Қавм орасида номаълум ҳолда ўлдирилган киши

Diyat kitobi · 2 ҳадис

باب مَنْ قُتِلَ فِي عِمِّيَّاءَ بَيْنَ قَوْمٍ

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، - وَهَذَا حَدِيثُهُ - عَنْ عَمْرٍو، عَنْ طَاوُسٍ، قَالَ مَنْ قُتِلَ ‏.‏ وَقَالَ ابْنُ عُبَيْدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ قُتِلَ فِي عِمِّيَّا فِي رَمْىٍ يَكُونُ بَيْنَهُمْ بِحِجَارَةٍ أَوْ ضَرْبٍ بِالسِّيَاطِ أَوْ ضَرْبٍ بِعَصًا فَهُوَ خَطَأٌ وَعَقْلُهُ عَقْلُ الْخَطَإِ وَمَنْ قُتِلَ عَمْدًا فَهُوَ قَوَدٌ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ ابْنُ عُبَيْدٍ ‏"‏ قَوَدُ يَدٍ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ اتَّفَقَا ‏"‏ وَمَنْ حَالَ دُونَهُ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَغَضَبُهُ لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ صَرْفٌ وَلاَ عَدْلٌ ‏"‏ ‏.‏ وَحَدِيثُ سُفْيَانَ أَتَمُّ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Убайд ривоят қилди, бизга Ҳаммод ривоят қилди, (ҳ) ва бизга Ибн Сарҳ ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди — бу унинг ҳадиси — у Амрдан, у Товусдан ривоят қилиб деди: «Ким ўлдирилса...». Ибн Убайд деди: У дедики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Ким кўрсиз (ноаниқ) ҳолатда, улар орасида бўлган тошбўрон, қамчи билан уриш ёки таёқ билан уришда ўлдирилса, у хатодир ва унинг хуни хато хунидир. Ким қасддан ўлдирилса, у қасосдир». Ибн Убайд: «Қўл қасоси», деди. Сўнг иккаласи келишиб: «Ким унга тўсиқ бўлса (қотилни қутқарса), унга Аллаҳнинг лаънати ва ғазаби бўлади, ундан фарз ҳам, нафл ҳам қабул қилинмайди», дедилар. Суфённинг ҳадиси тўлиқроқдир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي غَالِبٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ كَثِيرٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ مَعْنَى حَدِيثِ سُفْيَانَ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Абу Ғолиб ривоят қилди, бизга Саъид ибн Сулаймон ривоят қилди, у Сулаймон ибн Касирдан, бизга Амр ибн Динор ривоят қилди, у Товусдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилиб деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар — сўнг Суфён ҳадисининг маъносини зикр қилди.