Арафотга улгурмаган киши

Haj kitobi · 2 ҳадис

باب مَنْ لَمْ يُدْرِكْ عَرَفَةَ

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنِي بُكَيْرُ بْنُ عَطَاءٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي يَعْمَرَ الدِّيلِيِّ، قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ بِعَرَفَةَ فَجَاءَ نَاسٌ - أَوْ نَفَرٌ - مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ فَأَمَرُوا رَجُلاً فَنَادَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَيْفَ الْحَجُّ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً فَنَادَى ‏"‏ الْحَجُّ الْحَجُّ يَوْمُ عَرَفَةَ مَنْ جَاءَ قَبْلَ صَلاَةِ الصُّبْحِ مِنْ لَيْلَةِ جَمْعٍ فَتَمَّ حَجُّهُ أَيَّامُ مِنًى ثَلاَثَةٌ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلاَ إِثْمَ عَلَيْهِ وَمَنْ تَأَخَّرَ فَلاَ إِثْمَ عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ أَرْدَفَ رَجُلاً خَلْفَهُ فَجَعَلَ يُنَادِي بِذَلِكَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَلِكَ رَوَاهُ مِهْرَانُ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ ‏"‏ الْحَجُّ الْحَجُّ ‏"‏ ‏.‏ مَرَّتَيْنِ وَرَوَاهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ ‏"‏ الْحَجُّ ‏"‏ ‏.‏ مَرَّةً ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Касийр ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди, менга Букайр ибн Ато Абдурраҳмон ибн Абу Яъмар Дийлийдан ривоят қилди. У деди: Мен Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам Арофатда бўлганида унинг ҳузурига келдим. Нажд аҳлидан одамлар — ёки бир гуруҳ — келиб, бир кишига буюрдилар, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга нидо қилди: Ҳаж қандай? Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бир кишига буюрди, у нидо қилди: «Ҳаж, ҳаж — Арофа кунидир. Ким Жамъ (Муздалифа) кечасининг субҳ намозидан олдин келса, унинг ҳажи тўлиқ бўлди. Мино кунлари учтадир. Ким икки кунда шошилса, унга гуноҳ йўқ, ким кечикса, унга ҳам гуноҳ йўқ». У деди: Сўнг бир кишини ортига миндириб, у шуни нидо қила бошлади. Абу Довуд деди: Миҳрон ҳам Суфёндан шундай ривоят қилиб: «Ҳаж, ҳаж» деб икки марта деди. Яҳё ибн Саъийд Қаттон эса Суфёндан: «Ҳаж» деб бир марта деди.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَامِرٌ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ مُضَرِّسٍ الطَّائِيُّ، قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْمَوْقِفِ - يَعْنِي بِجَمْعٍ قُلْتُ جِئْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مِنْ جَبَلِ طَيِّئٍ أَكْلَلْتُ مَطِيَّتِي وَأَتْعَبْتُ نَفْسِي وَاللَّهِ مَا تَرَكْتُ مِنْ جَبَلٍ إِلاَّ وَقَفْتُ عَلَيْهِ فَهَلْ لِي مِنْ حَجٍّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ أَدْرَكَ مَعَنَا هَذِهِ الصَّلاَةَ وَأَتَى عَرَفَاتٍ قَبْلَ ذَلِكَ لَيْلاً أَوْ نَهَارًا فَقَدْ تَمَّ حَجُّهُ وَقَضَى تَفَثَهُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Яҳё Исмоилдан ривоят қилди, бизга Омир ривоят қилди, менга Урва ибн Музаррис Тоий хабар берди. У деди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ҳузурига тўхташ жойига — яъни Жамъга (Муздалифага) — келдим. Мен: «Эй Расулуллаҳ, мен Тай тоғидан келдим, уловимни ҳоритдим ва ўзимни чарчатдим. Валлаҳи, бирор тоғ қолдирмадим, ҳаммасига тўхтадим. Менинг ҳажим борми?» дедим. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ким биз билан шу намозга етишса ва ундан олдин кечаси ёки кундузи Арофотга келган бўлса, унинг ҳажи тўлиқ бўлди ва кирини кетказди (манскини бажарди)» деди.