Ўз ҳаққини қўл остидан олиш

Ijara kitobi · 4 ҳадис

باب فِي الرَّجُلِ يَأْخُذُ حَقَّهُ مِنْ تَحْتِ يَدِهِ

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ هِنْدًا أُمَّ مُعَاوِيَةَ، جَاءَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ شَحِيحٌ وَإِنَّهُ لاَ يُعْطِينِي مَا يَكْفِينِي وَبَنِيَّ فَهَلْ عَلَىَّ جُنَاحٌ أَنْ آخُذَ مِنْ مَالِهِ شَيْئًا قَالَ ‏ "‏ خُذِي مَا يَكْفِيكِ وَبَنِيكِ بِالْمَعْرُوفِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Юнус ривоят қилди, бизга Зуҳайр ривоят қилди, бизга Ҳишом ибн Урва Урвадан, у Оишадан ривоят қилдики, Муовиянинг онаси Ҳинд Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келиб: Албатта, Абу Суфён бахил кишидир ва у менга ва болаларимга етадиган нарсани бермаяпти. Унинг молидан бирор нарса олсам, менга гуноҳ бўладими? деди. У: «Ўзингга ва болаларингга етадиган нарсани маъруф (яхшилик) билан ол» деди.

حَدَّثَنَا خُشَيْشُ بْنُ أَصْرَمَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ جَاءَتْ هِنْدٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ مُمْسِكٌ فَهَلْ عَلَىَّ مِنْ حَرَجٍ أَنْ أُنْفِقَ عَلَى عِيَالِهِ مِنْ مَالِهِ بِغَيْرِ إِذْنِهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ حَرَجَ عَلَيْكِ أَنْ تُنْفِقِي عَلَيْهِمْ بِالْمَعْرُوفِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Хушайш ибн Асрам ривоят қилди, бизга Абдураззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар аз-Зуҳрийдан, у Урвадан, у Оишадан ривоят қилдики, у: Ҳинд Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келиб: Эй Расулуллаҳ, албатта, Абу Суфён (қўли) ёпиқ (бахил) кишидир. Унинг молидан, унинг изнисиз оиласига сарф қилсам, менга гуноҳ бўладими? деди. Шунда Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Уларга маъруф (яхшилик) билан сарф қилишингда сенга гуноҳ йўқдир» деди.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، أَنَّ يَزِيدَ بْنَ زُرَيْعٍ، حَدَّثَهُمْ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، - يَعْنِي الطَّوِيلَ - عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ الْمَكِّيِّ، قَالَ كُنْتُ أَكْتُبُ لِفُلاَنٍ نَفَقَةَ أَيْتَامٍ كَانَ وَلِيَّهُمْ فَغَالَطُوهُ بِأَلْفِ دِرْهَمٍ فَأَدَّاهَا إِلَيْهِمْ فَأَدْرَكْتُ لَهُمْ مِنْ مَالِهِمْ مِثْلَيْهَا ‏.‏ قَالَ قُلْتُ أَقْبِضُ الأَلْفَ الَّذِي ذَهَبُوا بِهِ مِنْكَ قَالَ لاَ حَدَّثَنِي أَبِي أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ أَدِّ الأَمَانَةَ إِلَى مَنِ ائْتَمَنَكَ وَلاَ تَخُنْ مَنْ خَانَكَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Абу Комил ривоят қилдики, Язид ибн Зурайъ уларга ривоят қилди: Бизга Ҳумайд яъни ат-Тавийл Юсуф ибн Моҳак ал-Маккийдан ривоят қилдики, у: Мен фалон киши учун, у валий бўлган етимларнинг нафақасини ёзар эдим. Улар уни минг дирҳамда алдашди, у эса шу (минг дирҳамни) уларга адо этди. Сўнгра мен уларнинг молидан унга унинг икки баробарини топиб олдим. Мен: Улар сендан олиб кетган минг дирҳамни қайтариб олайми? дедим. У: Йўқ, менга отам ривоят қилдики, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг: «Сенга омонат топширган кишига омонатни адо эт ва сенга хиёнат қилган кишига хиёнат қилма» деганини эшитган, деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، وَأَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالاَ حَدَّثَنَا طَلْقُ بْنُ غَنَّامٍ، عَنْ شَرِيكٍ، - قَالَ ابْنُ الْعَلاَءِ وَقَيْسٍ - عَنْ أَبِي حُصَيْنٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ أَدِّ الأَمَانَةَ إِلَى مَنِ ائْتَمَنَكَ وَلاَ تَخُنْ مَنْ خَانَكَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн ал-Ало ва Аҳмад ибн Иброҳим ривоят қилдилар, улар: Бизга Талқ ибн Ғанном Шарикдан — Ибн ал-Ало: ва Қайсдан, деди — у Абу Ҳусайндан, у Абу Солиҳдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдики, у: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Сенга омонат топширган кишига омонатни адо эт ва сенга хиёнат қилган кишига хиёнат қилма» деди, деди.