حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ - عَنْ زَيْدٍ، - يَعْنِي ابْنَ أَسْلَمَ - عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِيَّاكُمْ وَالْجُلُوسَ بِالطُّرُقَاتِ " . فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا بُدٌّ لَنَا مِنْ مَجَالِسِنَا نَتَحَدَّثُ فِيهَا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنْ أَبَيْتُمْ فَأَعْطُوا الطَّرِيقَ حَقَّهُ " . قَالُوا وَمَا حَقُّ الطَّرِيقِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " غَضُّ الْبَصَرِ وَكَفُّ الأَذَى وَرَدُّ السَّلاَمِ وَالأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْىُ عَنِ الْمُنْكَرِ " .
Бизга Абдуллаҳ ибн Маслама, бизга Абдулазиз — яъни ибн Муҳаммад —, у Зайддан — яъни ибн Аслам —, у Атў ибн Ясордан, у Абу Саид ал-Худрийдан ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Йўлларда ўтиришдан сақланинг» дедилар. Улар: «Эй Аллаҳнинг Расули, бизнинг мажлисларимиздан илож йўқ, биз унда суҳбатлашамиз» дедилар. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Агар бош тортсангиз (ўтиришдан воз кечмасангиз), йўлга унинг ҳаққини беринг» дедилар. Улар: «Йўлнинг ҳаққи нима, эй Аллаҳнинг Расули?» дедилар. У: «Кўзни (ҳаром нарсадан) тийиш, озор беришни тўхтатиш, саломга жавоб қайтариш, яхшиликка буюриш ва ёмонликдан қайтариш» дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْمُفَضَّلِ - حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي هَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ " وَإِرْشَادُ السَّبِيلِ " .
Бизга Мусаддад, бизга Бишр — яъни ибн ал-Муфаззал —, бизга Абдурраҳмон ибн Ишоқ, у Саид ал-Мақбурийдан, у Абу Ҳурайрадан, у Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васалламдан шу қиссада ривоят қилди. У: «Ва йўлни кўрсатиш (ҳам йўлнинг ҳаққи)» дедилар.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عِيسَى النَّيْسَابُورِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ سُوَيْدٍ، عَنِ ابْنِ حُجَيْرٍ الْعَدَوِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي هَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ " وَتُغِيثُوا الْمَلْهُوفَ وَتَهْدُوا الضَّالَّ " .
Бизга Ҳасан ибн Исо ан-Найсобурий, бизга Ибн ал-Муборак хабар бериб, бизга Жарийр ибн Ҳозим хабар бериб, у Ишоқ ибн Сувайддан, у Ибн Ҳужайр ал-Адавийдан ривоят қилиб деди: Мен Умар ибн ал-Хаттобдан эшитдим, у Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васалламдан шу қиссада (ривоят қилди). У: «Ва дод деган мазлумга ёрдам берасиз, адашганга йўл кўрсатасиз» дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى بْنِ الطَّبَّاعِ، وَكَثِيرُ بْنُ عُبَيْدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ، - قَالَ ابْنُ عِيسَى قَالَ - حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ جَاءَتِ امْرَأَةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي إِلَيْكَ حَاجَةً . فَقَالَ لَهَا " يَا أُمَّ فُلاَنٍ اجْلِسِي فِي أَىِّ نَوَاحِي السِّكَكِ شِئْتِ حَتَّى أَجْلِسَ إِلَيْكِ " . قَالَ فَجَلَسَتْ فَجَلَسَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَيْهَا حَتَّى قَضَتْ حَاجَتَهَا . وَلَمْ يَذْكُرِ ابْنُ عِيسَى حَتَّى قَضَتْ حَاجَتَهَا . وَقَالَ كَثِيرٌ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ .
Бизга Муҳаммад ибн Исо ибн ат-Таббў ва Касир ибн Убайд ривоят қилиб дедилар: Бизга Марвон — Ибн Исо ‹деди› деб айтди — бизга Ҳумайд, у Анасдан ривоят қилиб деди: Бир аёл Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига келиб: «Эй Аллаҳнинг Расули, сиздан менга бир ҳожатим бор» деди. Шунда у унга: «Эй фалончининг онаси, кўчаларнинг қайси томонида хоҳласанг ўтиргин, мен сенинг олдингга ўтираман (гапингни эшитаман)» дедилар. У деди: Шунда у аёл ўтирди, Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳам унинг ёнига ўтирдилар, токи у аёл ҳожатини битирди. Ибн Исо «токи у ҳожатини битирди» сўзини зикр қилмади. Касир эса «Ҳумайддан, у Анасдан» деди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ امْرَأَةً، كَانَ فِي عَقْلِهَا شَىْءٌ بِمَعْنَاهُ .
Бизга Усмон ибн Абу Шайба, бизга Язид ибн Ҳорун, бизга Ҳаммод ибн Салама хабар бериб, у Собитдан, у Анасдан ривоят қилдики, бир аёлнинг ақлида бир нарса (камчилик) бор эди — шу маънода (юқоридаги ҳадис каби).