حَدَّثَنَا مُوسَى، - يَعْنِي ابْنَ إِسْمَاعِيلَ - حَدَّثَنَا أَبَانُ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، حَدَّثَنِي بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا قَالَ " فِيهِمَا خَبَثًا " . قَالَ فِي الْمَوْضِعَيْنِ " خَبَثًا " .
Bizga Muso — ya'ni Ibn Ismoil — bizga Abon, bizga Qatoda, menga Bakr ibn Abdulloh, Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan shu (hadisni) rivoyat qildiki, u dedi: «Ularda najosat (xabasan) bor.» U ikkala o'rinda ham «najosat (xabasan)» dedi.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ مَيْمُونٍ الرَّمْلِيِّ، عَنْ يَعْلَى بْنِ شَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خَالِفُوا الْيَهُودَ فَإِنَّهُمْ لاَ يُصَلُّونَ فِي نِعَالِهِمْ وَلاَ خِفَافِهِمْ " .
Bizga Qutayba ibn Sa'iyd, bizga Marvon ibn Mu'oviya al-Fazoriy, Hilol ibn Maymun ar-Ramliydan, u Ya'lo ibn Shaddod ibn Avsdan, u otasidan rivoyat qildiki, u dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Yahudiylarga muxolif bo'linglar, chunki ular kavushlarida ham, maxsilarida ham namoz o'qimaydilar.»
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي حَافِيًا وَمُنْتَعِلاً .
Bizga Muslim ibn Ibrohim, bizga Aliy ibn al-Muborak, Husayn al-Mu'allimdan, u Amr ibn Shu'aybdan, u otasidan, u bobosidan rivoyat qildiki, u dedi: Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning yalangoyoq ham, kavushli ham namoz o'qiganlarini ko'rdim.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ رُسْتُمَ أَبُو عَامِرٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمْ فَلاَ يَضَعْ نَعْلَيْهِ عَنْ يَمِينِهِ وَلاَ عَنْ يَسَارِهِ فَتَكُونَ عَنْ يَمِينِ غَيْرِهِ إِلاَّ أَنْ لاَ يَكُونَ عَنْ يَسَارِهِ أَحَدٌ وَلْيَضَعْهُمَا بَيْنَ رِجْلَيْهِ " .
Bizga Hasan ibn Aliy, bizga Usmon ibn Umar, bizga Solih ibn Rustam Abu Omir, Abdurrahmon ibn Qaysdan, u Yusuf ibn Mohakdan, u Abu Hurayradan rivoyat qildiki, Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Biringiz namoz o'qiganida kavushlarini na o'ng tomoniga, na chap tomoniga qo'ymasin, chunki u boshqaning o'ng tomoniga tushib qoladi — magar chap tomonida hech kim bo'lmasa (bundan mustasno) — va ularni ikki oyog'ining orasiga qo'ysin.»
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ نَجْدَةَ، حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ، وَشُعَيْبُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمْ فَخَلَعَ نَعْلَيْهِ فَلاَ يُؤْذِ بِهِمَا أَحَدًا لِيَجْعَلْهُمَا بَيْنَ رِجْلَيْهِ أَوْ لِيُصَلِّ فِيهِمَا " .
Bizga Abdulvahhob ibn Najda, bizga Baqiyya va Shu'ayb ibn Ishoq, al-Avzo'iydan, menga Muhammad ibn al-Valid, Sa'iyd ibn Abi Sa'iyddan, u otasidan, u Abu Hurayradan, u Rasulullah sollallahu alayhi vasallamdan rivoyat qildiki, u dedi: «Biringiz namoz o'qiganida kavushlarini yechsa, ular bilan hech kimga ozor bermasin. Ularni ikki oyog'ining orasiga qo'ysin yoki ularda namoz o'qisin.»
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنِ الشَّيْبَانِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَدَّادٍ، حَدَّثَتْنِي مَيْمُونَةُ بِنْتُ الْحَارِثِ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي وَأَنَا حِذَاءَهُ وَأَنَا حَائِضٌ وَرُبَّمَا أَصَابَنِي ثَوْبُهُ إِذَا سَجَدَ وَكَانَ يُصَلِّي عَلَى الْخُمْرَةِ .
Bizga Amr ibn Avn, bizga Xolid, ash-Shayboniydan, u Abdulloh ibn Shaddoddan, menga Maymuna bint al-Horis rivoyat qildiki, u dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam namoz o'qir edilar, men esa ularning ro'parasida hayzli holda turardim. Ba'zan sajda qilganlarida kiyimlari menga tegib ketardi. Va ular xumra (kichik to'shak) ustida namoz o'qir edilar.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي رَجُلٌ ضَخْمٌ - وَكَانَ ضَخْمًا - لاَ أَسْتَطِيعُ أَنْ أُصَلِّيَ مَعَكَ - وَصَنَعَ لَهُ طَعَامًا وَدَعَاهُ إِلَى بَيْتِهِ - فَصَلِّ حَتَّى أَرَاكَ كَيْفَ تُصَلِّي فَأَقْتَدِيَ بِكَ . فَنَضَحُوا لَهُ طَرَفَ حَصِيرٍ كَانَ لَهُمْ فَقَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ . قَالَ فُلاَنُ بْنُ الْجَارُودِ لأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَكَانَ يُصَلِّي الضُّحَى قَالَ لَمْ أَرَهُ صَلَّى إِلاَّ يَوْمَئِذٍ .
Bizga Ubaydulloh ibn Mu'oz, bizga otam, bizga Shu'ba, Anas ibn Siyrindan, u Anas ibn Molikdan rivoyat qildiki, u dedi: Ansorlardan bir kishi dedi: Yo Rasulullah, men yirik kishiman — u haqiqatan yirik edi — siz bilan birga namoz o'qishga qodir emasman. — U Rasulullah uchun taom tayyorlab, uni o'z uyiga taklif qilgan edi — Bas (uyimda) namoz o'qing, men sizning qanday namoz o'qiganingizni ko'rib, sizga ergashay. Ular (uy ahli) o'zlariga tegishli bo'yraning bir chetiga suv sepdilar. U (Nabiy) turib ikki rakat namoz o'qidilar. Falon ibn al-Jorud Anas ibn Molikka dedi: U (Nabiy) zuho (chosht) namozini o'qir edilarmi? U dedi: O'sha kundan boshqa o'qiganlarini ko'rmadim.
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ سَعِيدٍ الذَّرَّاعُ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَزُورُ أُمَّ سُلَيْمٍ فَتُدْرِكُهُ الصَّلاَةُ أَحْيَانًا فَيُصَلِّي عَلَى بِسَاطٍ لَنَا وَهُوَ حَصِيرٌ نَنْضَحُهُ بِالْمَاءِ .
Bizga Muslim ibn Ibrohim, bizga al-Musanno ibn Sa'iyd az-Zarro', bizga Qatoda, Anas ibn Molikdan rivoyat qildiki, Nabiy sollallahu alayhi vasallam Umm Sulaymni ziyorat qilar edilar, ba'zan namoz vaqti kirib qolardi va u bizga tegishli bo'yra to'shak ustida namoz o'qir edilar. Biz uni suv bilan ho'llardik.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ، وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، - بِمَعْنَى الإِسْنَادِ وَالْحَدِيثِ - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ، عَنْ يُونُسَ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ أَبِي عَوْنٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي عَلَى الْحَصِيرِ وَالْفَرْوَةِ الْمَدْبُوغَةِ .
Bizga Ubaydulloh ibn Umar ibn Maysara va Usmon ibn Abi Shayba — isnod va hadis ma'nosi bilan — aytdilar: Bizga Abu Ahmad az-Zubayriy, Yunus ibn al-Horisdan, u Abu Avndan, u otasidan, u Mug'iyra ibn Shu'badan rivoyat qildiki, u dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam bo'yra ustida va oshlangan teri (po'st) ustida namoz o'qir edilar.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا بِشْرٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْمُفَضَّلِ - حَدَّثَنَا غَالِبٌ الْقَطَّانُ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كُنَّا نُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شِدَّةِ الْحَرِّ فَإِذَا لَمْ يَسْتَطِعْ أَحَدُنَا أَنْ يُمَكِّنَ وَجْهَهُ مِنَ الأَرْضِ بَسَطَ ثَوْبَهُ فَسَجَدَ عَلَيْهِ .
Bizga Ahmad ibn Hanbal, bizga Bishr — ya'ni Ibn al-Mufazzal — bizga G'olib al-Qatton, Bakr ibn Abdullohdan, u Anas ibn Molikdan rivoyat qildiki, u dedi: Biz Rasulullah sollallahu alayhi vasallam bilan birga qattiq jaziramada namoz o'qir edik. Agar birortamiz yuzini yerga qo'yishga qodir bo'lmasa, kiyimini yozib, uning ustiga sajda qilardi.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، قَالَ سَأَلْتُ سُلَيْمَانَ الأَعْمَشَ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، فِي الصُّفُوفِ الْمُقَدَّمَةِ فَحَدَّثَنَا عَنِ الْمُسَيَّبِ بْنِ رَافِعٍ، عَنْ تَمِيمِ بْنِ طَرْفَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَلاَ تَصُفُّونَ كَمَا تَصُفُّ الْمَلاَئِكَةُ عِنْدَ رَبِّهِمْ جَلَّ وَعَزَّ " . قُلْنَا وَكَيْفَ تَصُفُّ الْمَلاَئِكَةُ عِنْدَ رَبِّهِمْ قَالَ " يُتِمُّونَ الصُّفُوفَ الْمُقَدَّمَةَ وَيَتَرَاصُّونَ فِي الصَّفِّ " .
Bizga Abdulloh ibn Muhammad an-Nufayliy, bizga Zuhayr aytdiki, men Sulaymon al-A'mashdan Jobir ibn Samuradan oldingi saflar haqida so'radim. U bizga al-Musayyab ibn Rofi'dan, u Tamim ibn Tarfadan, u Jobir ibn Samuradan rivoyat qildiki, u dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Farishtalar o'z Rabblari huzurida saf tortgani kabi siz ham saf tortmaysizmi?» Biz dedik: Farishtalar o'z Rabblari huzurida qanday saf tortadilar? U dedi: «Oldingi saflarni to'ldiradilar va safda zich turadilar.»
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ أَبِي الْقَاسِمِ الْجَدَلِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ، يَقُولُ أَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى النَّاسِ بِوَجْهِهِ فَقَالَ " أَقِيمُوا صُفُوفَكُمْ " . ثَلاَثًا " وَاللَّهِ لَتُقِيمُنَّ صُفُوفَكُمْ أَوْ لَيُخَالِفَنَّ اللَّهُ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ " . قَالَ فَرَأَيْتُ الرَّجُلَ يُلْزِقُ مَنْكِبَهُ بِمَنْكِبِ صَاحِبِهِ وَرُكْبَتَهُ بِرُكْبَةِ صَاحِبِهِ وَكَعْبَهُ بِكَعْبِهِ .
Bizga Usmon ibn Abi Shayba, bizga Vaki', Zakariyyo ibn Abi Zoidadan, u Abu al-Qosim al-Jadaliydan rivoyat qildiki, u dedi: Men Nu'mon ibn Bashirning shunday deganini eshitdim: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam odamlarga yuzlandilar va dedilar: «Saflaringizni to'g'rilanglar» — uch marta — «Allahga qasamki, albatta saflaringizni to'g'rilaysizlar, aks holda Allah dillaringizni bir-biriga muxolif qilib qo'yadi.» U dedi: So'ng men kishining yelkasini o'rtog'ining yelkasiga, tizzasini o'rtog'ining tizzasiga, oshig'ini uning oshig'iga yopishtirganini ko'rdim.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ، يَقُولُ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُسَوِّينَا فِي الصُّفُوفِ كَمَا يُقَوَّمُ الْقِدْحُ حَتَّى إِذَا ظَنَّ أَنْ قَدْ أَخَذْنَا ذَلِكَ عَنْهُ وَفَقِهْنَا أَقْبَلَ ذَاتَ يَوْمٍ بِوَجْهِهِ إِذَا رَجُلٌ مُنْتَبِذٌ بِصَدْرِهِ فَقَالَ " لَتُسَوُّنَّ صُفُوفَكُمْ أَوْ لَيُخَالِفَنَّ اللَّهُ بَيْنَ وُجُوهِكُمْ " .
Bizga Muso ibn Ismoil, bizga Hammod, Simok ibn Harbdan rivoyat qildiki, u dedi: Men Nu'mon ibn Bashirning shunday deganini eshitdim: Nabiy sollallahu alayhi vasallam bizni saflarda xuddi o'q to'g'rilangani kabi to'g'rilar edilar. Nihoyat, biz buni undan o'rganib, anglab yetgan deb o'ylaganlarida, bir kuni yuzlari bilan o'girildilar va bir kishining ko'kragi (safdan) chiqib turganini ko'rib dedilar: «Albatta saflaringizni to'g'rilaysizlar, aks holda Allah yuzlaringizni bir-biriga muxolif qilib qo'yadi.»
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، وَأَبُو عَاصِمِ بْنِ جَوَّاسٍ الْحَنَفِيُّ عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ طَلْحَةَ الْيَامِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْسَجَةَ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَخَلَّلُ الصَّفَّ مِنْ نَاحِيَةٍ إِلَى نَاحِيَةٍ يَمْسَحُ صُدُورَنَا وَمَنَاكِبَنَا وَيَقُولُ " لاَ تَخْتَلِفُوا فَتَخْتَلِفَ قُلُوبُكُمْ " . وَكَانَ يَقُولُ " إِنَّ اللَّهَ وَمَلاَئِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى الصُّفُوفِ الأُوَلِ " .
Bizga Hannod ibn as-Sariy va Abu Osim ibn Javvos al-Hanafiy, Abu al-Ahvasdan, u Mansurdan, u Talha al-Yomiydan, u Abdurrahmon ibn Avsajadan, u al-Baro ibn Ozibdan rivoyat qildiki, u dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam safning bir chetidan ikkinchi chetiga o'tib, ko'kraklarimiz va yelkalarimizni silar edilar va: «Ixtilof qilmanglar, aks holda dillaringiz ixtilof qiladi» der edilar. Va der edilar: «Albatta Allah va Uning farishtalari birinchi saflarga rahmat (salovot) yog'diradilar.»
حَدَّثَنَا ابْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، حَدَّثَنَا حَاتِمٌ، - يَعْنِي ابْنَ أَبِي صَغِيرَةَ - عَنْ سِمَاكٍ، قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُسَوِّي صُفُوفَنَا إِذَا قُمْنَا لِلصَّلاَةِ فَإِذَا اسْتَوَيْنَا كَبَّرَ .
Bizga Ibn Mu'oz, bizga Xolid ibn al-Horis, bizga Hotim — ya'ni Ibn Abi Sag'iyra — Simokdan rivoyat qildiki, u dedi: Men Nu'mon ibn Bashirning shunday deganini eshitdim: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam biz namozga turganimizda saflarimizni to'g'rilar edilar. Biz to'g'rilanib bo'lganimizda takbir aytar edilar.
حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْغَافِقِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، - وَحَدِيثُ ابْنِ وَهْبٍ أَتَمُّ - عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ أَبِي الزَّاهِرِيَّةِ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، - قَالَ قُتَيْبَةُ عَنْ أَبِي الزَّاهِرِيَّةِ، عَنْ أَبِي شَجَرَةَ، لَمْ يَذْكُرِ ابْنَ عُمَرَ - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَقِيمُوا الصُّفُوفَ وَحَاذُوا بَيْنَ الْمَنَاكِبِ وَسُدُّوا الْخَلَلَ وَلِينُوا بِأَيْدِي إِخْوَانِكُمْ " . لَمْ يَقُلْ عِيسَى " بِأَيْدِي إِخْوَانِكُمْ " . " وَلاَ تَذَرُوا فُرُجَاتٍ لِلشَّيْطَانِ وَمَنْ وَصَلَ صَفًّا وَصَلَهُ اللَّهُ وَمَنْ قَطَعَ صَفًّا قَطَعَهُ اللَّهُ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَبُو شَجَرَةَ كَثِيرُ بْنُ مُرَّةَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَمَعْنَى " وَلِينُوا بِأَيْدِي إِخْوَانِكُمْ " . إِذَا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى الصَّفِّ فَذَهَبَ يَدْخُلُ فِيهِ فَيَنْبَغِي أَنْ يُلَيِّنَ لَهُ كُلُّ رَجُلٍ مَنْكِبَيْهِ حَتَّى يَدْخُلَ فِي الصَّفِّ .
Bizga Iso ibn Ibrohim al-G'ofiqiy, bizga Ibn Vahb (h) va bizga Qutayba ibn Sa'iyd, bizga al-Lays — Ibn Vahbning hadisi to'liqroq — Mu'oviya ibn Solihdan, u Abu az-Zohiriyyadan, u Kasir ibn Murradan, u Abdulloh ibn Umardan — Qutayba esa: Abu az-Zohiriyyadan, u Abu Shajaradan dedi, Ibn Umarni zikr qilmadi — Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Saflarni to'g'rilanglar, yelkalarni bir tekisda qilinglar, bo'shliqlarni to'singlar va birodarlaringizning qo'llariga yumshoq bo'linglar.» Iso «birodarlaringizning qo'llariga» demadi. «Shayton uchun bo'shliqlar qoldirmanglar. Kim safni ulasa, Allah uni ulaydi, kim safni uzsa, Allah uni uzadi.» Abu Dovud dedi: Abu Shajara — Kasir ibn Murradir. Abu Dovud dedi: «birodarlaringizning qo'llariga yumshoq bo'linglar» ma'nosi: bir kishi safga kelib unga kirmoqchi bo'lsa, har bir kishi safga kirgunicha unga o'z yelkalarini yumshoq qilib (joy berib) berishi kerak.
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبَانُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " رُصُّوا صُفُوفَكُمْ وَقَارِبُوا بَيْنَهَا وَحَاذُوا بِالأَعْنَاقِ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لأَرَى الشَّيْطَانَ يَدْخُلُ مِنْ خَلَلِ الصَّفِّ كَأَنَّهَا الْحَذَفُ " .
Bizga Muslim ibn Ibrohim, bizga Abon, Qatodadan, u Anas ibn Molikdan, u Rasulullah sollallahu alayhi vasallamdan rivoyat qildiki, u dedi: «Saflaringizni zich qilinglar, ularni bir-biriga yaqinlashtiringlar va bo'yinlarni bir tekisda qilinglar. Jonim qo'lida bo'lgan Zotga qasamki, men shaytonning xuddi kichik qo'ylar kabi saf bo'shliqlaridan kirib kelayotganini ko'rib turibman.»
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، وَسُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " سَوُّوا صُفُوفَكُمْ فَإِنَّ تَسْوِيَةَ الصَّفِّ مِنْ تَمَامِ الصَّلاَةِ " .
Bizga Abu al-Valid at-Tayolisiy va Sulaymon ibn Harb aytdilar: Bizga Shu'ba, Qatodadan, u Anasdan rivoyat qildiki, u dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Saflaringizni to'g'rilanglar, chunki safni to'g'rilash namozning kamolidandir.»
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ مُصْعَبِ بْنِ ثَابِتِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمِ بْنِ السَّائِبِ، صَاحِبِ الْمَقْصُورَةِ قَالَ صَلَّيْتُ إِلَى جَنْبِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ يَوْمًا فَقَالَ هَلْ تَدْرِي لِمَ صُنِعَ هَذَا الْعُودُ فَقُلْتُ لاَ وَاللَّهِ . قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَضَعُ يَدَهُ عَلَيْهِ فَيَقُولُ " اسْتَوُوا وَعَدِّلُوا صُفُوفَكُمْ " .
Bizga Qutayba, bizga Hotim ibn Ismoil, Mus'ab ibn Sobit ibn Abdulloh ibn az-Zubayrdan, u maqsura sohibi Muhammad ibn Muslim ibn as-So'ibdan rivoyat qildiki, u dedi: Bir kuni Anas ibn Molikning yonida namoz o'qidim. U dedi: Bu yog'och nima uchun yasalganini bilasanmi? Men dedim: Yo'q, Allahga qasamki (bilmayman). U dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam qo'llarini uning ustiga qo'yib: «To'g'ri turinglar va saflaringizni tekislanglar» der edilar.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ الأَسْوَدِ، حَدَّثَنَا مُصْعَبُ بْنُ ثَابِتٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ أَنَسٍ، بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا قَامَ إِلَى الصَّلاَةِ أَخَذَهُ بِيَمِينِهِ ثُمَّ الْتَفَتَ فَقَالَ " اعْتَدِلُوا سَوُّوا صُفُوفَكُمْ " . ثُمَّ أَخَذَهُ بِيَسَارِهِ فَقَالَ " اعْتَدِلُوا سَوُّوا صُفُوفَكُمْ " .
Bizga Musaddad, bizga Humayd ibn al-Asvad, bizga Mus'ab ibn Sobit, Muhammad ibn Muslimdan, u Anasdan ushbu hadisni rivoyat qildiki, u dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam namozga turganlarida uni (yog'ochni) o'ng qo'llari bilan ushlar, so'ng o'girilib: «Tik turinglar, saflaringizni to'g'rilanglar» der edilar. So'ng uni chap qo'llari bilan ushlab: «Tik turinglar, saflaringizni to'g'rilanglar» der edilar.