз ҳолатларида (меҳнат кийимида) борардилар. Шунда уларга: «Ғусл қилсангиз эди», дейилди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ - عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو، عَنْ عِكْرِمَةَ، أَنَّ أُنَاسًا، مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ جَاءُوا فَقَالُوا يَا ابْنَ عَبَّاسٍ أَتَرَى الْغُسْلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَاجِبًا قَالَ لاَ وَلَكِنَّهُ أَطْهَرُ وَخَيْرٌ لِمَنِ اغْتَسَلَ وَمَنْ لَمْ يَغْتَسِلْ فَلَيْسَ عَلَيْهِ بِوَاجِبٍ وَسَأُخْبِرُكُمْ كَيْفَ بَدْءُ الْغُسْلِ كَانَ النَّاسُ مَجْهُودِينَ يَلْبَسُونَ الصُّوفَ وَيَعْمَلُونَ عَلَى ظُهُورِهِمْ وَكَانَ مَسْجِدُهُمْ ضَيِّقًا مُقَارِبَ السَّقْفِ إِنَّمَا هُوَ عَرِيشٌ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي يَوْمٍ حَارٍّ وَعَرِقَ النَّاسُ فِي ذَلِكَ الصُّوفِ حَتَّى ثَارَتْ مِنْهُمْ رِيَاحٌ آذَى بِذَلِكَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا فَلَمَّا وَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تِلْكَ الرِّيحَ قَالَ " أَيُّهَا النَّاسُ إِذَا كَانَ هَذَا الْيَوْمُ فَاغْتَسِلُوا وَلْيَمَسَّ أَحَدُكُمْ أَفْضَلَ مَا يَجِدُ مِنْ دُهْنِهِ وَطِيبِهِ " . قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ثُمَّ جَاءَ اللَّهُ بِالْخَيْرِ وَلَبِسُوا غَيْرَ الصُّوفِ وَكُفُوا الْعَمَلَ وَوُسِّعَ مَسْجِدُهُمْ وَذَهَبَ بَعْضُ الَّذِي كَانَ يُؤْذِي بَعْضُهُمْ بَعْضًا مِنَ الْعَرَقِ .
Бизга Абдуллаҳ ибн Маслама ривоят қилди, бизга Абдулазиз, яъни Ибн Муҳаммад ривоят қилди, Амр ибн Абу Амрдан, Икримадан: Ироқ аҳлидан бир неча одамлар келиб: «Эй Ибн Аббос, жума кунининг ғуслини вожиб деб биласизми?» дейишди. У: «Йўқ, лекин у тозароқ ва ғусл қилган киши учун яхшироқдир. Ким ғусл қилмаса, бу унга вожиб эмас. Мен сизларга ғуслнинг бошланиши қандай бўлганини айтиб бераман: Одамлар машаққатда эдилар, жун кийим кийишар ва елкаларида (юк ташиб) ишлашарди. Уларнинг масжиди тор, шифти паст эди, у фақат бир чайла эди. Иссиқ кунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам чиқдилар, одамлар ўша жун кийимда терлашди, ҳатто улардан бадбўй ҳидлар кўтарилиб, баъзилари баъзиларига озор бера бошлади. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ўша ҳидни сезганларида: ‹Эй одамлар, шу кун бўлганда ғусл қилинглар, ва бирингиз ўзида бор мой ва атирнинг энг яхшисидан суртсин›, дедилар», деди. Ибн Аббос деди: Сўнг Аллаҳ яхшилик келтирди, улар жундан бошқа нарса кийишди, ишдан халос бўлишди, масжидлари кенгайтирилди ва баъзилари баъзиларига тер сабабли етказаётган озорнинг бир қисми кетди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَمُرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ تَوَضَّأَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَبِهَا وَنِعْمَتْ وَمَنِ اغْتَسَلَ فَهُوَ أَفْضَلُ " .
Бизга Абул-Валид ат-Таёлисий ривоят қилди, бизга Ҳаммом ривоят қилди, Қатодадан, Ҳасандан, Самурадан: У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Ким жума куни таҳорат олса, бу яхши ва неъмат. Ким ғусл қилса, у афзалроқдир».