Тортишда ортиқча бериш ва ҳақ эвазига тортиш

Savdo kitobi · 4 ҳадис

باب فِي الرُّجْحَانِ فِي الْوَزْنِ وَالْوَزْنِ بِالأَجْرِ

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ قَيْسٍ، قَالَ جَلَبْتُ أَنَا وَمَخْرَمَةُ الْعَبْدِيُّ، بَزًّا مِنْ هَجَرَ فَأَتَيْنَا بِهِ مَكَّةَ فَجَاءَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْشِي فَسَاوَمَنَا بِسَرَاوِيلَ فَبِعْنَاهُ وَثَمَّ رَجُلٌ يَزِنُ بِالأَجْرِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ زِنْ وَأَرْجِحْ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Убайдуллаҳ ибн Муоз ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, бизга Суфён, Симок ибн Ҳарбдан ривоят қилди, менга Сувайд ибн Қайс ривоят қилиб деди: мен ва Махрама Абдий Ҳажардан бир матолик (кийим-кечак) келтирдик, уни Маккага олиб келдик. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам пиёда юриб бизнинг олдимизга келдилар ва биз билан иштон (лозим) нархини келишдилар. Биз унга сотдик. У ерда иш ҳақига тортадиган (тарозибон) бир киши бор эди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга дедилар: «Торти ва оғирроқ қил».

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، وَمُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، - الْمَعْنَى قَرِيبٌ - قَالاَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ أَبِي صَفْوَانَ بْنِ عُمَيْرَةَ، قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَكَّةَ قَبْلَ أَنْ يُهَاجِرَ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَلَمْ يَذْكُرْ يَزِنُ بِالأَجْرِ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ قَيْسٌ كَمَا قَالَ سُفْيَانُ وَالْقَوْلُ قَوْلُ سُفْيَانَ ‏.‏

Бизга Ҳафс ибн Умар ва Муслим ибн Иброҳим — маъно яқин — ривоят қилдилар, улар дедилар: бизга Шуъба, Симок ибн Ҳарбдан, у Абу Сафвон ибн Умайрадан ривоят қилди, у деди: мен Маккада Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига, улар ҳижрат қилишларидан олдин, шу ҳадис билан келдим — лекин у «иш ҳақига тортади»ни зикр қилмади. Абу Довуд деди: уни Қайс ҳам Суфён айтганидек ривоят қилди ва тўғри сўз Суфённинг сўзидир.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي رِزْمَةَ، سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ، قَالَ رَجُلٌ لِشُعْبَةَ خَالَفَكَ سُفْيَانُ ‏.‏ قَالَ دَمَغْتَنِي ‏.‏ وَبَلَغَنِي عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ قَالَ كُلُّ مَنْ خَالَفَ سُفْيَانَ فَالْقَوْلُ قَوْلُ سُفْيَانَ ‏.‏

Бизга Ибн Абу Ризма ривоят қилди, у деди: мен отамни шундай деганини эшитдим: бир киши Шуъбага: «Суфён сенга мухолиф бўлди» деди. У: «Сен мени енгдинг» деди. Ва менга Яҳё ибн Маъиндан етиб келдики, у деди: «Суфёнга мухолиф бўлган ҳар ким — тўғри сўз Суфённинг сўзидир».

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ شُعْبَةَ، قَالَ كَانَ سُفْيَانُ أَحْفَظَ مِنِّي ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Ҳанбал ривоят қилди, бизга Вакиъ, Шуъбадан ривоят қилди, у деди: «Суфён мендан кўра кўпроқ ёдлайдиган эди».