Tahorat kitobi

Sunani Abu Dovud · 390 hadis · 3/20-sahifa

كتاب الطهارة

41-hadis

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ خُزَيْمَةَ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ، عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ، قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ الاِسْتِطَابَةِ فَقَالَ ‏ "‏ بِثَلاَثَةِ أَحْجَارٍ لَيْسَ فِيهَا رَجِيعٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ كَذَا رَوَاهُ أَبُو أُسَامَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامٍ يَعْنِي ابْنَ عُرْوَةَ ‏.‏

Bizga Abdulloh ibn Muhammad an-Nufayliy hadis aytdi, bizga Abu Muoviya, Hishom ibn Urvadan, u Amr ibn Xuzaymadan, u Umora ibn Xuzaymadan, u Xuzayma ibn Sobitdan hadis aytdi. U dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallamdan tozalanish (istitoba) haqida so'ralganda, dedilar: «Uchta tosh bilan, ularda tezak bo'lmasin». Abu Dovud dedi: Shunday qilib uni Abu Usoma va ibn Numayr Hishomdan, ya'ni ibn Urvadan rivoyat qildilar.

42-hadis

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَخَلَفُ بْنُ هِشَامٍ الْمُقْرِئُ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَحْيَى التَّوْأَمُ، ح وَحَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو يَعْقُوبَ التَّوْأَمُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ أُمِّهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ بَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَامَ عُمَرُ خَلْفَهُ بِكُوزٍ مِنْ مَاءٍ فَقَالَ ‏"‏ مَا هَذَا يَا عُمَرُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ هَذَا مَاءٌ تَتَوَضَّأُ بِهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا أُمِرْتُ كُلَّمَا بُلْتُ أَنْ أَتَوَضَّأَ وَلَوْ فَعَلْتُ لَكَانَتْ سُنَّةً ‏"‏ ‏.‏

Bizga Qutayba ibn Said va Xalaf ibn Hishom al-Muqri' hadis aytdi, ular dedilar: bizga Abdulloh ibn Yahyo at-Tav'am hadis aytdi, (h) va bizga Amr ibn Avn hadis aytib dedi: bizga Abu Ya'qub at-Tav'am, Abdulloh ibn Abu Mulaykadan, u onasidan, u Oishadan xabar berdi. U dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam bavl qildilar, shunda Umar uning orqasida bir ko'za suv bilan turdi. U: «Bu nima, ey Umar?» dedi. U: «Bu siz tahorat qiladigan suv» dedi. U dedi: «Men har bavl qilganimda tahorat qilishga buyurilmadim, agar shunday qilsam, sunnat bo'lib qolardi».

43-hadis

حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ، عَنْ خَالِدٍ، - يَعْنِي الْوَاسِطِيَّ - عَنْ خَالِدٍ، - يَعْنِي الْحَذَّاءَ - عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ حَائِطًا وَمَعَهُ غُلاَمٌ مَعَهُ مِيضَأَةٌ وَهُوَ أَصْغَرُنَا فَوَضَعَهَا عِنْدَ السِّدْرَةِ فَقَضَى حَاجَتَهُ فَخَرَجَ عَلَيْنَا وَقَدِ اسْتَنْجَى بِالْمَاءِ ‏.‏

Bizga Vahb ibn Baqiyya, Xoliddan — ya'ni al-Vositiy — u Xoliddan — ya'ni al-Hazzo' — u Ato ibn Abu Maymunadan, u Anas ibn Molikdan hadis aytdi. Rasulullah sollallahu alayhi vasallam bir bog'ga kirdilar va u bilan birga bir bola bor edi, uning yonida miyzaa (suv idishi) bor edi, u bizning eng kichigimiz edi. U buni sidra daraxti yoniga qo'ydi. U hojatini bajardi va bizning oldimizga chiqdi, suv bilan istinjo qilgan edi.

44-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، أَخْبَرَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ، عَنْ يُونُسَ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ فِي أَهْلِ قُبَاءَ ‏{‏ فِيهِ رِجَالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا ‏}‏ قَالَ كَانُوا يَسْتَنْجُونَ بِالْمَاءِ فَنَزَلَتْ فِيهِمْ هَذِهِ الآيَةُ ‏.‏

Bizga Muhammad ibn al-Alo' hadis aytdi, bizga Muoviya ibn Hishom, Yunus ibn al-Horisdan, u Ibrohim ibn Abu Maymunadan, u Abu Solihdan, u Abu Hurayradan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan xabar berdi. Dedilar: «Bu oyat Qubo ahli haqida nozil bo'ldi: ‹Unda poklanishni sevadigan kishilar bor›. U dedi: Ular suv bilan istinjo qilar edilar, shunda ular haqida bu oyat nozil bo'ldi».

45-hadis

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، وَهَذَا، لَفْظُهُ ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، - يَعْنِي الْمُخَرِّمِيَّ - حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ شَرِيكٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ جَرِيرٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَتَى الْخَلاَءَ أَتَيْتُهُ بِمَاءٍ فِي تَوْرٍ أَوْ رَكْوَةٍ فَاسْتَنْجَى ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ فِي حَدِيثِ وَكِيعٍ ثُمَّ مَسَحَ يَدَهُ عَلَى الأَرْضِ ثُمَّ أَتَيْتُهُ بِإِنَاءٍ آخَرَ فَتَوَضَّأَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَحَدِيثُ الأَسْوَدِ بْنِ عَامِرٍ أَتَمُّ ‏.‏

Bizga Ibrohim ibn Xolid hadis aytdi, bizga Asvad ibn Omir hadis aytdi, bizga Shariyk hadis aytdi, va bu uning lafzi (h) va bizga Muhammad ibn Abdulloh — ya'ni al-Muxarrimiy — hadis aytdi, bizga Vakiy', Shariykdan, u Ibrohim ibn Jariyrdan, u al-Mug'iyradan, u Abu Zur'adan, u Abu Hurayradan hadis aytdi. U dedi: Nabiy sollallahu alayhi vasallam hojatxonaga kelganlarida, men unga tavr yoki rakva (idish)da suv olib kelar edim, u istinjo qilar edi. Abu Dovud dedi: Vakiy'ning hadisida: «So'ng qo'lini yerga ishqaladi, so'ng men unga boshqa idish olib keldim, u tahorat qildi». Abu Dovud dedi: Asvad ibn Omirning hadisi to'liqroqdir.

46-hadis

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، يَرْفَعُهُ قَالَ ‏ "‏ لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ، عَلَى الْمُؤْمِنِينَ لأَمَرْتُهُمْ بِتَأْخِيرِ الْعِشَاءِ وَبِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلاَةٍ ‏"‏ ‏.‏

Bizga Qutayba ibn Said, Sufyondan, u Abu Zinoddan, u al-A'rajdan, u Abu Hurayradan, uni marfu' qilib hadis aytdi. Dedilar: «Agar mo'minlarga mashaqqat bo'lmaganida edi, ularni xufton namozini kechiktirishga va har namoz oldidan misvok ishlatishga buyurar edim».

47-hadis

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلاَةٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو سَلَمَةَ فَرَأَيْتُ زَيْدًا يَجْلِسُ فِي الْمَسْجِدِ وَإِنَّ السِّوَاكَ مِنْ أُذُنِهِ مَوْضِعُ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ فَكُلَّمَا قَامَ إِلَى الصَّلاَةِ اسْتَاكَ ‏.‏

Bizga Ibrohim ibn Muso hadis aytdi, bizga Iso ibn Yunus xabar berdi, bizga Muhammad ibn Ishoq, Muhammad ibn Ibrohim at-Taymiydan, u Abu Salama ibn Abdurrahmondan, u Zayd ibn Xolid al-Juhaniydan hadis aytdi. U dedi: Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning shunday deganlarini eshitdim: «Agar ummatimga mashaqqat bo'lmaganida edi, ularni har namoz oldidan misvok ishlatishga buyurar edim». Abu Salama dedi: Men Zaydni masjidda o'tirganini ko'rdim, misvok uning qulog'ida xuddi kotibning qulog'idagi qalam o'rnida edi. U har namozga turganida misvok ishlatar edi.

48-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ الطَّائِيُّ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ قُلْتُ أَرَأَيْتَ تَوَضُّؤَ ابْنِ عُمَرَ لِكُلِّ صَلاَةٍ طَاهِرًا وَغَيْرَ طَاهِرٍ عَمَّ ذَاكَ فَقَالَ حَدَّثَتْنِيهِ أَسْمَاءُ بِنْتُ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ حَنْظَلَةَ بْنِ أَبِي عَامِرٍ حَدَّثَهَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُمِرَ بِالْوُضُوءِ لِكُلِّ صَلاَةٍ طَاهِرًا وَغَيْرَ طَاهِرٍ فَلَمَّا شَقَّ ذَلِكَ عَلَيْهِ أُمِرَ بِالسِّوَاكِ لِكُلِّ صَلاَةٍ فَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَرَى أَنَّ بِهِ قُوَّةً فَكَانَ لاَ يَدَعُ الْوُضُوءَ لِكُلِّ صَلاَةٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ رَوَاهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ‏.‏

Bizga Muhammad ibn Avf at-Toiy hadis aytdi, bizga Ahmad ibn Xolid hadis aytdi, bizga Muhammad ibn Ishoq, Muhammad ibn Yahyo ibn Habbondan, u Abdulloh ibn Abdulloh ibn Umardan hadis aytdi. U dedi: Men: «Ibn Umarning har namozga, tahoratli ham, tahoratsiz ham bo'lsa tahorat qilishi nima sababdan?» dedim. U dedi: Buni menga Asmo bint Zayd ibn al-Xattob hadis qilib aytdi, Abdulloh ibn Hanzala ibn Abu Omir unga hadis qilib aytibdiki, Rasulullah sollallahu alayhi vasallam har namozga, tahoratli ham, tahoratsiz ham bo'lsa tahorat qilishga buyurilgan edilar. Bu unga og'irlik qilganda, har namozga misvok ishlatishga buyurildilar. Ibn Umar o'zida quvvat borligini ko'rar edi, shuning uchun har namozga tahoratni tark qilmas edi. Abu Dovud dedi: Ibrohim ibn Sa'd uni Muhammad ibn Ishoqdan rivoyat qilib, «Ubaydulloh ibn Abdulloh» dedi.

49-hadis

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، وَسُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْعَتَكِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ غَيْلاَنَ بْنِ جَرِيرٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ مُسَدَّدٌ قَالَ أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَسْتَحْمِلُهُ فَرَأَيْتُهُ يَسْتَاكُ عَلَى لِسَانِهِ - قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَقَالَ سُلَيْمَانُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَسْتَاكُ وَقَدْ وَضَعَ السِّوَاكَ عَلَى طَرَفِ لِسَانِهِ - وَهُوَ يَقُولُ ‏ "‏ إِهْ إِهْ ‏"‏ ‏.‏ يَعْنِي يَتَهَوَّعُ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ مُسَدَّدٌ فَكَانَ حَدِيثًا طَوِيلاً اخْتَصَرْتُهُ ‏.‏

Bizga Musaddad va Sulaymon ibn Dovud al-Atakiy hadis aytdi, ular dedilar: bizga Hammod ibn Zayd, G'aylon ibn Jariyrdan, u Abu Burdadan, u otasidan hadis aytdi. Musaddad dedi: U dedi: Biz Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning huzuriga keldik, undan ulov so'rab. Men uning tili ustiga misvok ishlatayotganini ko'rdim — Abu Dovud dedi: Sulaymon dedi: Men Nabiy sollallahu alayhi vasallamning huzuriga kirdim, u misvok ishlatayotgan edi va misvokni tilining uchiga qo'ygan edi — va u: «Ih, ih» der edi. Ya'ni qusayotgandek tovush chiqarar edi. Abu Dovud dedi: Musaddad dedi: Bu uzun hadis edi, men uni qisqartirdim.

50-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَنُّ وَعِنْدَهُ رَجُلاَنِ أَحَدُهُمَا أَكْبَرُ مِنَ الآخَرِ فَأُوحِيَ إِلَيْهِ فِي فَضْلِ السِّوَاكِ ‏ "‏ أَنْ كَبِّرْ ‏"‏ ‏.‏ أَعْطِ السِّوَاكَ أَكْبَرَهُمَا ‏.‏ قَالَ أَحْمَدُ - هُوَ ابْنُ حَزْمٍ - قَالَ لَنَا أَبُو سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ الأَعْرَابِيِّ هَذَا مِمَّا تَفَرَّدَ بِهِ أَهْلُ الْمَدِينَةِ ‏.‏

Bizga Muhammad ibn Iso hadis aytdi, bizga Anbasa ibn Abdulvohid, Hishom ibn Urvadan, u otasidan, u Oishadan hadis aytdi. U dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam misvok ishlatar edilar, uning yonida ikki kishi bor edi, biri ikkinchisidan kattaroq edi. Shunda unga misvokning fazli haqida vahiy keldi: «Kattasini ulug'la». Misvokni ularning kattasiga ber. Ahmad — u ibn Hazm — dedi: Bizga Abu Said — u ibn al-A'robiy — dedi: Bu Madina ahli yolg'iz rivoyat qilgan narsalardandir.

51-hadis

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ مِسْعَرٍ، عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَ بِأَىِّ شَىْءٍ كَانَ يَبْدَأُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا دَخَلَ بَيْتَهُ قَالَتْ بِالسِّوَاكِ ‏.‏

Bizga Ibrohim ibn Muso ar-Roziy hadis aytdi, bizga Iso ibn Yunus, Mis'ardan, u al-Miqdom ibn Shurayhdan, u otasidan xabar berdi. U dedi: Men Oishaga: «Rasulullah sollallahu alayhi vasallam uyiga kirganda nima bilan boshlar edilar?» dedim. U: «Misvok bilan» dedi.

52-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ بْنُ سَعِيدٍ الْكُوفِيُّ الْحَاسِبُ، حَدَّثَنِي كَثِيرٌ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَاكُ فَيُعْطِينِي السِّوَاكَ لأَغْسِلَهُ فَأَبْدَأُ بِهِ فَأَسْتَاكُ ثُمَّ أَغْسِلُهُ وَأَدْفَعُهُ إِلَيْهِ ‏.‏

Bizga Muhammad ibn Bashshor hadis aytdi, bizga Muhammad ibn Abdulloh al-Ansoriy hadis aytdi, bizga Anbasa ibn Said al-Kufiy al-Hosib hadis aytdi, menga Kasir, Oishadan hadis aytdi. U dedi: Nabiyulloh sollallahu alayhi vasallam misvok ishlatar edilar, so'ng misvokni menga uni yuvishim uchun berar edilar. Men avval u bilan boshlab, misvok ishlatar edim, so'ng uni yuvib, unga qaytarib berar edim.

53-hadis

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ مُصْعَبِ بْنِ شَيْبَةَ، عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ، عَنِ ابْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ عَشْرٌ مِنَ الْفِطْرَةِ قَصُّ الشَّارِبِ وَإِعْفَاءُ اللِّحْيَةِ وَالسِّوَاكُ وَالاِسْتِنْشَاقُ بِالْمَاءِ وَقَصُّ الأَظْفَارِ وَغَسْلُ الْبَرَاجِمِ وَنَتْفُ الإِبِطِ وَحَلْقُ الْعَانَةِ وَانْتِقَاصُ الْمَاءِ ‏"‏ ‏.‏ يَعْنِي الاِسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ ‏.‏ قَالَ زَكَرِيَّا قَالَ مُصْعَبٌ وَنَسِيتُ الْعَاشِرَةَ إِلاَّ أَنْ تَكُونَ الْمَضْمَضَةَ ‏.‏

Bizga Yahyo ibn Ma'iyn hadis aytdi, bizga Vakiy', Zakariyo ibn Abu Zoidadan, u Mus'ab ibn Shaybadan, u Talq ibn Habibdan, u ibn az-Zubayrdan, u Oishadan hadis aytdi. U dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «O'nta narsa fitratdandir: mo'ylovni qisqartirish, soqolni qo'yib yuborish, misvok, suv bilan istinshoq qilish (burunga suv tortish), tirnoqlarni olish, bo'g'inlarni yuvish, qo'ltiq tukini yulish, qov tukini olish va suvni kamaytirish». Ya'ni suv bilan istinjo qilish. Zakariyo dedi: Mus'ab dedi: O'ninchisini unutdim, balki u mazmaza (og'izni chayish) bo'lsa kerak.

54-hadis

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، وَدَاوُدُ بْنُ شَبِيبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، قَالَ مُوسَى عَنْ أَبِيهِ، - وَقَالَ دَاوُدُ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ مِنَ الْفِطْرَةِ الْمَضْمَضَةَ وَالاِسْتِنْشَاقَ ‏"‏ ‏.‏ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ إِعْفَاءَ اللِّحْيَةِ وَزَادَ ‏"‏ وَالْخِتَانَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَالاِنْتِضَاحَ ‏"‏ ‏.‏ وَلَمْ يَذْكُرِ ‏"‏ انْتِقَاصَ الْمَاءِ ‏"‏ ‏.‏ يَعْنِي الاِسْتِنْجَاءَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرُوِيَ نَحْوُهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَقَالَ خَمْسٌ كُلُّهَا فِي الرَّأْسِ وَذَكَرَ فِيهَا الْفَرْقَ وَلَمْ يَذْكُرْ إِعْفَاءَ اللِّحْيَةِ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرُوِيَ نَحْوُ حَدِيثِ حَمَّادٍ عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ وَمُجَاهِدٍ وَعَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ قَوْلُهُمْ وَلَمْ يَذْكُرُوا إِعْفَاءَ اللِّحْيَةِ ‏.‏ وَفِي حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيهِ وَإِعْفَاءُ اللِّحْيَةِ وَعَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ نَحْوُهُ وَذَكَرَ إِعْفَاءَ اللِّحْيَةِ وَالْخِتَانَ ‏.‏

Bizga Muso ibn Ismoil va Dovud ibn Shabib hadis aytdi, ular dedilar: bizga Hammod, Ali ibn Zayddan, u Salama ibn Muhammad ibn Ammor ibn Yosirdan hadis aytdi. Muso: «otasidan» dedi, Dovud esa: «Ammor ibn Yosirdan» dedi — Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Albatta, fitratdan mazmaza (og'izni chayish) va istinshoq (burunga suv tortish)dir». So'ng shunga o'xshashini zikr qildi, lekin soqolni qo'yib yuborishni zikr qilmadi va «xatna»ni qo'shdi. Dedilar: «va intizoh (suv sachratish)». Va «suvni kamaytirish»ni zikr qilmadi, ya'ni istinjoni. Abu Dovud dedi: Shunga o'xshashi ibn Abbosdan rivoyat qilingan, u: «Beshta narsa, hammasi boshda» dedi va ularda farqni (sochni ajratishni) zikr qildi, soqolni qo'yib yuborishni zikr qilmadi. Abu Dovud dedi: Hammodning hadisiga o'xshashi Talq ibn Habib va Mujohiddan, va Bakr ibn Abdulloh al-Muzaniydan ularning so'zlari sifatida rivoyat qilingan, ular soqolni qo'yib yuborishni zikr qilmadilar. Muhammad ibn Abdulloh ibn Abu Maryamning Abu Salamadan, u Abu Hurayradan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan rivoyat qilgan hadisida unda soqolni qo'yib yuborish bor. Ibrohim an-Naxa'iydan ham shunga o'xshashi rivoyat qilingan va u soqolni qo'yib yuborish va xatnani zikr qildi.

55-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، وَحُصَيْنٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا قَامَ مِنَ اللَّيْلِ يَشُوصُ فَاهُ بِالسِّوَاكِ ‏.‏

Bizga Muhammad ibn Kasir hadis aytdi, bizga Sufyon, Mansur va Husayndan, u Abu Voildan, u Huzayfadan hadis aytdi. Rasulullah sollallahu alayhi vasallam kechasi (uyqudan) turganlarida, og'izlarini misvok bilan ishqalar edilar.

56-hadis

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، أَخْبَرَنَا بَهْزُ بْنُ حَكِيمٍ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُوضَعُ لَهُ وَضُوءُهُ وَسِوَاكُهُ فَإِذَا قَامَ مِنَ اللَّيْلِ تَخَلَّى ثُمَّ اسْتَاكَ ‏.‏

Bizga Muso ibn Ismoil hadis aytdi, bizga Hammod hadis aytdi, bizga Bahz ibn Hakiym, Zuroro ibn Avfodan, u Sa'd ibn Hishomdan, u Oishadan xabar berdi. Nabiy sollallahu alayhi vasallam uchun tahorat suvi va misvoki qo'yilar edi, kechasi turganlarida hojatga chiqar, so'ng misvok ishlatar edilar.

57-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أُمِّ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ لاَ يَرْقُدُ مِنْ لَيْلٍ وَلاَ نَهَارٍ فَيَسْتَيْقِظُ إِلاَّ تَسَوَّكَ قَبْلَ أَنْ يَتَوَضَّأَ ‏.‏

Bizga Muhammad ibn Kasir hadis aytdi, bizga Hammom, Ali ibn Zayddan, u Umm Muhammaddan, u Oishadan hadis aytdi. Nabiy sollallahu alayhi vasallam kechasi yoki kunduzi uxlab, uyg'onganlarida, tahorat qilishdan oldin albatta misvok ishlatar edilar.

58-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ بِتُّ لَيْلَةً عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ مِنْ مَنَامِهِ أَتَى طَهُورَهُ فَأَخَذَ سِوَاكَهُ فَاسْتَاكَ ثُمَّ تَلاَ هَذِهِ الآيَاتِ ‏{‏ إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلاَفِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لآيَاتٍ لأُولِي الأَلْبَابِ ‏}‏ حَتَّى قَارَبَ أَنْ يَخْتِمَ السُّورَةَ أَوْ خَتَمَهَا ثُمَّ تَوَضَّأَ فَأَتَى مُصَلاَّهُ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى فِرَاشِهِ فَنَامَ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ فَفَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى فِرَاشِهِ فَنَامَ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ فَفَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى فِرَاشِهِ فَنَامَ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ فَفَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ كُلُّ ذَلِكَ يَسْتَاكُ وَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَوْتَرَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ حُصَيْنٍ قَالَ فَتَسَوَّكَ وَتَوَضَّأَ وَهُوَ يَقُولُ ‏{‏ إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ ‏}‏ حَتَّى خَتَمَ السُّورَةَ ‏.‏

Bizga Muhammad ibn Iso hadis aytdi, bizga Hushaym hadis aytdi, bizga Husayn, Habib ibn Abu Sobitdan, u Muhammad ibn Ali ibn Abdulloh ibn Abbosdan, u otasidan, u bobosi Abdulloh ibn Abbosdan xabar berdi. U dedi: Men bir kecha Nabiy sollallahu alayhi vasallamning huzurida tunadim. U uyqusidan uyg'onganida, tahorat suviga keldi, misvokini olib, misvok ishlatdi, so'ng bu oyatlarni tilovat qildi: ‹Albatta, osmonlar va yerning yaratilishida, kecha va kunduzning almashinishida aql egalari uchun oyatlar bordir›. Suraning oxiriga yetishga yaqinlashguncha yoki uni tugatdi, so'ng tahorat qildi va namozgohiga kelib, ikki rakat namoz o'qidi, so'ng to'shagiga qaytib, Allah xohlagancha uxladi. So'ng uyg'onib, shunga o'xshash qildi, so'ng to'shagiga qaytib uxladi, so'ng uyg'onib shunga o'xshash qildi, so'ng to'shagiga qaytib uxladi, so'ng uyg'onib shunga o'xshash qildi. Bularning hammasida misvok ishlatar va ikki rakat namoz o'qir edi, so'ng vitr o'qidi. Abu Dovud dedi: Buni ibn Fuzayl Husayndan rivoyat qilib dedi: «So'ng misvok ishlatdi va tahorat qildi, va u: ‹Albatta, osmonlar va yerning yaratilishida› der edi, suraning oxirigacha».

59-hadis

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ يَقْبَلُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ صَدَقَةً مِنْ غُلُولٍ وَلاَ صَلاَةً بِغَيْرِ طُهُورٍ ‏"‏ ‏.‏

Bizga Muslim ibn Ibrohim hadis aytdi, bizga Shu'ba, Qatodadan, u Abu Malihdan, u otasidan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan hadis aytdi. Dedilar: «Allah azza va jalla o'g'irlangan o'ljadan sadaqani va tahoratsiz namozni qabul qilmaydi».

60-hadis

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ يَقْبَلُ اللَّهُ صَلاَةَ أَحَدِكُمْ إِذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَ ‏"‏ ‏.‏

Bizga Ahmad ibn Muhammad ibn Hanbal hadis aytdi, bizga Abdurrazzoq hadis aytdi, bizga Ma'mar, Hammom ibn Munabbihdan, u Abu Hurayradan xabar berdi. U dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Allah sizlardan biringizning namozini, agar bedarmon (hadas) bo'lsa, tahorat qilmaguncha qabul qilmaydi».