حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، وَعَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسٍ، عَنْ عُمَرَ، - رضى الله عنه - قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ رِبًا إِلاَّ هَاءَ وَهَاءَ وَالْبُرُّ بِالْبُرِّ رِبًا إِلاَّ هَاءَ وَهَاءَ وَالتَّمْرُ بِالتَّمْرِ رِبًا إِلاَّ هَاءَ وَهَاءَ وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ رِبًا إِلاَّ هَاءَ وَهَاءَ " .
Бизга Абдуллаҳ ибн Маслама Қаънабий, Моликдан, ва Ибн Шиҳобдан, у Молик ибн Авсдан, у Умар розияллаҳу анҳудан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Олтинни олтинга (алмаштириш) рибодир, фақат нақдма-нақд (қўлдан-қўлга) бўлса мустасно. Буғдойни буғдойга рибодир, фақат нақдма-нақд бўлса мустасно. Хурмони хурмога рибодир, фақат нақдма-нақд бўлса мустасно. Арпани арпага рибодир, фақат нақдма-нақд бўлса мустасно».
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ، عَنْ مُسْلِمٍ الْمَكِّيِّ، عَنْ أَبِي الأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّ، عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ تِبْرُهَا وَعَيْنُهَا وَالْفِضَّةُ بِالْفِضَّةِ تِبْرُهَا وَعَيْنُهَا وَالْبُرُّ بِالْبُرِّ مُدْىٌ بِمُدْىٍ وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ مُدْىٌ بِمُدْىٍ وَالتَّمْرُ بِالتَّمْرِ مُدْىٌ بِمُدْىٍ وَالْمِلْحُ بِالْمِلْحِ مُدْىٌ بِمُدْىٍ فَمَنْ زَادَ أَوِ ازْدَادَ فَقَدْ أَرْبَى وَلاَ بَأْسَ بِبَيْعِ الذَّهَبِ بِالْفِضَّةِ - وَالْفِضَّةُ أَكْثَرُهُمَا - يَدًا بِيَدٍ وَأَمَّا نَسِيئَةً فَلاَ وَلاَ بَأْسَ بِبَيْعِ الْبُرِّ بِالشَّعِيرِ وَالشَّعِيرُ أَكْثَرُهُمَا يَدًا بِيَدٍ وَأَمَّا نَسِيئَةً فَلاَ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ وَهِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ بِإِسْنَادِهِ .
Бизга Ҳасан ибн Али ривоят қилди, бизга Бишр ибн Умар ривоят қилди, бизга Ҳаммом, Қатодадан, у Абулхалилдан, у Муслим Маккийдан, у Абулашъас Санъонийдан, у Убода ибн Сомитдан ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Олтинни олтинга — қуймасини ва тангасини, кумушни кумушга — қуймасини ва тангасини, буғдойни буғдойга — ўлчовни ўлчовга, арпани арпага — ўлчовни ўлчовга, хурмони хурмога — ўлчовни ўлчовга, тузни тузга — ўлчовни ўлчовга (тенг алмаштиринг). Ким зиёда қилса ёки зиёда олса, рибо қилибди. Олтинни кумушга сотишда зарар йўқ — кумуш кўпроқ бўлса ҳам — нақдма-нақд бўлса, аммо насияга (қарзга) бўлмайди. Буғдойни арпага сотишда зарар йўқ — арпа кўпроқ бўлса ҳам — нақдма-нақд бўлса, аммо насияга бўлмайди». Абу Довуд деди: бу ҳадисни Саъид ибн Абу Аруба ва Ҳишом Даставоий Қатодадан, у Муслим ибн Ясордан ўз исноди билан ривоят қилдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَبِي الأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّ، عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا الْخَبَرِ يَزِيدُ وَيَنْقُصُ وَزَادَ قَالَ فَإِذَا اخْتَلَفَتْ هَذِهِ الأَصْنَافُ فَبِيعُوا كَيْفَ شِئْتُمْ إِذَا كَانَ يَدًا بِيَدٍ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Вакиъ ривоят қилди, бизга Суфён, Холиддан, у Абу Қилобадан, у Абулашъас Санъонийдан, у Убода ибн Сомитдан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан шу хабар билан ривоят қилди — зиёда ва камайтириб, ва у шуни қўшди: у деди: «Бу турлар бир-биридан фарқ қилса, нақдма-нақд бўлса, қандай хоҳласангизлар шундай сотинглар».