حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ، وَابْنُ، لَهِيعَةَ قَالاَ أَخْبَرَنَا أَبُو الأَسْوَدِ، أَنَّهُ سَمِعَ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، يُحَدِّثُ عَنْ مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ، أَنَّهُ سَأَلَ أَبَا هُرَيْرَةَ هَلْ صَلَّيْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلاَةَ الْخَوْفِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ نَعَمْ . قَالَ مَرْوَانُ مَتَى فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ عَامَ غَزْوَةِ نَجْدٍ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى صَلاَةِ الْعَصْرِ فَقَامَتْ مَعَهُ طَائِفَةٌ وَطَائِفَةٌ أُخْرَى مُقَابِلَ الْعَدُوِّ ظُهُورُهُمْ إِلَى الْقِبْلَةِ فَكَبَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَبَّرُوا جَمِيعًا الَّذِينَ مَعَهُ وَالَّذِينَ مُقَابِلِي الْعَدُوِّ ثُمَّ رَكَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكْعَةً وَاحِدَةً وَرَكَعَتِ الطَّائِفَةُ الَّتِي مَعَهُ ثُمَّ سَجَدَ فَسَجَدَتِ الطَّائِفَةُ الَّتِي تَلِيهِ وَالآخَرُونَ قِيَامٌ مُقَابِلِي الْعَدُوِّ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَامَتِ الطَّائِفَةُ الَّتِي مَعَهُ فَذَهَبُوا إِلَى الْعَدُوِّ فَقَابَلُوهُمْ وَأَقْبَلَتِ الطَّائِفَةُ الَّتِي كَانَتْ مُقَابِلِي الْعَدُوِّ فَرَكَعُوا وَسَجَدُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمٌ كَمَا هُوَ ثُمَّ قَامُوا فَرَكَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكْعَةً أُخْرَى وَرَكَعُوا مَعَهُ وَسَجَدَ وَسَجَدُوا مَعَهُ ثُمَّ أَقْبَلَتِ الطَّائِفَةُ الَّتِي كَانَتْ مُقَابِلِي الْعَدُوِّ فَرَكَعُوا وَسَجَدُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَاعِدٌ وَمَنْ مَعَهُ ثُمَّ كَانَ السَّلاَمُ فَسَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَسَلَّمُوا جَمِيعًا فَكَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكْعَتَانِ وَلِكُلِّ رَجُلٍ مِنَ الطَّائِفَتَيْنِ رَكْعَةٌ رَكْعَةٌ .
Бизга Ҳасан ибн Алий ривоят қилди, бизга Абу Абдурраҳмон ал-Муқри ривоят қилди, бизга Ҳайва ва Ибн Лаҳиъа ривоят қилиб айтдиларки: Бизга Абул Асвад хабар бердики, у Урва ибн Зубайрнинг Марвон ибн Ҳакамдан ривоят қилаётганини эшитди: Марвон Абу Ҳурайрадан сўради: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам билан бирга хавф намозини ўқиганмисан?» Абу Ҳурайра: «Ҳа», деди. Марвон: «Қачон?», деди. Абу Ҳурайра деди: «Нажд ғазоти йилида. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам аср намозига турдилар, бир гуруҳ у киши билан бирга турди, бошқа бир гуруҳ эса душманга қарама-қарши, орқалари қиблага қараган ҳолда турди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам такбир айтдилар, у киши билан биргалар ҳам, душманга қарама-қарши турганлар ҳам ҳаммаси такбир айтишди. Сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бир марта руку қилдилар, у киши билан бирга бўлган гуруҳ ҳам руку қилди. Сўнг сажда қилдилар, у кишига яқин турган гуруҳ ҳам сажда қилди, бошқалар эса душманга қарама-қарши тик туришарди. Сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам турдилар, у киши билан бирга бўлган гуруҳ ҳам турди ва душман томон бориб унга қарама-қарши туришди. Душманга қарама-қарши турган гуруҳ эса келиб руку ва сажда қилди, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам эса аввалгидек тик турардилар. Сўнг улар туришди, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам яна бир ракъат руку қилдилар, улар ҳам у киши билан бирга руку қилишди, у киши сажда қилдилар, улар ҳам бирга сажда қилишди. Сўнг душманга қарама-қарши турган гуруҳ келиб руку ва сажда қилди, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ва у киши билан биргалар эса ўтирган ҳолатда эдилар. Сўнг салом вақти бўлди, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам салом бердилар, ҳаммалари ҳам салом беришди. Шундай қилиб, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам учун икки ракъат бўлди, икки гуруҳдан ҳар бир киши учун эса биттадан ракъат бўлди».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو الرَّازِيُّ، حَدَّثَنَا سَلَمَةُ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ، وَمُحَمَّدِ بْنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى نَجْدٍ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِذَاتِ الرِّقَاعِ مِنْ نَخْلٍ لَقِيَ جَمْعًا مِنْ غَطَفَانَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ وَلَفْظُهُ عَلَى غَيْرِ لَفْظِ حَيْوَةَ وَقَالَ فِيهِ حِينَ رَكَعَ بِمَنْ مَعَهُ وَسَجَدَ قَالَ فَلَمَّا قَامُوا مَشَوُا الْقَهْقَرَى إِلَى مَصَافِّ أَصْحَابِهِمْ وَلَمْ يَذْكُرِ اسْتِدْبَارَ الْقِبْلَةِ .
Бизга Муҳаммад ибн Амр ар-Розий ривоят қилди, бизга Салама ривоят қилди, менга Муҳаммад ибн Ишоқ Муҳаммад ибн Жаъфар ибн Зубайр ва Муҳаммад ибн Асваддан, улар Урва ибн Зубайрдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди. У айтди: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам билан Нажд томон чиқдик. Нахлдаги Зотур-Риқў деган жойга етганимизда у киши Ғатафондан бир жамоа билан тўқнаш келдилар». Сўнг унинг маъносини зикр қилди, лекин лафзи Ҳайванинг лафзидан бошқача эди. Унда шундай деди: «Қачонки у киши ўзлари билан биргалар билан руку ва сажда қилдилар». Айтди: «Улар турганларида, шерикларининг сафига орқалари билан қайтиб юришди». Ва қиблага орқа қилишни зикр қилмади.
قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَأَمَّا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدٍ فَحَدَّثَنَا قَالَ حَدَّثَنِي عَمِّي، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، حَدَّثَهُ أَنَّ عَائِشَةَ حَدَّثَتْهُ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ، قَالَتْ كَبَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَبَّرَتِ الطَّائِفَةُ الَّذِينَ صُفُّوا مَعَهُ ثُمَّ رَكَعَ فَرَكَعُوا ثُمَّ سَجَدَ فَسَجَدُوا ثُمَّ رَفَعَ فَرَفَعُوا ثُمَّ مَكَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسًا ثُمَّ سَجَدُوا هُمْ لأَنْفُسِهِمُ الثَّانِيَةَ ثُمَّ قَامُوا فَنَكَصُوا عَلَى أَعْقَابِهِمْ يَمْشُونَ الْقَهْقَرَى حَتَّى قَامُوا مِنْ وَرَائِهِمْ وَجَاءَتِ الطَّائِفَةُ الأُخْرَى فَقَامُوا فَكَبَّرُوا ثُمَّ رَكَعُوا لأَنْفُسِهِمْ ثُمَّ سَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَجَدُوا مَعَهُ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَسَجَدُوا لأَنْفُسِهِمُ الثَّانِيَةَ ثُمَّ قَامَتِ الطَّائِفَتَانِ جَمِيعًا فَصَلُّوا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَكَعَ فَرَكَعُوا ثُمَّ سَجَدَ فَسَجَدُوا جَمِيعًا ثُمَّ عَادَ فَسَجَدَ الثَّانِيَةَ وَسَجَدُوا مَعَهُ سَرِيعًا كَأَسْرَعِ الإِسْرَاعِ جَاهِدًا لاَ يَأْلُونَ سِرَاعًا ثُمَّ سَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَسَلَّمُوا فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ شَارَكَهُ النَّاسُ فِي الصَّلاَةِ كُلِّهَا .
Абу Довуд айтди: Убайдуллаҳ ибн Саъдга келсак, у бизга ривоят қилиб айтди: Менга амаким ривоят қилди, бизга отам Ибн Ишоқдан ривоят қилди, менга Муҳаммад ибн Жаъфар ибн Зубайр ривоят қилдики, Урва ибн Зубайр унга ривоят қилдики, Оиша унга ушбу қиссани ривоят қилиб айтди: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам такбир айтдилар, у киши билан саф тортган гуруҳ ҳам такбир айтди. Сўнг руку қилдилар, улар ҳам руку қилишди. Сўнг сажда қилдилар, улар ҳам сажда қилишди. Сўнг бошларини кўтардилар, улар ҳам кўтаришди. Сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ўтирган ҳолда кутиб турдилар, улар эса ўзлари учун иккинчи саждани қилдилар. Сўнг туришиб, товонларига орқа қилиб чекиниб, орқалари билан юришди, то ўзларининг орқаларида тургунча. Сўнг бошқа гуруҳ келиб туришди, такбир айтишди, сўнг ўзлари учун руку қилишди. Сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам сажда қилдилар, улар ҳам у киши билан бирга сажда қилишди. Сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам турдилар, улар эса ўзлари учун иккинчи саждани қилдилар. Сўнг иккала гуруҳ ҳам биргаликда туришиб, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам билан намоз ўқишди. У киши руку қилдилар, улар ҳам руку қилишди. Сўнг сажда қилдилар, улар ҳам ҳаммалари сажда қилишди. Сўнг у киши иккинчи марта сажда қилдилар, улар ҳам у киши билан бирга жуда тез, энг тез шошқалоқлик билан, сусткашлик қилмай тез сажда қилишди. Сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам салом бердилар, улар ҳам салом беришди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам турдилар, ҳолбуки одамлар намознинг ҳаммасида у кишига шерик бўлишган эди».