Шерикли қулдан ўз улушини озод қилган киши

Qul ozod qilish kitobi · 4 ҳадис

باب فِيمَنْ أَعْتَقَ نَصِيبًا لَهُ مِنْ مَمْلُوكٍ

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، - الْمَعْنَى - أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ، - قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ - عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، أَعْتَقَ شِقْصًا لَهُ مِنْ غُلاَمٍ فَذَكَرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ لَيْسَ لِلَّهِ شَرِيكٌ ‏"‏ ‏.‏ زَادَ ابْنُ كَثِيرٍ فِي حَدِيثِهِ فَأَجَازَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عِتْقَهُ ‏.‏

Бизга Абу ал-Валид ат-Таёлисий ривоят қилди, бизга Ҳаммом ривоят қилди, (ҳ) ва бизга Муҳаммад ибн Касир — маъно (жиҳатдан бир хил) — Ҳаммом Қатодадан, у Абу ал-Малиҳдан хабар берди — Абу ал-Валид деди: у отасидан — бир киши ўз ғуломидан (қулидан) бир ҳиссасини озод қилди ва буни Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга айтди. Шунда: «Аллаҳнинг шериги йўқ» дедилар. Ибн Касир ўз ҳадисида зиёда қилди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг озодлигини жорий қилдилар (ўтказдилар).

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَجُلاً، أَعْتَقَ شِقْصًا لَهُ مِنْ غُلاَمٍ فَأَجَازَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عِتْقَهُ وَغَرَّمَهُ بَقِيَّةَ ثَمَنِهِ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Касир ривоят қилди, бизга Ҳаммом Қатодадан, у ан-Назр ибн Анасдан, у Башир ибн Наҳикдан, у Абу Ҳурайрадан хабар бердики: Бир киши ўз ғуломидан бир ҳиссасини озод қилди, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг озодлигини жорий қилдилар ва уни (ғуломнинг) қолган баҳосига зомин қилдилар (тўлаттирдилар).

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، ح وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ سُوَيْدٍ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ، قَالاَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، بِإِسْنَادِهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ أَعْتَقَ مَمْلُوكًا بَيْنَهُ وَبَيْنَ آخَرَ فَعَلَيْهِ خَلاَصُهُ ‏"‏ ‏.‏ وَهَذَا لَفْظُ ابْنِ سُوَيْدٍ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, (ҳ) ва бизга Аҳмад ибн Али ибн Сувайд ривоят қилди, бизга Равҳ ривоят қилди, иккаласи деди: бизга Шуъба Қатодадан, ўз исноди билан, Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилдики, дедилар: «Ким ўзи билан бошқа бири ўртасида (шерик бўлган) қулни озод қилса, уни (бутунлай) озод қилиш унга вожибдир». Бу Ибн Сувайднинг лафзидир.

حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ سُوَيْدٍ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ قَتَادَةَ، بِإِسْنَادِهِ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ أَعْتَقَ نَصِيبًا لَهُ فِي مَمْلُوكٍ عَتَقَ مِنْ مَالِهِ إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ ‏"‏ ‏.‏ وَلَمْ يَذْكُرِ ابْنُ الْمُثَنَّى النَّضْرَ بْنَ أَنَسٍ وَهَذَا لَفْظُ ابْنِ سُوَيْدٍ ‏.‏

Бизга Ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Муоз ибн Ҳишом ривоят қилди, менга отам ривоят қилди, (ҳ) ва бизга Аҳмад ибн Али ибн Сувайд ривоят қилди, бизга Равҳ ривоят қилди, бизга Ҳишом ибн Абу Абдуллаҳ Қатодадан, ўз исноди билан ривоят қилдики, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ким қулда ўзига (тегишли) бир насибани озод қилса, агар унинг моли бўлса, (қул) унинг молидан озод қилинади» дедилар. Ибн ал-Мусанно ан-Назр ибн Анасни зикр қилмади. Бу Ибн Сувайднинг лафзидир.