Фатво беришда эҳтиёткорлик

Ilm kitobi · 2 ҳадис

باب التَّوَقِّي فِي الْفُتْيَا

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ، حَدَّثَنَا عِيسَى، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ، عَنِ الصُّنَابِحِيِّ، عَنْ مُعَاوِيَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْغَلُوطَاتِ ‏.‏

Бизга Иброҳим ибн Мусо ар-Розий ривоят қилди, бизга Исо ал-Авзўийдан, у Абдуллаҳ ибн Саъддан, у ас-Сунобиҳийдан, у Муовиядан ривоят қилди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам қийин ва чигал масалалар (ҳақида сўрашдан) қайтардилар.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، - يَعْنِي ابْنَ أَبِي أَيُّوبَ - عَنْ بَكْرِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ أَبِي عُثْمَانَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ أَفْتَى ‏"‏ ‏.‏ ح وَحَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي نُعَيْمَةَ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ الطُّنْبُذِيِّ - رَضِيعِ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَرْوَانَ - قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ أُفْتِيَ بِغَيْرِ عِلْمٍ كَانَ إِثْمُهُ عَلَى مَنْ أَفْتَاهُ ‏"‏ ‏.‏ زَادَ سُلَيْمَانُ الْمَهْرِيُّ فِي حَدِيثِهِ ‏"‏ وَمَنْ أَشَارَ عَلَى أَخِيهِ بِأَمْرٍ يَعْلَمُ أَنَّ الرُّشْدَ فِي غَيْرِهِ فَقَدْ خَانَهُ ‏"‏ ‏.‏ وَهَذَا لَفْظُ سُلَيْمَانَ ‏.‏

Бизга ал-Ҳасан ибн Али ривоят қилди, бизга Абу Абдурраҳмон ал-Муқриъ ривоят қилди, бизга Саид — яъни Ибн Абу Айюб — Бакр ибн Амрдан, у Муслим ибн Ясар Абу Усмондан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди. У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам айтдилар: «Ким фатво берса...» (ҳ), ва бизга Сулаймон ибн Довуд ривоят қилди, бизга Ибн Ваҳб хабар берди, менга Яҳё ибн Айюб Бакр ибн Амрдан, у Амр ибн Абу Нуъаймадан, у Абу Усмон ат-Тунбузийдан — Абдулмалик ибн Марвоннинг сутдоши — ривоят қилди. У айтди: мен Абу Ҳурайранинг шундай деяётганини эшитдим: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам айтдилар: «Кимга илмсиз фатво берилса, унинг гуноҳи унга фатво берган кишининг зиммасига бўлади». Сулаймон ал-Маҳрий ўз ривоятида қўшимча қилди: «Ким ўз биродарига тўғрилик ундан бошқасида эканини билган ҳолда бирор иш тўғрисида маслаҳат берса, унга хиёнат қилибди». Бу Сулаймоннинг сўзларидир.