Бола ҳақида тортишганда қуръа ташлашни айтганлар

Taloq kitobi · 3 ҳадис

باب مَنْ قَالَ بِالْقُرْعَةِ إِذَا تَنَازَعُوا فِي الْوَلَدِ

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ الأَجْلَحِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْخَلِيلِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَ رَجُلٌ مِنَ الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّ ثَلاَثَةَ نَفَرٍ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ أَتَوْا عَلِيًّا يَخْتَصِمُونَ إِلَيْهِ فِي وَلَدٍ وَقَدْ وَقَعُوا عَلَى امْرَأَةٍ فِي طُهْرٍ وَاحِدٍ فَقَالَ لاِثْنَيْنِ مِنْهُمَا طِيبَا بِالْوَلَدِ لِهَذَا ‏.‏ فَغَلَيَا ثُمَّ قَالَ لاِثْنَيْنِ طِيبَا بِالْوَلَدِ لِهَذَا ‏.‏ فَغَلَبَا ثُمَّ قَالَ لاِثْنَيْنِ طِيبَا بِالْوَلَدِ لِهَذَا ‏.‏ فَغَلَبَا فَقَالَ أَنْتُمْ شُرَكَاءُ مُتَشَاكِسُونَ إِنِّي مُقْرِعٌ بَيْنَكُمْ فَمَنْ قُرِعَ فَلَهُ الْوَلَدُ وَعَلَيْهِ لِصَاحِبَيْهِ ثُلُثَا الدِّيَةِ ‏.‏ فَأَقْرَعَ بَيْنَهُمْ فَجَعَلَهُ لِمَنْ قُرِعَ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى بَدَتْ أَضْرَاسُهُ أَوْ نَوَاجِذُهُ ‏.‏

Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Яҳё ал-Ажлаҳдан, у Шаъбийдан, у Абдуллаҳ ибнул-Халийлдан, у Зайд ибн Арқамдан ривоят қилди. У деди: Мен Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ҳузурида ўтирган эдим. Шунда Ямандан бир киши келиб: ‹Яман аҳлидан уч киши Алийнинг олдига бир бола ҳақида даъволашиб келишди, улар бир таҳорат даврида (бир поклигида) бир аёлга яқинлик қилган эдилар›, деди. У (Алий) улардан иккитасига: ‹Болани бунга рози бўлиб беринг (воз кечинг)›, деди, аммо иккови қайнаб (рад этиб) кетди. Сўнг яна иккитасига: ‹Болани бунга беринг›, деди, аммо улар бош тортди. Яна иккитасига: ‹Болани бунга беринг›, деди, аммо улар бош тортди. Шунда у: ‹Сизлар бир-бирига қарши шерикларсиз. Мен ораларингизда қуръа (чек) ташлайман. Кимга қуръа чиқса, бола унга (тегишли), ва у шерикларига диятнинг учдан икки қисмини тўлайди›, деди ва улар орасида қуръа ташлаб, болани қуръа чиққан кишига берди. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам тишлари ёки озоқ тишлари кўриниб кетгунча кулди.

حَدَّثَنَا خُشَيْشُ بْنُ أَصْرَمَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا الثَّوْرِيُّ، عَنْ صَالِحٍ الْهَمْدَانِيِّ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ، قَالَ أُتِيَ عَلِيٌّ - رضى الله عنه - بِثَلاَثَةٍ وَهُوَ بِالْيَمَنِ وَقَعُوا عَلَى امْرَأَةٍ فِي طُهْرٍ وَاحِدٍ فَسَأَلَ اثْنَيْنِ أَتُقِرَّانِ لِهَذَا بِالْوَلَدِ قَالاَ لاَ ‏.‏ حَتَّى سَأَلَهُمْ جَمِيعًا فَجَعَلَ كُلَّمَا سَأَلَ اثْنَيْنِ قَالاَ لاَ ‏.‏ فَأَقْرَعَ بَيْنَهُمْ فَأَلْحَقَ الْوَلَدَ بِالَّذِي صَارَتْ عَلَيْهِ الْقُرْعَةُ وَجَعَلَ عَلَيْهِ ثُلُثَىِ الدِّيَةِ قَالَ فَذُكِرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَضَحِكَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ ‏.‏

Бизга Хушайш ибн Асрам ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга ас-Саврий Солиҳ ал-Ҳамдонийдан, у Шаъбийдан, у Абду Хайрдан, у Зайд ибн Арқамдан хабар берди. У деди: Алий розияллаҳу анҳунинг олдига — у Яманда эди — уч киши келтирилди, улар бир таҳорат даврида (бир поклигида) бир аёлга яқинлик қилган эдилар. У иккитасидан: ‹Бунга болани иқрор қиласизларми (берадими)?›, деб сўради. Улар: ‹Йўқ›, деди. Шу тариқа у ҳаммасидан сўради, ҳар гал иккитасидан сўраганида улар: ‹Йўқ›, дерди. Сўнг у улар орасида қуръа ташлади ва болани қуръа чиққан кишига қўшди ҳамда унга диятнинг учдан икки қисмини юклади. У деди: Буни Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга айтишганда...

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَلَمَةَ، سَمِعَ الشَّعْبِيَّ، عَنِ الْخَلِيلِ، أَوِ ابْنِ الْخَلِيلِ قَالَ أُتِيَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ - رضى الله عنه - فِي امْرَأَةٍ وَلَدَتْ مِنْ ثَلاَثٍ نَحْوَهُ لَمْ يَذْكُرِ الْيَمَنَ وَلاَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَلاَ قَوْلَهُ طِيبَا بِالْوَلَدِ ‏.‏

Бизга Убайдуллаҳ ибн Муъоз ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, бизга Шуъба Саламадан ривоят қилди, у Шаъбийнинг ал-Халийлдан ёки Ибнул-Халийлдан эшитганини айтди. У деди: Алий ибн Абу Толиб розияллаҳу анҳунинг олдига уч кишидан туғилган бола бўлган аёл ҳақида келтирилди, шунга ўхшаш. Бу ривоятда Яманни ҳам, Набий соллаллаҳу алайҳи васалламни ҳам, унинг «Болани рози бўлиб беринг» деган сўзини ҳам зикр қилмади.