Саҳарлик вақти

Ro'za kitobi · 4 ҳадис

باب وَقْتِ السُّحُورِ

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَوَادَةَ الْقُشَيْرِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ سَمُرَةَ بْنَ جُنْدُبٍ، يَخْطُبُ وَهُوَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ يَمْنَعَنَّ مِنْ سَحُورِكُمْ أَذَانُ بِلاَلٍ وَلاَ بَيَاضُ الأُفُقِ الَّذِي هَكَذَا حَتَّى يَسْتَطِيرَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Ҳаммод ибн Зайд ривоят қилди, у Абдуллаҳ ибн Савода ал-Қушайрийдан, у отасидан ривоят қилди. У айтди: Мен Самура ибн Жундуб хутба қилиб туриб шундай деганини эшитдим: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам айтдилар: «Билолнинг азони ва шу (уфқнинг) оқлиги сизларни саҳарлигингиздан тўсмасин, токи у (оқлик) ёйилмагунча».

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ التَّيْمِيِّ، ح وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ يَمْنَعَنَّ أَحَدَكُمْ أَذَانُ بِلاَلٍ مِنْ سَحُورِهِ فَإِنَّهُ يُؤَذِّنُ - أَوْ قَالَ يُنَادِي - لِيَرْجِعَ قَائِمُكُمْ وَيَنْتَبِهَ نَائِمُكُمْ وَلَيْسَ الْفَجْرُ أَنْ يَقُولَ هَكَذَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مُسَدَّدٌ وَجَمَعَ يَحْيَى كَفَّيْهِ حَتَّى يَقُولَ هَكَذَا وَمَدَّ يَحْيَى بِأُصْبَعَيْهِ السَّبَّابَتَيْنِ ‏.‏

Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Яҳё ривоят қилди, у ат-Таймийдан (ҳ) ва бизга Аҳмад ибн Юнус ривоят қилди, бизга Зуҳайр ривоят қилди, бизга Сулаймон ат-Таймий ривоят қилди, у Абу Усмондан, у Абдуллаҳ ибн Масъуддан ривоят қилди. У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам айтдилар: «Билолнинг азони бирингизни саҳарлигидан тўсмасин, чунки у — қиём қилувчингиз (намоз ўқувчингиз) қайтиши ва ухлаб ётганингиз уйғониши учун азон айтади — ёки нидо қилади, деди. (Тонг) фажри шу (юқорига кўтарилган оқлик) эмас». Мусаддад айтди: Яҳё икки кафтини бирлаштириб «шундай эмас» деди ва Яҳё икки кўрсаткич бармоғини чўзди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا مُلاَزِمُ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ النُّعْمَانِ، حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ طَلْقٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ كُلُوا وَاشْرَبُوا وَلاَ يَهِيدَنَّكُمُ السَّاطِعُ الْمُصْعِدُ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَعْتَرِضَ لَكُمُ الأَحْمَرُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا مِمَّا تَفَرَّدَ بِهِ أَهْلُ الْيَمَامَةِ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Исо ривоят қилди, бизга Мулозим ибн Амр ривоят қилди, у Абдуллаҳ ибн ан-Нуъмондан (ривоят қилди), менга Қайс ибн Талқ ривоят қилди, у отасидан ривоят қилди. У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам айтдилар: «Енглар ва ичинглар. Кўтарилиб юқорига чўзилган (ёруғлик) сизларни шоширмасин (саҳарликдан тўсмасин). Сизларга қизиллик (уфқ) кўндаланг бўлмагунча енглар ва ичинглар». Абу Довуд айтди: Бу Ямома аҳли якка ривоят қилган (ҳадис)лардандир.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حُصَيْنُ بْنُ نُمَيْرٍ، ح وَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، - الْمَعْنَى - عَنْ حُصَيْنٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏{‏ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الأَسْوَدِ ‏}‏ ‏.‏ قَالَ أَخَذْتُ عِقَالاً أَبْيَضَ وَعِقَالاً أَسْوَدَ فَوَضَعْتُهُمَا تَحْتَ وِسَادَتِي فَنَظَرْتُ فَلَمْ أَتَبَيَّنْ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَضَحِكَ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ وِسَادَكَ لَعَرِيضٌ طَوِيلٌ إِنَّمَا هُوَ اللَّيْلُ وَالنَّهَارُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عُثْمَانُ ‏"‏ إِنَّمَا هُوَ سَوَادُ اللَّيْلِ وَبَيَاضُ النَّهَارِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Ҳусайн ибн Нумайр ривоят қилди (ҳ) ва бизга Усмон ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Ибн Идрис ривоят қилди — маъно (бир хил) — у Ҳусайндан, у аш-Шаъбийдан, у Адий ибн Ҳотимдан ривоят қилди. У айтди: «Токи сизларга оқ ип қора ипдан ажралиб (кўринмагунча)» деган бу оят нозил бўлганда, мен бир оқ тасма ва бир қора тасма олиб, уларни ёстиғим остига қўйдим, сўнг қарадим, аммо (фарқни) ажрата олмадим. Буни Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга айтдим, улар кулиб: «Албатта сенинг ёстиғинг кенг-узун экан! У фақат тун ва кундирдир», дедилар. Усмон (ривоятида): «У фақат туннинг қоралиги ва кундузнинг оқлигидир», (деди).